Không thể tin được!

Dr.Nikonian

05/11/2009

Mới đi xa về, đọc vội loáng thoáng tin ngập lụt chết người ở miền Trung từ iPod ở sân bay, chỉ biết ngậm ngùi trách trời già oan nghiệt. Dân mình sao khốn khổ, đã nghèo còn gặp đủ thứ tai ương.

Sáng nay mắt nhắm mắt mở đi làm, đọc Tuổi Trẻ online mà không tin vào mắt mình: hóa ra là vì thủy điện sông Ba xả lũ, nhấn chìm Tuy Hòa, Phú Yên, Tuy Phước… vào trong biển nước với cả trăm người chết, với bao cảnh tan hoang. Những vùng quê mà tôi yêu mến, đã rong ruổi với máy ảnh nay chỉ là một đống hoang tàn. Tội nghiệt quá sức, khi người ta đã thừa nhận thế này:

Nhiều chuyên gia cho rằng công trình thủy điện Sông Ba Hạ không hoàn thành nhiệm vụ là điều tiết lũ, cắt lũ đối với hạ lưu?

– Nhận định đó là đúng. Chúng tôi cũng biết rõ điều đó ngay từ khi xây dựng công trình này. Làm sao cắt lũ, điều tiết lũ được khi dung tích hồ chứa nước của thủy điện Sông Ba Hạ chỉ 349,7 triệu m3. Ngay từ lúc khảo sát, bên tư vấn đã đặt vấn đề dung tích hồ phải chứa được 1 tỉ m3 nước, ít nhất phải 800-850 triệu m3. Nhưng vấp phải sự phản ứng từ tỉnh Gia Lai ở phía trên. Để tích được 1 tỉ m3 nước thì thêm một phần lớn diện tích đất sản xuất của huyện Krông Pa, tỉnh Gia Lai ngập trong lòng hồ.

Nói thẳng ra, ngay từ đầu chúng ta thiếu một nhạc trưởng để điều hành thủy điện bậc thang trên sông Ba. Nhà máy nằm trên đất Phú Yên mà lòng hồ chiếm quá nhiều diện tích trên đất Gia Lai. Họ phản đối và giải pháp xây hồ chứa nước quá nhỏ như hiện tại là sự lựa chọn cuối cùng. Đó là giải pháp bất đắc dĩ. Tôi thừa nhận thủy điện Sông Ba Hạ không thể làm được nhiệm vụ cắt lũ, điều tiết lũ đối với hạ lưu.

Hơn nữa, ngay cả các nhà máy thủy điện trên sông Ba hiện vẫn chưa có sự phối hợp với nhau. Trên sông Ba hiện có chín công trình thủy điện, đã có năm nhà máy chính thức hoạt động. Chưa bao giờ chúng tôi nhận được thông báo về kế hoạch xả lũ của họ. Hồ chứa nước của thủy điện Sông Ba Hạ là hồ chứa nước cuối cùng của các công trình bậc thang, trong khi nó quá nhỏ để tích nước cắt lũ mà phía trên thì họ có thể xả bất cứ lúc nào.

* Như vậy, chuyện xả lũ khủng khiếp của thủy điện Sông Ba Hạ trong hai ngày 2 và 3-11 đã làm Phú Yên chìm trong biển nước là tất yếu?

– Sáng 3-11, lũ đổ về quá nhanh, chúng tôi xả lũ 8.000m3/giây, đến trưa đã xả 10.000m3/giây. 18g ngày 3-11, lũ đổ về lòng hồ quá lớn và nhà máy quyết định xả 14.450m3/giây, kéo dài suốt tám giờ. Đến chiều 4-11, vẫn đang xả 9.000m3/giây. Việc xả lũ trong tình hình những ngày vừa qua là giải pháp buộc lựa chọn, bởi đó là cách duy nhất để đảm bảo an toàn, nếu không làm thế chắc chắn thảm họa sẽ khủng khiếp hơn nhiều đối với hàng vạn người dân ở hạ lưu. Nhìn hàng ngàn bà con bị ngập lụt tôi cũng xót xa lắm chứ, nhưng không còn cách nào khác.

Trong khả năng của mình, chúng tôi luôn phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, kịp thời thông báo về diễn biến xả lũ để chính quyền di dời dân trong các trường hợp khẩn cấp. Tuy nhiên, hàng ngàn nhà dân chìm trong lũ như những ngày qua là bất khả kháng.

Không thể tưởng tượng được! Nhất là chiều nay tôi gặp một bệnh nhân là một chuyên gia lâu nămvề thủy lợi. Bức xúc, ông ta giảng giải cho tôi vì sao phải xả lũ cấp tập như thế? Vì sao thủy điện, lẽ ra phải là nguồn điều tiết lũ, lại có thể nhấn chìm bao nhiêu sinh linh vô tội, vô phương cứu vãn như thế? Và làm sao để tránh được những hậu quả khủng khiếp như những ngày qua, nếu như thiết kế các thủy điện ở miền Trung hợp lý và đồng bộ hơn? Vv. và vv….

Ngẩn người ra nghe một hồi, từ từ rồi gã thầy thuốc ngô nghê như tôi cũng dần hiểu ra.

Lần đầu tiên trong đời, hai gã đàn ông, một bệnh nhân, một thầy thuốc đều cùng văng tục rõ to.

Trời tru đất diệt đám giáo sư tiến sĩ chuyên gia địa chất thủy lợi! Trời tru đất diệt đám ngu dốt, xài tiền tỷ không xót tay, để rồi đất nước phải ngậm ngùi đau xót mà chứng kiến những cảnh tan hoang như thế này đây.

Vài ngày nữa thôi, cả nước sẽ hướng về miền Trung tội nghiệp. Tiền của, tình thương, lòng trắc ẩn, của cải từ thiện… sẽ đổ về đây, như truyền thống tương thân tương ái của dân tộc Việt từ bao đời.

Nhưng của cứu trợ không làm người chết sống lại, trẻ nhỏ không mất cha mất mẹ, phụ huynh không mất con. Miền Trung không ấm no phú túc bằng tiền từ thiện.

Đất nước chỉ có thể bớt tang thương, khi mà chúng ta lôi cổ được những tên sâu dân mọt nước này ra trước vành móng ngựa. Để chúng phải trả lời về tội ác ngu xuẩn với môi trường, với sinh mạng người dân.

Đến nông nỗi này, thì quả là “chặt hết trúc Nam Sơn không ghi hết tội”, thưa các vị “chuyên viên” rất khốn nạn cùng cực kia!

 

Xem thêm: Thủy điện tiếp tay cho lũ lụt

Chùm ảnh: Hà Nội mùa bụi

Hữu Nghị

Nắng vàng, gió heo may làm nên “đặc sản” thu-Hà-Nội nhưng cũng là “tác nhân” giúp khói xe, bụi đất phát tán loang khắp không gian. Hai lá phổi của “người thủ đô” cũng vì thế mà phải hoạt động hết công suất mới giành được chút không khí để hít vào, thở ra.

Mùa hanh khô đến, thời tiết dễ chịu, không còn cái nóng ngột thở, hay mồ hôi đầm đìa nhễ nhại khi ra đường. Nhưng, người Hà Nội lại có mối lo khác: bụi!

Nắng vàng, gió heo may là những yếu tố làm nên mùa thu, nhưng đó chính là nguyên nhân gây bụi thêm cho Hà Nội những ngày tháng này.

Ngày…

Một con đường mới thuộc quận Thanh Xuân

Ngay trong “nội đô”, bụi tung hoành khắp ngõ phố, như đám mây trùm phủ len lỏi vào mọi ngõ ngách, huống chi những con đường nhiều xe ô tô chỉ mới nhìn thôi đã không muốn đi rồi.

Trên những con đường còn dở dang

Thời điểm bụi nhất bắt đầu từ buổi chiều, lượng người đi lại tăng lên, khi nắng đã có đủ thời gian để sấy khô mọi thứ mà sương đêm thấm ướt.

Dư âm của những chiếc xe buýt

Khẩu trang với những con đường thế này là không đủ

Một thời điểm để nghe điện thoại không được… sạch

Cây bên đường

Phố Minh Khai

Rít thuốc hay rít bụi?

5h chiều, giờ tan tầm.

Đêm…

Phố Đào Duy Anh

Phố Lương Thế Vinh

Trong màn mây bụi

Phố Khâm Thiên lúc 8 giờ tối

Không cần phải ra đến những con đường ngoại ô mới thấy bụi mà bụi có ngay trong phố

Những nhát chổi làm sạch đường phố không đúng lúc

Sinh viên gương mẫu nhưng giảng viên thì không

Ý thức không thể một sớm một chiều có được mà cần được bồi đắp qua thói quen tốt, và thói quen tốt đôi khi cũng cần phải được tập luyện và hướng dẫn

1. Tại căngtin một trường đại học

Buổi trưa, căngtin đông nghẹt sinh viên nhưng các bạn cũng có ý thức khá tốt khi xếp hàng mua cơm. Bỗng nhiên một giảng viên xuất hiện, chen vào ngay trước mặt người bán hàng yêu cầu: “Lấy cho tôi một phần đầy vào nhé, nhanh nhanh vào!”. Vậy là cô bán hàng ngay lập tức nói với cả hàng sinh viên đang đứng: “Các em chờ chị làm cho thầy trước!” và quay sang hô hào tất cả người bán (4-5 người) tập trung vào làm phần cơm của thầy thật cẩn thận. Vừa xong phần cơm đó, hai cô giảng viên khác lại vào luôn khu vực của người bán chỉ trỏ yêu cầu phần cơm “nhanh nhanh lên”…

Cứ thế, khoảng mười giảng viên liên tục vào ra và có phần cơm thật nhanh chóng, trong khi một hàng dài sinh viên đứng ngơ ngác, bực bội, chẳng lẽ lại đi đôi co với thầy cô mình. Và “bi kịch” hơn là sau phần “nhường nhịn” thầy cô thì hàng lối đã biến mất, tất cả sinh viên nhao nhao lên muốn lấy phần cơm trước, vậy là hỗn loạn, tranh cãi… Chen chân mãi mới có một phần ăn, một bạn sinh viên ngao ngán: “Nếu thầy cô cũng chịu khó xếp hàng thì chắc chắn tụi mình sẽ nhường mà không phiền gì cả, đằng này bị chen lên giữa chừng như thế cảm giác cứ thất vọng làm sao ấy…”.

2. Tại chùa Hoằng Pháp

Tôi đến chùa Hoằng Pháp (Hóc Môn, TP.HCM) chiêm bái tượng Phật Ngọc khoảng 9g30 ngày 19-4-2009. Nhìn hàng người chen chúc trên đường vào chùa, tôi thấy hơi tiếc khi chọn ngay giờ nóng bức, đông đúc nhất mà đi, chắc chắn đến 12g trưa cũng chưa ra được! Nhưng khi đã bước vào cổng chùa thì mọi thứ khác hẳn, tất cả dòng người hỗn loạn ngoài kia lập tức được đưa vào một trật tự kỳ lạ theo lời hướng dẫn của các nhà sư. Phía đầu hàng, một nhà sư cầm loa đội nón lá liên tục nhắc nhở rất nhẹ nhàng: “Đề nghị quý phật tử xếp hàng, giữ gìn trật tự nơi tôn nghiêm”.

Giữa hàng, một nhà sư lo phân phát nước đá lạnh cho những người đi viếng chùa để tránh say nắng. Tôi nhìn quanh, từ cụ bà lụm khụm tới những người nhìn có vẻ “anh chị” rồi trẻ con, phụ nữ, thanh niên, tất cả đều từ tốn bước theo hàng mặc cho nắng nóng khủng khiếp, mồ hôi nhễ nhại. Từng hàng một đi rất nhẹ nhàng, thong thả, tay chắp cung kính, không tranh cãi, chẳng xô bồ. Kết quả tôi đã được vào chiêm bái Đức Phật chỉ sau 30 phút xếp hàng, rất nhanh chóng và nhất là cảm giác hài lòng với việc tổ chức xếp hàng rất khoa học, linh hoạt tại chùa.

Có trải qua hai trường hợp trên mới thấy trong việc xếp hàng, trách nhiệm của người tổ chức, quản lý là hết sức quan trọng (đặc biệt ở nước ta). Đồng ý xếp hàng là ý thức của mỗi người, nhưng lợi ích cá nhân luôn là thứ chiếm lĩnh ý thức văn minh cộng đồng nhanh chóng nhất, chẳng ai muốn bị mất quyền lợi chỉ vì mình xếp hàng, còn người khác thì không. Sự bình đẳng khi xếp hàng là yếu tố rất cần được quan tâm. Và cái có thể tạo ra sự bình đẳng ấy không gì khác ngoài sự nghiêm túc, cẩn trọng của người tổ chức các dịch vụ công cộng: xe buýt, đền chùa, siêu thị… Ý thức không thể một sớm một chiều có được mà cần được bồi đắp qua thói quen tốt, và thói quen tốt đôi khi cũng cần phải được tập luyện và hướng dẫn.

  • Đoan Ly (Hóc Môn, TPHCM)

haiz21