Ung thư day dứt ký

Lê Thị Thanh Chung

Chưa bao giờ hai chữ “ung thư” lại xuất hiện với tần suất cao như những ngày vừa qua.

Tháng bảy mình về chơi, nghe phong thanh anh Đặng Ngọc Khoa bị phát hiện ung thư. Ghé qua Đà Nẵng không gặp được vì anh còn đang trên đường thiên lý với sứ mạng từ thiện ở những vùng xa xôi. Trưa nay vào trang ACE, đọc cảm nhận của anh Tống Hữu Hạnh viết lúc 20.13 (giờ VN): “Tôi vừa nhận được tin nhắn của Tiểu Yến báo rằng chắc anh Khoa không qua khỏi đêm nay. Bần thần! Khoa ơi! Sao bạn bỏ đi quá sớm? Không có phép lạ sao?“. Khi mình đang gõ những dòng chữ này, gà bắt đầu gáy sáng bên bờ Đông. Nếu quỹ thời gian còn lại của anh chỉ được tính bằng mỗi vòng quay, mình ước cho mặt trời đừng đến vội.

Cách đây hơn một tuần, một người bạn vong niên cũng gửi đến cho mình một bài hoài niệm đầy nước mắt. Người anh em của anh ấy cũng vừa từ bỏ trái đất này tìm đến miền cực lạc. Cầu mong cho anh ra đi thanh thản. Kéo lê những ngày cuối cùng trong nỗi đớn đau thể xác của những khối u ác tính cũng là đày đọa.

Một chị bạn khác của mình cũng đã trở về bên cạnh người thân ung thư giai đoạn cuối. Bệnh viện đã bó tay. Đành chờ “trời gọi tên ai nấy dạ”.

Mình nhớ giữa thập niên chín mươi, một chị bạn thở than, ở Bãi Cháy – Quảng Ninh, bình quân mỗi nhà nuôi một người nghiện. Bây giờ mình chợt nghĩ, liệu bình quân mỗi gia đình Việt Nam có một người ung thư? Nhà mình có hai bà chị gái, một bà chị dâu từng vào bệnh viện cắt khối u khi chúng chưa kịp “trở mặt”; Có ông cậu ruột “Tướng về hưu” bị phát hiện ung thư hạch cách đây gần bảy năm. “Có bệnh thì vái tứ phương”. Ai mách thuốc gì, ở đâu cũng tìm đến. Có lẽ ngại đối đầu với ý chí của vị tướng cầm quân đánh đông dẹp bắc mà “Bắc đẩu, Nam tào” vẫn còn do dự chưa gạch tên ông trong sổ Thiên Tào. Nhà thơ – Họa sỹ Trần Nhương đã từng kêu lên: “Xin đừng gọi làng tôi là làng Ung thư“. Nhưng làng của Trần Lão gia đâu phải làng Ung thư duy nhất.

Nhà máy xi măng khói tỏa ngang trời - trái tim Hải Phòng ta đó...

Chị bạn đồng nghiệp của mình bỗng một ngày không lê được ra khỏi giường để gọi xe cấp cứu. Các dải xương sườn đã bị rời ra khỏi cột sống vì ung thư phổi di căn. Chị ấy không hút thuốc nhưng xung quanh thiếu gì khói bụi. Ấy là ở New York nơi mình làm việc, thuốc lá bị cấm trong nhà hàng, tàu điện ngầm, trong thang máy, trong trường học và trong công sở.Ở nước mình hút thuốc lá vô tư, mọi nơi, mọi lúc: Khách sạn, nhà hàng, tàu xe, bến bãi. Các loại xe cơ giới nhả khói đen sì, vẫn vượt qua các kỳ đăng kiểm. Nhà chị chồng mình ở ngay cửa ngõ vào thành phố. Cửa kính che kín tất cả các ô thông gió. Vậy mà bàn ghế giường tủ lúc nào cũng phủ bụi trắng xóa. “Nhà máy xi măng khói tỏa ngang trời – trái tim Hải Phòng ta đó…“. Ơn giời (à quên, ơn các vị lãnh đạo thành phố), sau mấy mươi năm dân thị thành hít bụi căng hai lá phổi, khói công nghiệp được chuyển giao về cho bà con nông dân ở gần nơi khai thác đá. Hít khói mà được mặc quần áo đồng phục, đeo thẻ, đi làm theo ca, lĩnh lương theo tháng còn hơn lầm lũi theo đít con trâu, “bán mặt cho đất, bán lưng cho giời”.

Hồi tháng bảy mình vào Hội An. Mặc quần áo may ở Việt Nam; đi giày dép mua ở Hàng Dầu, Hà Nội. Vào cửa hàng thời trang vẫn bị cô bán hàng hét giá cao trên trời. Hỏi tại sao em nói giá bằng tiền Đô la. Cô ta lỏn lẻn cười, trông da chị em biết ngay là chị ở “bển”. Chị sếp cũ của mình ở Việt Nam sang họp. Quần áo, giày dép, túi xách toàn đồ hàng hiệu. Chỉ có màu da mai mái, chì chì chính hiệu “made in Việt Nam”. Hôm qua Bọ Vinh chính thức đưa tin, chị Mai đã bị chuẩn đoán ung thư da. Nguyên nhân có rất nhiều: môi trường, mỹ phẩm… Mình không tin một cô giáo ở Quảng Bình lại sử dụng nhiều mỹ phẩm đến độ ung thư.

Ngày nào đọc báo cũng thấy đưa tin: phát hiện cả làng tẩy trứng gà Trung Quốc bằng axit; kiểm tra cơ sở nước tinh khiết thấy có khuẩn mủ xanh; kiểm tra cơ sở rang hành khô, rang lạc, chảo dầu đen quánh, thực phẩm đặt ngay dưới nền nhà, cạnh khu vệ sinh; bánh phở có phooc môn, giò chả có hàn the; chân gà nướng tẩm ướp bằng hóa chất công nghiệp; thịt gà ôi thiu nhập hàng container được trộn lẫn với gà trong nước; rau có thuốc sâu; hải sản ướp phân u-rê; siêu thị bán hàng quá đát; gà vịt nhiễm bệnh được moi lên từ các hố chôn gia súc; nước tương đen, sữa trẻ em cũng chứa nhiều độc chất… Không biết ăn gì.

Cậu lái xe ôm chở mình đi thăm thác nước ở Sapa ân cần dặn dò: “Cô đừng bao giờ mua quýt Trung Quốc. Mấy tháng trước cháu làm cửu vạn ở biên giới. Quýt ngâm trong thùng thuốc bảo quản thấy mà ghê“. Ra chợ Hàng Da, trái cây nào cũng xanh mát mắt. Chị bán hàng đon đả: “Hàng lấy từ miền Nam ra. Nhà chị tuyệt đối không buôn hàng biên giới“. Mỗi sáng ở chân cầu Long Biên, hàng mấy chục xe hàng đổ xuống. Không ra các sạp hàng ở chợ thì chẳng lẽ thả hết xuống sông Hồng?

Quốc Hội họp các kỳ chất vấn đều để cập đến môi trường, an toàn vệ sinh thực phẩm. Bộ trưởng nào cũng khóc thương dân. “Con dại cái mang!”. Chưa thấy ai ra tòa vì hàng ngàn hecta rừng không cánh mà bay; vì nhiều dòng sông bị bức tử oan nghiệt như Thị Vải. Tây Nguyên sẽ có hàng trăm bể treo bùn đỏ; miền Trung còn hàng chục hàng trăm các hồ thủy điện lớn nhỏ. Lũ chưa về đến nơi, lụt đã lan tràn. Lan tràn ổ bệnh.

Không khí thế, nước ăn thế, thực phẩm thế, không ung thư mới là chuyện lạ!

Có một con rồng trong máu mẹ..

(Bee.net) Nhân ngày Thế giới phòng chống AIDS, Bee giới thiệu bức thư xúc động của một bà mẹ bị nhiễm HIV/AIDS gửi con trai 4 tuổi của mình. Bức thư nằm trong cuốn sách là câu chuyện về cuộc đời của những người mắc “căn bệnh thế kỷ” trên khắp đất nước Việt Nam.

Gửi con trai yêu quý,

Ngay khi con còn nhỏ, mẹ đã đọc cho con nghe chuyện về bạn Brenda ở Hà Lan nhiều đến mức con gần như thuộc lòng. Bạn Brenda rất xinh, rất ngoan, bạn thích chơi đùa như bao đứa trẻ con khác. Nhưng bạn có một con rồng nhỏ tên là HIV trong máu. Khi con rồng nghịch, bạn Brenda sẽ bị ốm. Mẹ cũng có một con rồng như thế!

Mẹ bị nhiễm HIV từ cha con. Ảnh minh họa
Mẹ bị nhiễm HIV từ cha con. Ảnh minh họa

Con trai 4 tuổi nào hiểu được HIV là gì. Con chỉ biết đó là một chú rồng hư, hay quậy phá làm cho mẹ mệt. Nhưng mẹ biết rồi con sẽ lớn lên, rồi sẽ đến lúc con muốn biết vì sao có một con rồng trong máu mẹ. Bức thư này con sẽ đọc lúc đó.

Ngày mẹ đi khám thai cũng là ngày mẹ biết rằng mẹ bị nhiễm HIV. Những lời xì xào, chỉ chỏ trong thời gian đợi kết quả xét nghiệm đã khiến mẹ cảm thấy sẽ có chuyện không may. Mẹ nhận kết quả xét nghiệm dương tính với HIV từ một bác sỹ bảo mẹ phải đứng xa xa cô ấy rồi mới nói chuyện. Mẹ đã gần như ngất xỉu vì choáng váng, xấu hổ, rồi bắt đầu gào khóc. Sự thật quá tàn nhẫn!

Một tuần sau đó mẹ sống trong nước mắt. Khóc khi tỉnh và lịm đi sau khi khóc. Đã nhiều lần mẹ nghĩ tới chuyện tự tử để giải thoát. Nhưng mẹ đã không thể làm như vậy vì không muốn mang tiếng xấu cho ông bà ngoại, và quan trọng hơn, trong mẹ đang tồn tại một mầm sống là con.

Ông bà nội đã đuổi cha mẹ ra khỏi nhà, ép buộc mẹ phải bỏ con đi. Con đừng giận ông bà vì chuyện đó, chỉ là họ quá sợ hãi trước bệnh tật. Chỉ vì họ sợ đứa cháu trai mà họ hằng trông đợi sẽ mắc một dị tật nào đó, vì mẹ nhiễm HIV. Tất nhiên, không đời nào mẹ chịu bỏ con trai của mẹ, mẹ đã làm cam kết với ông bà nội rằng nếu con sinh ra không bình thường, mẹ sẽ mãi mãi không trở về ngôi nhà của ông bà nữa.

Vì sao mẹ nhiễm HIV, chắc con trai sẽ muốn hỏi mẹ câu đó? Cha của con trước khi lấy mẹ đã từng bị nghiện. Mẹ lấy cha bất chấp sự phản đối của gia đình mong rằng tình yêu của mẹ có thể kéo cha con khỏi những cám dỗ chết người của làn khói trắng.

Con sẽ thắc mắc có khi nào mẹ từng oán trách cha vì khiến mẹ lây nhiễm HIV? Mẹ khẳng định với con là không, mẹ đã đau khổ nhưng chưa hề oán trách. Ngày mẹ biết mẹ nhiễm HIV cũng là ngày mẹ biết rằng, căn bệnh quái ác kia sẽ ràng buộc cuộc đời cha con vào trách nhiệm chăm sóc mẹ con mình. Cha con sẽ không bao giờ sa ngã nữa.

Con sinh ra trong tâm trạng chờ đợi mâu thuẫn của cha mẹ. Mẹ mong từng ngày ngày con chào đời, nhưng mẹ cũng lo lắng liệu con có nhiễm HIV. Thời gian đợi kết quả xét nghiệm cho con là một quãng chờ đợi khắc khoải. Lần 1, con âm tính. Mẹ tiếp tục nín thở chờ đợi lần xét nghiệm tiếp theo. Cả cha và mẹ đều sẵn sàng đối  mặt với kết quả xấu nhất. Đến lần thứ 3, kết quả xét nghiệm cho thấy trong máu con không có loại virus chết người ấy, mẹ òa lên vì sung sướng.

Mẹ và cha trở về sống với ông bà nội. Ông hối hận vì đã từng bắt mẹ bỏ con đi. Ông con cảm ơn việc mẹ đã không nghe lời ông, nếu không “tôi làm gì có một đứa cháu trai xinh xắn và thông minh đến thế”. Cuộc sống trở lại bình thường cùng với sự có mặt của con. Từ đó, con đã trở thành “người đàn ông có ý nghĩa nhất” trong cuộc đời của mẹ.

Con trai chắc biết, giờ mẹ đang tích cực tham gia các chương trình giúp đỡ người nhiễm HIV do các tổ chức trong nước và quốc tế tài trợ. Những chuyến công tác thường xuyên khiến mẹ đến gần hơn những người có hoàn cảnh như mình. Rất nhiều người từ Cần Thơ, Quảng Ninh, Lạng Sơn… biết mẹ và gọi điện nhờ mẹ tư vấn. Mẹ thấy mình đang sống có ý nghĩa.

Nhưng con rồng trong máu mẹ vẫn không ngừng quậy phá. Nếu có một ngày, thuốc không đủ sức bắt nó ngủ yên nữa, mẹ cũng sẽ như mẹ bạn Brenda, sẽ phải đi đến một nơi khác. Lúc đó con cũng đừng buồn nhiều quá nhé! Mẹ của con đã sống hết mình, sống có ý nghĩa và con trai có quyền tự hào về mẹ.

Mẹ yêu con rất nhiều!

“Con rồng nhỏ trong máu của Brenda” được viết từ câu chuyện có thật của cô bé châu Phi có tên Brenda. Câu chuyện kể về cuộc sống chung giữa cô bé Brenda và con rồng nhỏ có tên HIV. Mẹ Brenda đã chết vì con rồng trong máu mẹ cô bé không chịu ngủ yên.

Câu chuyện chuyển tải thông điệp, HIV có thể lây nhiễm cho tất cả mọi người, không phân biệt màu da, tuổi tác… Tuy nhiên, những người nhiễm HIV cũngcó sở thích, ước mơ giống như bao người bình thường khác. Họ có thể uống chung cốc, ngủ chung giường, sống vui vẻ với tất cả mọi người.