Phải biết phản kháng trước sự “mông muội hoang dã”!

Phương tiện và lực lượng chế tài siêu hạng cũng không kham nổi hành vi của hàng chục triệu người. Điều cần thiết là làm sao đánh thức tính nhân bản và trách nhiệm sống của từng cá nhân, không chờ đợi chính quyền dùng biện pháp mạnh. Rác thải đúng chỗ chỉ là chuyện nhỏ nhưng là biểu hiện rõ nét một khía cạnh của lương tâm con người biết thương yêu nhau, biết tôn trọng lợi ích cộng đồng trong khuôn khổ luật pháp.

Tôi xin kể một chuyện nhỏ  mà tôi rất ngượng ngùng với hai bạn học cũ từ nước Pháp đến thăm khi cả nhóm cùng dạo phố đêm Sài Gòn. Trong lúc tôi đang thao thao khoe về nét đẹp ngày xuân Kỷ Sửu thì một bịch rác từ lầu cao (đường Lê Thánh Tôn, gần chợ Bến Thành) rơi xuống, suýt nữa trúng vào đầu chúng tôi. Phản ứng nhanh nhạy vốn có của “cư dân hẻm” giúp tôi nói một câu kịp thời, đại ý: “Có thể do sơ suất lỡ tay rơi xuống, mong hai bạn thông cảm”.

Rác của một nhóm thanh niên vừa bỏ đi (ảnh chụp tại công viên 30-4, Q.1, TP.HCM sáng 8-2) – Ảnh: N.C.T.

Mấy ngày sau, chuyện xả rác không che giấu được trên phố và kênh rạch dường như vẫn ám ảnh hai người bạn tôi. Bằng sự hiểu biết qua báo chí, họ vẫn không giải thích nổi tại sao một thành phố nổi tiếng về sự năng động phát triển, về lòng hào hiệp thương người và nếp sống đậm tính nhân văn… lại chưa thể “đi trước” về xử lý rác. Họ càng khó hiểu khi thấy tận mắt một cặp trai thanh gái lịch Sài Gòn bấm cửa tự động chiếc Lexus ném ra một túi vỏ dưa hấu trên vỉa hè. Và trong một quán vắng, đề tài này được đưa ra theo yêu cầu của tôi.

Cậu bạn tóc vàng khẽ lắc đầu, nhún vai nói chân thành rằng chuyện giữ  sạch phố phường không khó, chỉ khó ở chỗ hình như nhiều người Việt đang mải lo về cái ăn cái mặc, chưa quan tâm tới chuyện vệ sinh chung! Anh nói: “Giữ vệ sinh công cộng là việc làm thật đơn giản nhưng giá trị lớn, chỉ cần mỗi người ghi nhớ và làm theo cách của mình trong quy tắc bắt buộc. Giá trị vô hình của bầu không khí sạch cũng quan trọng chẳng kém cơm áo gạo tiền bồi bổ cơ thể. Ăn một quả chuối, một chiếc bánh, chiếc kẹo cao su… đều là việc làm có ý thức thỏa mãn nhu cầu cá nhân, vậy tại sao khi xả rác bạn lại không ý thức được nơi quy định?”.

Anh bạn tóc đen nhận định: “Xã hội văn minh nhờ sự bình đẳng bác ái, tại sao bạn có quyền bắt người khác phải dọn rác theo cách tùy tiện của mình? Về luật, xả rác không đúng chỗ là vi phạm phải bị xử phạt. Về lòng tự trọng, nếu bạn có hành vi ấy thì chính bạn đã tự làm xấu hình ảnh của mình bằng kiểu hành động… “mông muội hoang dã” trong mắt người khác, rộng hơn là bạn bè quốc tế…”.

Tôi mỉm cười nhưng lòng thấy chua xót. Một trong hai người bạn Pháp của tôi còn phát hiện tâm lý đám đông lạ kỳ của người Sài Gòn: sẵn sàng truy bắt tội phạm nhưng ít ai dám phê phán trực diện đối với kẻ vi phạm nội quy đường phố. Trừ nhà chức trách, dường như nhiều người e ngại đối diện với các hành vi chưa đẹp, cứ để nó lấn tới, tạo ra tâm lý thờ ơ vô cảm. Hai anh bạn bất chợt hỏi tôi: “Nếu thấy một người đang dán quảng cáo lên cột điện, đóng dấu khoan cắt bêtông lên tường mặt phố, cậu có dám cảnh cáo buộc họ tháo gỡ không?”. Tôi thật sự bối rối với câu hỏi rất bình thường này vì không ít lần tôi tặc lưỡi cho qua, thậm chí ngại bị gây hấn…

Liên hệ thực tế, tôi thấy mình vẫn thiếu trách nhiệm với không gian xanh vốn là của chung bởi chỉ tự giác chấp hành và gương mẫu là chưa đủ, chúng ta còn phải vận động người thân, bạn bè góp tay vì mục đích tốt đẹp. Mỗi người có nhận thức sẽ cảm hóa người xung quanh, nhân rộng ra để cứu lấy môi trường. Phải biết phản kháng trước hành vi làm bẩn phố phường. Việc giữ sạch đường phố rõ ràng không khó và cũng không tốn kém nếu mỗi người cố gắng lưu tâm.

Theo cách diễn giải của hai người bạn tôi nói trên, phương tiện và lực lượng chế tài siêu hạng cũng không kham nổi hành vi của hàng chục triệu người. Điều cần thiết là làm sao đánh thức tính nhân bản và trách nhiệm sống của từng cá nhân, không chờ đợi chính quyền dùng biện pháp mạnh. Rác thải đúng chỗ chỉ là chuyện nhỏ nhưng là biểu hiện rõ nét một khía cạnh của lương tâm con người biết thương yêu nhau, biết tôn trọng lợi ích cộng đồng trong khuôn khổ luật pháp.

Chúng ta biết phấn đấu xóa nghèo, vươn tới ăn ngon mặc đẹp, đi lại bằng phương tiện cao cấp… thì hãy đừng quên việc giữ sạch ngôi nhà chung – thành phố của mình. Thiết nghĩ xanh và sạch là tiêu chuẩn đầu tiên để xây nền móng cho một thành phố văn minh, sau đó hãy mơ đến những gì phồn hoa, giàu đẹp.

PHONG THỊNH (TP.HCM)

Theo TTO

*Tựa đề do HNX đặt

Advertisements

4 phản hồi to “Phải biết phản kháng trước sự “mông muội hoang dã”!”

  1. Louie Says:

    Hình như người VN hay coi đó là chuyện đương nhiên thì phải. Không phải là họ cố tình hay là muốn thế. Chẳng qua là tiện tay thì ném, thì vứt bừa bãi thế thôi. Vì người người, nhà nhà làm thế, nói chung người Việt Nam không có ý nghĩ đấy là hành động gì sai trái khi vứt rác bừa bãi ra đường. Người ta được nuôi lớn như thế, nên có lẽ đó chỉ là hành động bình thường như ăn cơm, uống nước mà thôi.
    Tôi lớn lên ở Hà Nội. Cũng thường quen với những cảnh tượng như thế, hay có lẽ chính tôi cũng đã từng nhiều lần làm thế. Hồi bé thì thấy bố mẹ, hay mọi người tiện tay ném đi thì cũng bắt chước thôi. Khi lớn lên có ý thức một chút thì cũng hay đi tìm thùng rác để ném vào, nhưng đôi khi không tìm thấy thùng rác thì cũng tặc lưỡi “kệ” rồi tìm bụi rậm nào ném vào, vì cũng chẳng ai phản đối.
    Khi tôi sang Mỹ học, tôi mới được biết thế nào là “văn minh”. Là đường phố sạch bong. Là những ngã rẽ không có đèn giao thông nhưng người ta vẫn cứ nhường nhau đi. Là người dân tự có ý thức xếp hàng khi mua bán hay làm bất cứ thứ gì. Không bao giờ có chuyện gây hấn hay xô xát gì. Đơn giản vì đó là “luật”, là phép lịch sự. Và đúng là người ta nhìn những kẻ chen lấn, xô đẩy, vứt rác ra đường như UFO thật, chẳng ai muốn như thế cả, nên phải chấp hành. Cũng không mất nhiều công sức cho lắm, mà mọi người được lòng nhau.
    Lúc mới đầu đến Mỹ nhiều lần tôi thấy thực sự rất xấu hổ vì những thói quen vô ý thức của mình. Tôi vào siêu thị mua đồ, không để ý nên chen ngang vào hàng người ta đang chờ thanh toán. Người ta cũng cười lịch sự nhường cho mình thôi, nhưng cô bạn người Mỹ đi cùng huých tay tôi bảo “Người ta đang xếp hàng chờ đấy” Tôi ngượng đến chín cả mặt. Tôi thực sự cảm thấy mình là “thổ dân” ở chỗ đó. Và lúc đó tôi cảm thấy mình đang làm xấu thể diện của đất nước mình, vì tôi đã một lần nữa tô đậm cái ấn tượng “mông muội hoang dã” trong mắt bạn bè quốc tế. Từ đó tôi luôn phải tự nhắc mình nên ý tứ trước những việc như thế, vì đó là “văn minh”
    Tôi nghĩ người Việt Nam không tuân thủ những quy tắc “Văn minh” như vậy là vì chúng ta vẫn coi vứt rác, chen lấn là những điều bình thường, ai ai cũng làm. Chúng ta không có luật (hoặc có nhưng hình phạt không cao). Chúng ta hô hào người dân cư xử văn minh nhưng nhiều lúc vẫn dung túng cho những hành động thiếu văn minh. Chẳng hạn như mùa hè tôi ở Hà Nội, tôi vào một quán đồ lưu niệm cạnh Hồ Hoàn Kiếm để mua mấy thứ tặng mấy đứa bạn Mỹ. Lúc đó trên tay tôi vẫn đang cầm cốc trà sữa đang mút dở, và khi tôi mua đồ xong thì cốc trà sữa cũng hết. Tôi hỏi chị bán hàng “Chị ơi ở đây có thùng rác không để em vứt cốc trà sữa”, chị này mới trả lời : “Em cứ để đấy rồi đến tối người ta đến dọn ấy mà?” rồi chỉ ra ngoài cửa (ở đấy cũng đã có một đống rác to). Tôi đi ra ngoài tìm một cái thùng rác (chỉ cần băng qua đường vì bên Hồ rất nhiều thùng rác) rồi quay lại lấy đồ, chị bán hàng mới cười rồi hỏi: “Em là Việt kiều hay du học ở nước ngoài hả?”, tôi mới ngạc nhiên hỏi: “Làm sao chị biết?”, chị này mới trả lời: “Vì người ở Việt Nam toàn tiện thể ném luôn vào đấy chứ không đi tìm thùng rác để vứt như em”. Tôi cũng không hiểu đấy có phải là lời khen hay không nữa nhưng rõ ràng là có một ranh giới về sự văn minh giữa người Việt Nam và bạn bè quốc tế, người ta biết ngay đâu là người Việt Nam “chính gốc”, đâu không phải. Tôi cũng chỉ biết thở dài vì rõ ràng người ta coi những hành động văn minh là “không bình thường”, và vẫn tiếp tục với thói quen sống “tiện thể” của mình.
    Tôi thấy Blog Hà Nội Xanh thực sự rất hữu ích, vì nhiều lúc đọc những bài viết ở đây tôi rất xấu hổ vì những hành động “thổ dân” của mình, dù đã là nhiều năm về trước rồi. Mong là nhiều người sẽ đọc được những bài viết này và cư xử văn minh hơn, vì như thế là giúp cho chính chúng ta chứ không phải ai khác.

    • xuantruonghnx Says:

      Cám ơn Louie vì những chia sẻ bạn dành cho HNX. Bọn mình cũng đang cố gắng để những bài viết như thế này đến được với càng nhiều người càng tốt. Thay đổi thói quen cư xử là điều không dễ, chắn chắn đòi hỏi thời gian và quá trình đấu tranh lâu dài với những cái chưa tốt.

      Mong bạn tiếp tục chung tay với chúng mình nhé, mình xin phép đăng lại ý kiến của bạn trong một ngày gần đây;)

  2. Louie Says:

    Không có chi đâu, dù sao thì mình cũng là người Hà Nội mà, cũng mong làm được gì đó cho mọi người ở nhà thôi. Mình đăng ý kiến lên đây cũng chỉ để chia sẻ với mọi người thôi, bạn có thể đăng lại cũng được.

  3. Làm sao để vô ý thức đừng tự nhiên như ăn cơm, uống nước? « Blog Hà Nội Xanh Says:

    […] văn minh của một đất nước đang phát triển, không phải các sinh vật lạ và Phải biết phản kháng trước sự mông muội hoang dã), HNX nhận được khá nhiều phản hồi của bạn đọc trên wordpress, facebook và […]


Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: