Sáu trụ cột của nhân cách

Blogger TanNg: Hồi xưa có đọc về The Six Pillars of Character, vốn định dịch nhưng vừa dài, vừa khó, vừa ngại. Nên thôi tóm tắt lại ý chính của tác giả cho nhanh, tuy vậy ai quan tâm nên đọc thật kỹ bài gốc của tác giả, đầy đủ hơn, chính xác hơn, hay hơn.

  • Đáng tin (trustworthiness). Đáng tin bao hàm trung thực, tin cậy, trung thành, và kiên định. Trung thực theo nghĩa là có gì nói nấy, thấy 1 nói là 1, thấy 2 nói là hai, không dối trá để đạt mục tiêu. Tin cậy theo nghĩa là người khác có thể tin vào bạn, điều bạn nói ra đã được bạn suy nghĩ, kiểm chứng cẩn thận, không vội vàng, bừa bãi khi phát ngôn, có trách nhiệm với lời nói của mình, không hứa hẹn bừa bãi những điều mình không có khả năng thực hiện. Trung thành có nghĩa là trách nhiệm, sự tận tụy và hy sinh cho bố mẹ, vợ chồng, con cái, bạn bè của mình. Kiên định là trước sau như một, nói vì lòng tin, nói vì chính kiến chứ không nương theo hoàn cảnh, tình huống, sức ép. Trong mọi tình huống đều giữ một quan điểm, một cách nhìn.
  • Tôn trọng (Respect). Tôn trọng đó là sự nhìn nhận, đánh giá người khác với sự trân trọng. Biết lắng nghe, thấu hiểu, đánh giá và xem xét nhu cầu, mong muốn của người khác. Biết chấp nhận sự khác biệt, nhìn nhận mọi người trên góc độ của họ, không phán xét bằng cặp mắt của mình. Tôn trọng quyền được biết, được nêu ý kiến của mọi người trong các vấn đề ảnh hưởng tới cuộc sống của họ.
  • Trách nhiệm (Responsiblity). Trách nhiệm bao hàm trách nhiệm với công việc, nỗ lực đạt tới hoàn hảo và sự kiềm chế. Trách nhiệm với công việc nghĩa là đây là việc của tôi, tôi phải lo cho nó, nếu thất bại thì đó là lỗi của tôi. Nỗ lực đạt tới hoàn hảo là cố gắng để mọi thứ tốt hơn, dù không ai yêu cầu nhưng tôi vẫn cố để làm tốt hơn, nhanh hơn, hiệu quả hơn. Đây là nỗ lực để thỏa mãn nhu cầu bên trong, chứ không phải một nỗ lực để đạt được một phần thưởng nào đó. Kiềm chế là việc tự kiểm soát mình, không để mình làm những điều xấu, điều tồi tệ.
  • Công bằng (Fairness). Công bằng là sự bình đẳng, phi phe phái, hợp lý hợp tình, cởi mở và công khai. Điểm đáng lưu ý ở đây là cách ứng xử phù hợp sẽ tạo ra sự công bằng. Nó là công bằng trong cơ hội, trong thực hiện, trong bình luận/nhận xét/đánh giá và trong thưởng phạt hợp lý với kết quả.
  • Quan tâm (Caring). Quan tâm không phải là từ thiện, không phải là thương cảm, nó khả năng lắng nghe bằng trái tim, hành động bằng tấm lòng. Bằng sự quan tâm chúng ta có thể lắng nghe được mong muốn, nỗi đau, khát vọng của người khác, điều mà lý trí xét đoán không thể làm được. Bằng sự quan tâm chúng ta có thể hành động vì người khác, thấu hiểu họ, vì lợi ích của họ. Chúng ta không có lựa chọn khác, bởi vì dù độc lập đến mấy, chúng ta không tồn tại một mình.
  • Công dân tốt (Citizenship). Là công dân tốt tức là tuân thủ các luật lệ thành văn hay không tên của của cộng đồng, chấp nhận nó và hòa mình vào trong nó. Tuân thủ luật lệ chưa đủ là công dân tốt mà còn phải đóng góp, cống hiến để xây dựng và phát triển cộng đồng, cho cả thế hệ trước, thế hệ này và thế hệ sau.

Một việc cần làm là đối chiếu chính mình với 6 trụ cột này để biết mình đang như thế nào, cần nỗ lực gì hơn. Mai có thời gian tôi sẽ làm việc này và post vào đây, còn bạn thì sao? có dám tự đánh giá mình?

Blogger TanNg dịch

Theo Blog Nhát cắt

Hàng ăn Hà Nội, vừa bán vừa chửi, có nên?

Với ối người, “bún quát, phở đuổi, cháo chửi” hấp dẫn như… màn biểu diễn họ được thưởng thức khi ăn. Tiếng chửi thậm chí còn khiến đồ ăn thêm hương vị, quán thêm “phong cách” khiến thực khách nhớ rồi thành nghiện .


“Thượng đế”… ăn xin

Khi mà quán cháo chửi nổi tiếng cạnh Nhà thờ Lớn… hết chửi (có thể do thưa khách dần, và cháo gà không đủ hấp dẫn thực khách bằng những món ăn hiện đại mới “nổi”), người sành ăn Hà Nội lại bổ sung vào danh sách ghé chân, là những quán ăn mới, vừa bán vừa chửi “ác liệt” hơn.

Bà chủ quán bún ngan trên phố Trần Hưng Đạo, tay bán, miệng leo lẻo mắng người làm. Ảnh: Hoàng Dũng

Quán bún canh dọc mùng nổi tiếng thơm ngon với món lưỡi, sườn, giò heo chấm xì dầu, hông chợ Ngô Sĩ Liên (Hà Nội) ít khi ngớt tiếng léo nhéo chua loét của bà chủ ngoài 50. Mỗi câu hỏi của khách là một cơ hội cho bà… “xả giận”.

Trưa 15/02, một khách mới dừng xe trước quán hỏi: “Chị ơi, để xe ở đâu?”. Bà đốp ngay vào mặt: “Để lên nóc nhà này này!”. Một thực khách gọi rau sống đến lần thứ 3, bị bà chồm qua bàn bán hàng quát với vào nhà: “Đây không có rau, tự trồng mà ăn!”.

Nghe bà chửi đã quen, một chị khách sau bữa trưa ngon miệng dũng cảm lại gần bà bảo: “Chị gói cho em 1 cái lưỡi về nhà, nhà em ít người, chị cho cái be bé”. Bà chủ quán ngồi cạnh nồi canh nghi ngút khói, mặt đỏ phừng phừng quắc mắt: “Đây không có hàng bé! 60 nghìn đổ đầu”. Chị khách bắt đầu hãi, gật đầu ngay. Nhưng bà hàng chưa hết cơn. Bà vừa gói hàng, múc nước chấm, vừa nguýt chị khách: “Đã muốn ăn ngon lại còn đòi rẻ!”. Rồi cơn cáu giận dâng cao trào, bà móc cái lưỡi lợn ra khỏi túi nilon định đưa cho khách, ném vào rổ: “Thôi không bán nữa đâu, về đi!”. Chị khách tím mặt lủi thủi ra về.

Tại nhiều quán đông và ngon khác ở Hà Nội, cảnh các thượng đế  “xin ăn” không khiến nhiều người ngạc nhiên. Chị Hồng Hạnh (Vĩnh Hồ, Hà Nội) kể, một lần cùng chồng đến quán mỳ vằn thắn trên phố Trần Hưng Đạo, chờ mãi không thấy nhân viên đến hỏi, chồng chị đành ra tận quầy bà chủ quán gọi món. 10 phút sau không thấy ai mang đồ ăn ra, hai vợ chồng ngại quán đông, đứng dậy ra về. Vừa ra khỏi cửa, đã nghe một giọng đàn ông chửi với theo: “Loại giẻ rách, có C. tiền mà ăn!”.
“Mình mất tiền, chẳng phải để được cung phụng nhưng ít ra cũng phải được phục vụ cho đáng đồng tiền. Đi ăn để bị chửi, nhục lắm” – chị Hạnh nói.

Nỗi nhục đi ăn bị chửi, với chị Hằng (một phiên dịch) đến giờ vẫn còn đầy. Trước Tết, chị cùng bạn đến hàng quẩy trên phố Tô Hiến Thành. Gọi 2 suất nhưng bà chủ mang ra một đĩa đầy và bảo ăn không hết thì trả lại. Đĩa quẩy còn 5 cái, chị Hằng xin trả lại để tính tiền, bà hàng trừng mắt: “Mang về cho chó nó gặm nhé, chó chê thì vứt sọt rác”.

Chị Hương và vợ chồng chị Hạnh không bao giờ quay lại những quán chửi đó nữa, nhưng mỗi lần đi qua, họ thấy người ăn vẫn vòng trong vòng ngoài. Có vẻ như nhiều thực khách không “nặng nhẹ” chuyện bị chửi, và quán vẫn giữ “phong cách”.

“Phong cách” vừa bán, vừa chửi

Quẩy chửi Hà Nội. Ảnh: Hoàng Dũng

Bị chửi mà vẫn ăn được, nữa là vừa ăn vừa được… xem chửi. Cũng nóng mặt đấy, nhưng… vui.
Chị Cẩm Tú, một giáo viên từng giật mình khi vừa ngồi xuống ghế đã nghe bà chủ một quán bún ngan trên đường Trần Hưng Đạo xa xả: “Mày đi đâu mà giờ mới vác xác đến, ở nhà chôn bố mày à?”.

Thì ra nạn nhân là cô giúp việc mới đang chôn chân chịu trận trước bà chủ và hàng chục thực khách đang tất bật nhai và… nhẫn nại nghe. Bà chủ quán thấy nhiều người ngẩng đầu ngó, như được động viên, tay làm hàm càng… chửi!. Một khách thấy chị Tú mắt tròn mắt dẹt thì bảo: “Bà này phải được chửi bán mới… hăng. Cái cô người làm này mới nên chưa quen, chứ giúp việc cũ biết tính bà, bị bà chửi rách tai vẫn toe toét”.

Ở hàng hủ tiếu nổi tiếng trong “ngõ ẩm thực” phố Hàng Chiếu, bà hàng cũng phải chửi người làm liên tục mới bán được. Được cái, bà này chua với người làm bao nhiêu thì ngọt với khách bấy nhiêu. Nên “bài chửi” của bà du dương với cả “nốt thăng” lẫn “nốt giáng”: “Mày có rồ không mà cắt rau dài thế này? – Em không ăn rau sống, nhỉ?”, “Cái con ngu vạ ngu vật kia, khách chờ vòng trong vòng ngoài mà cứ đứng như con chết rồi thế kia? – Chưa đến lượt em, đợi tí, gái nhé!”, “Xéo về quê mà hốc C.! Loại lười thối thây như mày chỉ tổ ngứa mắt tao! – Ngồi xuống đây em, chật chội tí, thông cảm nhá!”…

Qua trò chuyện, nhiều người khẳng định họ đều ít nhất 1 lần vừa ăn hàng vừa… được nghe chủ quán chửi người làm. Bà Lan (bán hàng lưu niệm) kể: Cuối tuần trước, cả nhà bà đến quán hải sản biển B.H trên phố Tô Hiến Thành. Bà chủ ở đấy đang quát tháo một nhân viên, thỉnh thoảng lại xỉa xỉa con dao về phía cậu người làm; cậu này thì mặt lạnh tanh như không nghe thấy gì. Các cháu bà Lan ngồi cạnh sợ rúm ró trước lưỡi dao sắc lẻm thỉnh thoảng vung loang loáng trước mặt.

Trước những chủ quán mồm năm miệng mười, chửi người làm như hát hay, ối khách nghẹn. “Nuốt chưa hết miếng đã muốn đứng lên, ăn một lần là cạch đến già” – bà Lan  nói.

Nhưng cũng với ối người, nghe chửi ở quán hàng thường như… vừa ăn vặt vừa xem biểu diễn (cốt sao tiếng chửi không dành cho mình!). Tiếng chửi thậm chí còn khiến đồ ăn (vốn đã ngon hơn nhiều quán) thêm hương vị, quán thêm “phong cách” khiến người ăn nhớ rồi thành nghiện “ghé”.

Thế nên, “phong cách bán hàng” kiểu… chửi không chỉ tự phát ở các quán hàng nhỏ, mà còn được lẳng lặng xây dựng ở hệ thống nhà hàng bậc trung như L.V (phố Lý Thường Kiệt), Q.N (phố Phan Bội Châu)… Mặc kệ những khách âm thầm ôm bực về nhà rồi cạch mặt nhà hàng, nhà hàng kiên trì giữ “phong cách”, để lượng “fan” sẵn sàng xem chửi khi chống cằm đợi thức ăn đông dần. Cứ thế, “bún quát, phở đuổi, cháo chửi” không còn xa lạ với một bộ phận người Tràng An. Và đôi khi, một số người âm thầm chấp nhận như một “nét riêng” của Hà Nội.

  • Hoàng Dũng

Theo VNN – Bảo vệ người tiêu dùng bằng thông tin

Rác – tài nguyên mới của nước Đức

Những núi rác hôi thối giờ đã thành quá khứ ở nước Đức. Ngành tái chế rác phát triển nhanh chưa từng thấy tại nước này. Ngoài “tài nguyên” tại chỗ, họ nhập khẩu ngày càng nhiều phế liệu từ các nước khác về để xử lý.

Cách đây 30 năm ở mỗi địa phương vẫn còn một bãi rác lớn, trên toàn liên bang có tổng cộng 50.000 bãi rác. Ngày nay nhờ công nghệ phát triển mà người ta có thể biến rác thải thành nguyên liệu sản xuất. 250.000 người làm việc trong ngành công nghiệp này mang lại nguồn thu hàng năm khoảng 50 tỉ Euro (72,5 tỉ USD).

Theo bộ trưởng môi trường Sigmar Gabriel thì “rác hôm nay là mỏ quặng ngày mai”. Những lò đốt rác hiện đại của nước Đức hầu như không thải khí độc ra môi trường. Không nơi đâu trên thế giới lại có nhiều nguyên liệu được khai thác từ rác như ở đây. Công nghệ tái chế của Đức đã nổi tiếng trên toàn thế giới.

Đứng đầu thế giới về tái chế rác

Xuất nhập khẩu rác năm 2007 của nước Đức. Do có lợi thế về công nghệ, họ thường nhập về những phế liệu mà sau khi xử lý cho ra nguyên liệu quý, hoặc cần thiết cho nền kinh tế. Rác được xuất đi nơi khác theo nguyên tắc “lợi nhuận càng nhiều càng tốt” – nguồn: Focus

Xuất nhập khẩu rác năm 2007 của nước Đức. Do có lợi thế về công nghệ, họ thường nhập về những phế liệu mà sau khi xử lý cho ra nguyên liệu quý, hoặc cần thiết cho nền kinh tế. Rác được xuất đi nơi khác theo nguyên tắc “lợi nhuận càng nhiều càng tốt” – nguồn: Focus

Tỉ  lệ tái chế đối với thủy tinh, kim loại, giấy là từ 80-90%. Riêng sắt thép phế liệu còn là một loại hàng hóa hấp dẫn do giá thành cao. Hộp thiếc đựng thức ăn được tái chế thành vỏ ô tô, hộp đựng sữa thành giấy vệ sinh, báo giấy hôm nay thì thành túi đựng bánh mỳ của ngày mai v.v.

Việc tái chế các chất liệu nhân tạo có khó khăn hơn: nhựa được tổng hợp từ nhiều loại chất hóa học, khi xử lý phải làm sao cho những chất này không lẫn vào với nhau thì đến lúc ra thành phẩm mới được nhựa tái chế chất lượng cao.

Tại các dây chuyền phân loại, những máy camera hồng ngoại hoạt động với tốc độ ánh sáng để phân loại vật liệu. Những camera này có thể xử lý tới 10 tấn rác mỗi giờ. Những ống hơi nén được điều khiển bằng máy tính đặt ở các băng chuyền có nhiệm vụ tách riêng từng loại vật liệu. Sau đó phế thải sẽ được rửa sạch, nghiền nhỏ và nấu chảy. Quá trình trên sẽ cho ra granulat, một nguyên liệu thay thế dầu thô trong công nghiệp hoặc làm chất phụ gia. Mắc áo, chậu hoa, ống nước, thùng các loại đều được sản xuất từ nhựa tái chế.

Phân loại rác đã thành truyền thống

Thùng vàng: rác bao bì, thùng đen: thủy tinh, thùng xanh lá cây: sinh học, thùng xanh dương: giấy

Thùng vàng: rác bao bì, thùng đen: thủy tinh, thùng xanh lá cây: rác hữu cơ, thùng xanh dương: giấy

Từ năm 1991, rác bao bì (hộp đựng thức ăn, nước hoa quả, máy móc ) bằng nhựa, kim loại hay cac-tông được gom vào thùng màu vàng. Mỗi năm các nhà máy tái chế sẽ trả một khoản phí cho Das Duele System Deutschland (DSD) – “Hệ thống hai chiều của nước Đức”, năm vừa rồi là 1,2 tỉ Euro.

Bên cạnh thùng vàng, Đức còn có thùng xanh dương cho giấy, thùng xanh lá cây cho rác sinh học (thức ăn, cây cỏ), thùng đen cho thủy tinh (màu sắc ba loại thùng này có thể thay đổi tùy khu vực). Ở một số nơi, người ta sử dụng 3 loại thùng khác nhau cho 3 loại thủy tinh: trong, nâu và xanh.

Thêm một thùng nữa cho nguyên liệu quý

Để thu thêm nguyên liệu, người ta đã thử nghiệm thêm các hệ thống phân loại mới. Thí dụ như dân cư ở Leipzig và vùng Rhein-Neckar giờ có thể vứt thẳng di động hay đồ chơi bằng gỗ vào thùng rác mới này.

Vẫn còn có thể tốt hơn

Các chuyên gia than phiền với DSD rằng việc phân loại loại rác bao bì tại gia đình hiện vẫn còn tốn kém và chưa hiệu quả. Ngoài ra, do ngành tái chế phát triển, những đoàn tàu xe chở rác nhập khẩu ngày càng nhiều. Từ năm 2001 lượng rác nhập về đã tăng 30%, đặc biệt là những loại rác cần giấy phép đặc biệt hay rác độc hại – riêng năm vừa rồi là 5,6 triệu tấn. Đối với những nhà bảo vệ môi trường thì tình trạng “rác du lịch” này là không chấp nhận được. “Rác ở đâu thì xử lý ở đó”, họ nói.

Một bài học cho Việt Nam chăng?

Nếu như ở nước ta, việc phân loại và xử lý rác được tiến hành đồng bộ, quy củ, thì không những chúng ta giải quyết được tình trạng ô nhiễm trầm trọng như hiện nay, mà còn có thể tạo ra nhiều công ăn việc làm, tận dụng được một nguồn tài nguyên vô hạn để tái sản xuất, tiết kiệm chi phí, đóng góp cho lớn cho ngân sách và tăng trưởng.

Nhờ có sự giúp đỡ của Nhật, chương trình phân loại rác 3R đã được thí điểm ở Hà Nội. Tiếc rằng sau 3 năm thực hiện, hiệu quả chương trình chưa được như ý. Thiết nghĩ, việc phân loại này cũng không có gì khó khăn và rất dễ trở thành thói quen. Phải chăng người dân  tuy biết nhưng vẫn chưa thực sự ý thức được những lợi ích do việc phân loại rác đem lại?

Ngô Xuân Trường

(Focus/Spiegel)

Xem thêm:

Không dễ thay đổi thói quen sạch nhà… bẩn ngõ

Đi học có cần đến lòng dũng cảm?

Sáng nay, khi bắt đầu ra khỏi nhà với chiếc cặp nặng trịch trên tay, con quay ra nói với bà, nguyên văn thế này:

Ảnh: T.T.D.

– Bà ơi, cháu đi học đây, cháu đã dũng cảm rồi, bà ạ!

Mẹ nghe mà muốn khóc.

Bây giờ con đang ở lớp học rồi thì mẹ khóc thật. Mặc dù mẹ cũng là người dũng cảm. Thật sự thì bây giờ làm gì cũng cần sự dũng cảm. Nhưng để một đứa bé 6 tuổi phải gắng lấy can đảm đến trường, nơi mới đây ngày khai giảng nó còn hớn hở cầm một lá cờ và một quả bóng bay, hãnh diện ưỡn ngực ra khoe “Con là học sinh lớp 1”, thì quả là… quả là đáng khóc lắm!

Hôm qua mẹ gặp cô giáo. Cô rất nghiêm. Đó là câu nhận xét của con, và mẹ thấy cũng đúng thật. Cô lạnh lùng bảo mẹ: “Con đi học thì sắp vở cho con cho đủ, có thời khóa biểu đấy”.

Mẹ hỏi lại, phân vân không biết xưng hô ra sao, nhưng thưa gửi rất lễ phép: “Thưa cô, tôi có sắp theo thời khóa biểu, thiếu cuốn nào vậy ạ?”. “Cuốn Tự nhiên và xã hội”… Mẹ mở cặp lôi cuốn tập ra: “Có phải cuốn này không ạ?”. “Đúng rồi. Thế mà bảo đưa ra, nó không tìm thấy”. Quay ra nói chuyện với các phụ huynh thì thấy có rất nhiều bạn cũng bị thiếu vở Tự nhiên và xã hội, chỉ vì các bạn bé đều… chưa biết đọc chữ.

Lỗi này không phải của ai! Mẹ an ủi, lần sau trước khi đi học mẹ sẽ chỉ từng quyển vở cho con biết nhé, lần đầu chưa chuẩn, không sao đâu.

Nhưng con không thấy là không sao, vì ngoài vụ đó ra cô còn bảo: “Kém lắm! Viết xấu lắm”. “Vâng, về nhà tôi sẽ cho cháu tập viết thêm cho quen”. Mẹ hứa. Hứa thì hứa vậy chứ trong lòng không thông lắm vai trò của thầy cô giáo ở nhà trường. Chẳng lẽ bố mẹ là người phải lo làm sao cho con học tốt, viết đẹp và đánh vần giỏi khi đến trường, còn thầy cô là người đánh giá cái sự ấy?

Tối, con bảo: “Con học dốt mẹ ạ”. Sao con lại nghĩ thế? Con không trả lời.

Đêm, con mãi không ngủ được. Khóc, nước mắt ướt cả gối. Sáng dậy rõ sớm, khóc nức nở: “Mẹ ơi, con nghỉ học có được không?”.

Mẹ bắt đầu phải làm công tác tư tưởng cho con. Rằng ngày xưa chữ mẹ rất xấu, nhưng tập viết chăm thì rồi cũng đẹp lên. Mẹ bảo rằng cô có mắng là vì cô lo lắng cho con thôi, cũng như mẹ, đôi khi mẹ cũng phải mắng con đấy chứ – Nhưng con buồn – Không sao, mẹ biết con buồn, mẹ bị mắng mẹ cũng buồn. Nhưng nếu mình cố gắng thì rồi sẽ đến lúc cô hết mắng mà khen con. Con phải dũng cảm chịu đựng và chịu khó học để được khen nhé!… Con yên dạ ngồi ăn.

Bà bảo mẹ cho con đi học thêm nhưng mẹ gạt đi. Mẹ không muốn lấy mất của con khoảng thời gian ít ỏi dành cho việc thơ thẩn ngoài bancông ngắm đàn kiến bé đang vội vàng đi lại. Mẹ cũng tin rằng cô giáo con có đủ nhẫn nại để dạy con làm chủ được các con chữ trong những ngày đầu tiên đầy bỡ ngỡ này.

Bây giờ mẹ phải nhẫn nại và hi vọng vào lòng dũng cảm của con.

SONG ANH (trích nhật ký một người mẹ)/TTO

Chuyện những người hùng

“Tắt một chiếc đèn không cần thiết sẽ không tạo ra sự khác biệt. Nhưng làm vậy cả đời thì sẽ có một chút ý nghĩa. Và nếu tất cả mọi người cùng làm một điều gì đó thì chúng ta sẽ đi đúng hướng”. Đó là phương châm hành động của Pen Hadow – người đứng đầu nhóm nghiên cứu đo độ dày của băng tại Bắc Cực, một trong những thanh niên được tạp chí Time bình chọn là anh hùng môi trường.

Những người trẻ Như Pen Hadow không chỉ hành động, mà còn tạo cảm hứng để lôi kéo mọi người cùng chung sức, đồng lòng bảo vệ môi trường Trái đất.

Valerie Casey – “Công ước Kyoto” cho các nhà thiết kế

Ảnh: Time

Mùa xuân 2007, nhà thiết kế Valerie Casey bất chợt cảm thấy tội lỗi. “Tôi thiết kế rất nhiều sản phẩm, từ tã trẻ em có thiết bị cảm ứng, lò nướng bánh cho tới động cơ tuôcbin và chúng không thể được coi là thân thiện với môi trường xét trên bất cứ khía cạnh nào” – Casey thú nhận. Casey quyết định xây dựng một Công ước Kyoto cho các nhà thiết kế: các biện pháp để ngành công nghiệp thiết kế trở nên thân thiện môi trường.

Trong hai năm qua, khoảng 170.000 hãng thiết kế, tập đoàn, cá nhân… đã tham gia hiệp ước của các nhà thiết kế do Casey tạo ra. Khi tham gia liên minh này, các tổ chức đồng ý thực hiện năm “hướng dẫn xanh”, bao gồm các biện pháp giảm lượng khí cacbon thải ra mỗi năm, giáo dục nhân viên về các vấn đề môi trường và thảo luận chúng với khách hàng. “Tôi coi hiệp ước này là một dự án kéo dài năm năm” – Casey tiết lộ. Cô hi vọng đến khi đó ý thức bảo vệ môi trường đã trở thành một yếu tố không thể thiếu của ngành công nghiệp thiết kế toàn cầu.

Triệu Trung – Người bảo vệ những dòng sông

Ảnh: Time

Nhu cầu khổng lồ của các ngành công nghiệp và nông nghiệp đang đe dọa nguồn nước tỉnh Cam Túc, phía bắc Trung Quốc. Với chính sách ưu tiên phát triển kinh tế, các nhà máy tha hồ gây ô nhiễm mà không phải chịu bất cứ trách nhiệm pháp lý nào.

Nhưng có một thanh niên đang giúp Cam Túc bớt hủy hoại những tài sản thiên nhiên giàu có của tỉnh. Triệu Trung, 27 tuổi, đến Cam Túc từ năm 2004 để làm việc cho Viện Khoa học Trung Quốc, đã thành lập tổ chức Đai lạc đà xanh (GCB) – tổ chức môi trường phi chính phủ đầu tiên tại Cam Túc. Mục tiêu của GCB là nâng cao nhận thức của người dân về các vấn đề môi trường, giám sát các nhà máy gây ô nhiễm và thúc đẩy các chính sách bảo vệ môi trường. Tình nguyện viên của GCB điều tra các nhà máy trong tỉnh xả chất thải và nước thải xuống sông, và điền tên những doanh nghiệp vi phạm vào một bản đồ ô nhiễm nước quốc gia.

Bị sờ gáy, các công ty đa quốc gia có chi nhánh tại Cam Túc buộc phải thay đổi. Hãng bia Carlsberg mới đây đã trang bị cho nhà máy bia của hãng ở Cam Túc một hệ thống xử lý nước thải hiện đại. Còn các công ty nhà nước thì có một “trải nghiệm” mới: bị giám sát. “Các công ty gây ô nhiễm phải chịu nhiều áp lực khi bị đưa vào bản đồ ô nhiễm nước – Triệu Trung khẳng định – Họ bị buộc phải có những biện pháp tức thời và công khai để giải quyết vấn đề”.

Nathan Lorenz và Tim Bauer – Những bếp lò sạch

Với hàng triệu phụ nữ ở các nước đang phát triển, nấu ăn là hoạt động gây nguy cơ môi trường nghiêm trọng. Mỗi lần họ nấu ăn bằng bếp lò than hoặc củi, khói với đầy chất độc hại như benzen, CO hay formaldehyde bay đầy nhà. Chính những chiếc lò cũ kỹ này là thủ phạm giết chết 1,6 triệu người mỗi năm, hơn 85% trong số đó là phụ nữ và trẻ em dưới 5 tuổi.

Khi Nathan Lorenz, 31 tuổi và Tim Bauer, 32 tuổi, tìm hiểu về vấn đề này, họ biết mình có thể tạo sự thay đổi. Năm 2003, cả hai thành lập tổ chức phi lợi nhuận Envirofit, sử dụng nghiên cứu của họ về công nghệ động cơ hai thì sạch giúp tạo ra những chiếc xe lôi tự động thân thiện với môi trường hơn cho người dân Đông Nam Á và Ấn Độ. Năm 2008, Envirofit hợp tác với Tổ chức thiện nguyện Shell Foundation sản xuất loại bếp lò ít khói và đưa đến hàng nghìn gia đình ở Ấn Độ. Thời gian tới, loại bếp lò này sẽ được tung ra thị trường ở hàng loạt nước châu Á, Phi và Mỹ Latin.

Được thiết kế để đốt khí độc trước khi chúng thoát ra ngoài không khí, bếp lò của Lorenz và Bauer giảm lượng khí thải độc hại tới 80%, tiết kiệm 60% mức tiêu thụ nhiên liệu. Với mức giá 17,5-55,6 USD, chúng không quá rẻ đối với các gia đình nghèo ở các nước đang phát triển, nhưng với khả năng tiết kiệm nhiên liệu tối đa thì đó là một sự lựa chọn hoàn hảo. “Chúng tôi muốn sản phẩm của mình phải là thứ mà người chủ tự hào khi có nó ở nhà – Lorenz khẳng định – Một sản phẩm không chỉ cứu sinh mạng của mọi người mà còn cứu cả hành tinh”.

Dorjee Sun – Nhà môi giới cacbon

Ảnh: Time

Trước 30 tuổi, Dorjee Sun, người Úc gốc Tây Tạng, đã kiếm được hàng triệu USD nhờ công ty tuyển dụng việc làm trên Internet. Nhưng đến khi thành lập Hãng Carbon Conservation – hãng môi giới các thỏa thuận đổi khí cacbon để tránh phá rừng – thì Sun, hiện 32 tuổi, mới trở nên cực kỳ bận rộn.

Sun quyết định thành lập Carbon Conservation khi chứng kiến hàng triệu hecta rừng ở Indonesia bị tàn phá mỗi năm. Khi cây bị chặt, khí nhà kính sẽ thoát ra môi trường và hành vi phá rừng tạo ra khoảng 20% lượng khí thải nhà kính toàn cầu mỗi năm.

“Tránh phá rừng” là khái niệm mà theo đó các nước được nhận tiền để ngăn chặn nạn phá rừng. Đối tượng trả tiền là các nước giàu muốn có quota xả khí thải để đáp ứng những thỏa thuận quốc tế như Công ước Kyoto.

Tháng 4-2008, Sun là người môi giới thỏa thuận tránh phá rừng đầu tiên trên thế giới khi thuyết phục Ngân hàng Đầu tư Merrill Lynch chi tiền bảo vệ 770.000ha rừng ở Aceh, Indonesia để đổi lấy quota khí cacbon chứa trong diện tích rừng đó. Sau đó, anh đưa thống đốc Aceh đến California để cùng thống đốc California Arnold Schwarzenegger ký thỏa thuận giữa hai bang về chống nạn phá rừng. Thành công của Sun được ghi lại trong phim tài liệu The burning season (Mùa cháy) và trình chiếu tại Liên hoan phim Tribecca ở New York hồi tháng 4.

Sun hiểu rằng bảo vệ các cánh rừng trên thế giới là nhiệm vụ vô cùng khó khăn. Anh đã phải thuê các tay súng từng tham gia cuộc nội chiến ở Aceh để bảo vệ rừng trước những lưỡi cưa của bọn lâm tặc. “Là người lạc quan nhưng tôi cũng hiểu rằng đó chẳng khác nào là nỗ lực ngăn thủy triều – Sun thừa nhận – Nhưng tôi vẫn quyết tâm 1.000%”.

HIẾU TRUNG (Theo Time)/ TTO

Chú ý: Mời tham gia Diễn đàn thanh niên và phát triển bền vững

Diễn đàn Thanh niên Việt Nam và Phát triển bền vững 2009

Chủ đề: Biến đổi khí hậu – Hiểu và Hành động

Nơi gặp gỡ và kết nối của những “sứ giả xanh”,

những người mong muốn Hiểu và Hành động vì sự phát triển bền vững


Ghé thăm Diễn đàn VYS để biết thêm chi tiết và download bản đăng ký.