Chính bàn tay con người đã làm thiên nhiên cuồng nộ

Ngay sau khi tuyến đường độc đạo nối miền xuôi với trung tâm huyện miền núi Tây Giang (Quảng Nam) thông thương trở lại chiều 8-10, lập tức chủ tịch huyện Tây Giang Briu Liếc xắn quần lội bộ vào tận hai xã vùng sâu là A Tiêng và A Ching để khảo sát cuộc sống của đồng bào mình sau bão lũ.

Không còn rừng để ngăn lũ

Và lời nhận xét của ông chủ tịch người Cơ Tu ngay sau khi trở về là: “Phải lập tức di dời khẩn cấp 200 hộ dân tại các khu vực trên bởi núi trên cao đang nứt, dấu hiệu sạt lở hiện thấy rõ. Nếu không di dời thì nhiều bản làng sẽ bị xóa sổ”.

Sau bão lũ, huyện miền núi này đang phải đối mặt với quá nhiều khó khăn: gần như 100% hệ thống nước sạch của bà con bị lũ cuốn trôi, đường giao thông nhiều nơi bị gián đoạn, cầu cống trôi sạch.Nhưng nguy hiểm hơn cả là ruộng vườn của bà con đã bị vùi lấp. Núi lở với tần suất quá lớn khiến đồng bào không còn đất sản xuất.

Một ngôi làng ở Đại Lộc, Quảng Nam bị cô lập trong đợt lũ vừa qua

Một ngôi làng ở Đại Lộc, Quảng Nam bị cô lập trong đợt lũ vừa qua

Đi dọc tuyến đường Hồ Chí Minh từ Tây Giang qua Đông Giang, Nam Giang rồi lên Phước Sơn qua Kontum, dấu tích bão lũ vẫn còn. Càng lên cao, dấu tích núi lở càng nhiều. Núi lở nhiều đến mức một thành viên trong đoàn công tác của Chính phủ khi đi thị sát bằng máy bay trực thăng phải thốt lên: “Núi lở kiểu này còn gì là rừng”.Từ ô cửa trực thăng nhìn ra những đỉnh núi nằm dưới chân dãy Ngọc Linh (đỉnh núi cao nhất của hệ núi Trường Sơn), tất cả đều loang lổ bởi núi đang lở dần.

Những dự án giết rừng

Là người quản lý nhà nước về rừng đầu nguồn nhưng ông Phạm Thanh Lâm, chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Quảng Nam, tỏ ra hết sức bất ngờ trước cảnh hàng nghìn thân gỗ lớn được cắt gọt hoàn chỉnh ồ ạt trôi theo lũ tấp vào chân cầu Quảng Huế (huyện Đại Lộc) trong trận lũ kinh hoàng vừa qua.

Người dân địa phương tìm cách trục vớt gỗ lớn tại lòng hồ thủy điện A Vương

Chưa hết, cảnh nhiều người dân tìm cách trục vớt hàng trăm súc gỗ lớn nổi lềnh bềnh trên mặt hồ thủy điện A Vương ngày 9-10 khiến nhiều người phải giật mình đặt câu hỏi: điều gì đang âm thầm diễn ra bên trong những cánh rừng đại ngàn của Quảng Nam?

Ông Lâm phân trần: “Nói toàn bộ số gỗ đó đều do lâm tặc gây ra thì quả là chưa trọn ý”. Theo ông, “Lâm tặc phá rừng là điều đã thấy rõ nhưng nói do lâm tặc mà mất trắng rừng xanh là điều chưa hẳn đúng. Điều chúng tôi quan ngại hơn là các dự án, công trình đang xâm phạm rừng tự nhiên”.

Theo ông Lâm, chỉ tính riêng các dự án thủy điện tỉnh Quảng Nam cấp phép cho xây dựng đã “nuốt” hơn 4.000ha rừng do kiểm lâm quản lý. Toàn bộ diện tích này đã chìm trong lòng hồ và coi như rừng mất trắng. Đó là chưa tính hơn 6.000ha rừng khác phải bị chặt bỏ thời gian tới để lấy đất kéo đường dây điện.

Một tác nhân không thua kém lâm tặc hay thủy điện là việc chuyển đổi đất rừng từ rừng tự nhiên sang rừng cao su. “Đã có không dưới 6.000ha rừng tự nhiên ở Quảng Nam bị san ủi lấy đất trồng cao su” – ông Dương Chí Công, giám đốc Sở Tài nguyên – môi trường, cho biết. Chính những cánh rừng bị “cạo trọc” trải dài từ Nam Giang đến Phước Sơn thuộc các dự án phát triển cây cao su khiến rừng xanh không đảm đương nổi nhiệm vụ phòng hộ.

Một người không có tóc khi đổ nước lên đỉnh đầu thì nước sẽ chảy xuống mặt nhanh hơn người có tóc. Rừng cũng vậy, khi mất rừng thì nước lũ sẽ về xuôi nhanh và hung dữ hơn nhiều” – cách nói ví von của ông Lê Nho Năm, chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm huyện Phước Sơn (Quảng Nam), thật ấn tượng.

Lâm tặc cùng những dự án kinh tế như thủy điện, cao su đã và đang âm thầm triệt hạ hàng chục nghìn hecta rừng xanh dọc dãy Trường Sơn miền Trung. Một bên là lén lút chặt phá, một bên là công khai triệt hạ. Chưa khi nào rừng đầu nguồn Quảng Nam rơi vào cảnh tan hoang đến như vậy. Chỉ trong một năm đã có hơn 41.000ha rừng tự nhiên ở Quảng Nam bị xóa sổ. Với tốc độ như vậy thì những làng mạc ở hạ lưu các con sông Vu Gia, Thu Bồn sẽ phải gánh chịu hậu quả do bão lũ là điều không thể nào tránh khỏi.

GS.TS Vũ Trọng Hồng, nguyên Thứ trưởng Bộ NN&PTNT: “Đã đến lúc báo động về chính sách bảo vệ rừng, phát triển thủy điện”
  • Theo TTO

“Khát khao, nhưng chỉ như muối bỏ bể..”

Ông Wayne Lewis – Ảnh: C.N

Tôi rất bất ngờ khi thấy có nhiều bạn trẻ VN tham dự buổi tiệc xanh (Green drinks) vừa được tổ chức tại TP.HCM. Điều này chứng tỏ có một bộ phận thanh niên Việt không hề quay lưng lại với việc bảo vệ môi trường. Tuy nhiên trước thực tế ô nhiễm môi trường trầm trọng ở VN hiện nay, tôi thấy công sức của những người tham gia bảo vệ môi trường bỏ ra chẳng khác gì “muối bỏ bể”.

Làm việc trong lĩnh vực môi trường, tôi biết doanh nghiệp ở VN tạo ra 40% lượng khí thải cacbon và con số này đòi hỏi các doanh nghiệp phải có trách nhiệm đối với tác động của quốc gia đến biến đổi khí hậu. Tôi cũng biết rằng các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở VN đang lãng phí 1/6 nguồn năng lượng quốc gia, bằng hàng triệu tấn thải cacbon hằng năm.

Nếu ứng dụng một số biện pháp tiết kiệm năng lượng đơn giản, các công ty có thể giảm chi phí tiêu thụ điện xuống 20%. Những thói quen không tốt của khối văn phòng như để đồ dùng điện ở chế độ chờ khi không sử dụng, không tắt đèn hay lãng phí giấy đều ảnh hưởng tới môi trường.

Rồi việc dựng “lô cốt” tràn lan ở TP.HCM như hiện nay đã làm nhiều người mệt mỏi và tuyệt vọng trong việc tìm cách cải thiện môi trường. Vì chẳng thể nào đòi hỏi mọi người giữ gìn đường phố sạch sẽ khi bản thân các con đường là một “bãi chiến trường”. Làm sao kêu gọi mọi người nêu cao ý thức bảo vệ môi trường khi cây xanh ngày càng bị đốn trụi, còn đường phố cứ mãi mịt mù trong khói bụi?

Không chỉ ở thành phố, môi trường ở các vùng quê tại VN đang ngày càng xuống dốc. Mới đây, trong một chuyến đi về vùng sâu vùng xa để tuyên truyền, giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho người dân, tôi chứng kiến một chuyện khá buồn cười. Hôm ấy, khi tới thăm các căn nhà nhỏ ở vùng ven, chúng tôi đã mang theo kẹo bánh cho các trẻ em trong nhà. Thật bất ngờ khi các em sau khi nhận kẹo, đã bóc ra và… vứt thẳng vỏ xuống sàn nhà!

Chứng kiến chuyện này, chúng tôi bị sốc thật sự. Nhưng ngay sau đó, người mẹ của lũ trẻ vội cúi xuống để lượm những chiếc vỏ kẹo đang bay tả tơi trên sàn nhà. Tôi còn nhớ mình đã vỗ đùi cười một cách sung sướng như thế nào khi nhìn thấy việc làm đầy ý nghĩa của người phụ nữ nói trên, nhưng ngay sau đó chị đã làm chúng tôi bị sốc khi mang tất cả vỏ kẹo ra vứt xuống con sông nhỏ bên nhà!

Qua cơn sốc, tìm hiểu thêm tôi được biết ở nông thôn VN không có hố rác để mọi người có thể đem đổ và xử lý rác, nên mọi người quăng rác xuống sông, đổ rác ra đường là chuyện bình thường!

Một điều nữa cũng đáng suy nghĩ là nhiều thanh niên VN rất khát khao cải thiện môi trường quê hương, nhưng họ lại không có một hướng đi cụ thể và không nhận được sự hỗ trợ thiết thực từ chính quyền. Những bạn trẻ này thường hoạt động theo kiểu tự phát và không hiệu quả lắm bởi họ còn phải bận tâm về việc học tập và kiếm kế sinh nhai…

WAYNE LEWIS
(người Úc, giám đốc điều hành tạp chí môi trường EM)
CÔNG NHẬT ghi

Theo TTO

Những bức ảnh khắc họa một Việt Nam đa diện

HNX: Nếu chỉ được chọn 1 ảnh để bình bầu, HNX bầu cho bức ảnh cuối bài.

105 bức ảnh đẹp về đất nước, con người Việt Nam, nụ cười của cụ già miền sơn cước, em bé mừng chiến thắng, công trường tấp nập ngày đêm, nông thôn thời hiện đại… đang được trưng bày tại nhà triển lãm 29 Hàng Bài, Hà Nội.

’Bức
Bức “Nụ cười Đông Bắc” của Lê Chí Trọng đoạt Giải Khuyến khích.

Những bức ảnh đoạt giải và tạo nhiều dấu ấn nhất tại cuộc thi

Giải Nhất: tác phẩm Cõng mạ (Dân tộc Mông Đen - Mù Cang Chải). của Trần Cao Bảo Long.
Giải Nhất: tác phẩm Cõng mạ (Dân tộc Mông Đen – Mù Cang Chải). của Trần Cao Bảo Long.
 Tác phẩm Đêm công trường Thủy điện Sơn La (Hoàng Lai)
Tác phẩm Đêm công trường Thủy điện Sơn La (Hoàng Lai) đoạt giải nhì.
Bình minh của Duy Bằng
Bình minh của Duy Bằng.
Duyên quê (Trần Thiết Dũng)
Tác phẩm Duyên quê (Trần Thiết Dũng) giành giải ba.
Nông thôn ngày nay (Chánh Thi)
Nông thôn ngày nay. (Chánh Thi)
Tam Cốc (Đinh Công Hoan)
Tam Cốc. (Đinh Công Hoan)
Tìm đáp số (Trần Văn Giáp)
Tìm đáp số (Trần Văn Giáp): tác phẩm ảnh đơn giành giải ba.
Ván cờ quyết định (Dzũng Nguyễn)
Ván cờ quyết định. (Dzũng Nguyễn)
 Nụ cười chiến thắng của em bé Hà Nội khi ĐTVN vô địch AFF Suzuki Cup  2008 (Lê Minh)
Nụ cười chiến thắng của em bé Hà Nội khi ĐTVN vô địch AFF Suzuki Cup 2008. (Lê Minh)
Đua voi (Nguyễn Vinh Hiển)
Đua voi (Nguyễn Vinh Hiển) giành giải khuyến khích.
Nét xuân Bắc Hà (Minh Quốc)
Nét xuân Bắc Hà. (Minh Quốc)
Nghĩa cử cao đẹp (Trần Nhân Quyền)
Ảnh đơn Nghĩa cử cao đẹp (Trần Nhân Quyền) giành giải khuyến khích.

  • Hạnh Phương /VNN
    Ảnh: VNP