Đàn ông Việt Nam, các anh hãy làm gì đi chứ?

Theo Blog Xuân Bình

Kính gửi Ba của Phim và Bút,

Tôi là một người mẹ trẻ. Tôi mới nhận được cái link đến blog của anh từ một người chị làm cùng cơ quan. Tôi chưa biết anh là ai, qua bài viết này tôi đoán công việc của anh thiên về nghệ thuật (Phim và Bút-chụp ảnh, quay phim, vẽ…?). Tôi xin được mạo muội chia sẻ cảm giác của tôi sau khi đọc bài “Bao nhiêu năm làm kiếp con người” của anh.

Cảm giác của tôi là bực bội và chán. Vì sao? Vì tôi lại một lần nữa lại phải đọc về vấn đề nhức nhối rất xưa cũ này. Vấn đề mà hầu hết các bà mẹ và các em bé Việt Nam đều đã quen thuộc, nhưng chưa bao giờ tôi được đọc một giải pháp nào cả.

Tôi rất thông cảm khi “Bác và bố con ra ban công hút thuốc, tán gẫu. Từ trên cao các chi tiết của đời sống dưới đường phố bị thu nhỏ kích cỡ nên có phần đáng yêu hơn một tẹo”. Vì không chỉ riêng anh em nhà anh làm như thế, mà hầu hết đàn ông Việt Nam đều đã và đang làm như thế trước nỗi đau, nếu không muốn nói là nỗi nhục của phụ nữ và trẻ em Việt Nam. Phụ nữ chúng tôi đều biết rằng một trong những lý do mà đến lúc này, đầu thế kỷ 21, chúng tôi vẫn bị đối xử không hơn gì những con vật khi phải vào bệnh viện, đó là vì cách ứng xử của các anh trước vấn đề này. Chúng tôi không dám đòi hỏi, mà chúng tôi chỉ buồn.

Tôi nghĩ rằng, nếu tất cả đàn ông Việt Nam, thay vì ngồi tán gẫu và hút thuốc, thay vì ngồi “buôn dưa lê” ở quán nhậu, hãy dành thời gian đó để nghĩ xem phải làm gì để giải quyết vấn đề nhức nhối này. Tôi tin là các anh, những tài năng của đất nước, sẽ có được một kế hoạch hành động cụ thể, để Việt Nam chúng ta có thêm nhiều bác sĩ giỏi, để chúng ta có thể xây thêm nhiều bệnh viện. Và các anh sẽ biến kế hoạch này thành hiện thực.

Chúc anh nhiều sức khỏe, làm việc tốt và hiệu quả!

PS: Thông thường, tôi sẽ tò mò đọc tiếp những bài viết khác của anh, để biết anh là ai. Nhưng tôi chẳng hiểu sao hôm nay tôi chán đến mức không muốn biết điều đó. Tôi hiểu đây là cảm giác tiêu cực, một biểu hiện của sự mất niềm tin và bế tắc. Nhưng tôi sẽ tự mình thoát ra khỏi cảm giác này. Tôi sẽ phải tin rằng những tài năng của Việt Nam sẽ không bế tắc mãi được.

  • Hpleiku

Trích bài viết “Bao nhiêu năm làm kiếp con người”:

Bác đến thăm khi con đã được hai ngày tuổi. Con đừng trách bác đến thăm muộn nhé. Đã lâu bác không ra đường vào giờ cao điểm. Hôm đó, trên đường đến bệnh viện, bác phải rất khó khăn để vượt qua những con đường ngùn ngụt người đi, ầm ầm tiếng các loại động cơ, quá nhức óc vì tiếng còi xe, ngột ngạt khói bụi, phố phường xộc xệch…Cũng như những tháng ngày khác trong năm, mùa thu quánh lại quá nhiều nỗi lo âu, mỏi mệt trên bao gương mặt người.

Nơi con chào đời cảnh tượng cũng chẳng có gì đẹp đẽ hơn ngoài đường nếu không muốn nói rằng còn có nhiều điều vô cùng tồi tệ. Cho đến bây giờ khi ngồi viết những dòng chữ này bác vẫn choáng váng bởi khái niệm về bệnh viện phụ sản. Những căn phòng chật chội và cả hành lang nhập nhoạng, nơi nào cũng đầy ứa, ngổn ngang bà đẻ. Căn phòng của con kê sát ba chiếc gường inox lạnh tanh. Chân tường được ốp gạch men trắng, đầu gường hai mẹ con nằm có gắn một cái lavabo.

Bác điếng người vì ý nghĩ là con và biết bao sinh linh đã sống những ngày đầu tiên của kiếp người trong… toilet. Trong một không gian ngự trị bởi một thứ mùi tanh tanh đặc trưng, mẹ con và các phụ sản khác như dính bết xuống gường bởi họ choàng đắp trên người một kiểu áo quần cùng loại vải với chăn và ga. Những tấm vải rẻ tiền có in đoảng những cánh hoa màu gì đó tạm gọi là hồng hồng. Những cánh hoa đã thực sự úa tàn, tất cả đều không thể cũ và bẩn hơn. Trong vỏ lốt ấy các bà mẹ đều bay biến đâu mất dáng vẻ gợi cảm và kiêu hãnh của phái đẹp.

Không phải bây giờ các thiên thần bé nhỏ mới sinh ra trong điều kiện bĩ cực thế này đâu Mi ơi. Hai con bác, anh bé (Bút) sinh cách đây 4 năm ở một bệnh viện lớn, anh lớn (Phim) sinh cách đây 9 năm ở một nhà hộ sinh nhỏ nhưng các anh con cũng chung cảnh ngộ thê lương tựa như thế này!?

Ở nhà hộ sinh X, cái chốt của chiếc gường gấp bị hỏng. Khi bác bước chân lên để nằm với Phim, hai nửa của giát gường bất ngờ gập lại. Phim chưa đầy 5 giờ tuổi, tí nữa bị kẹp dí như mẩu bánh mì trong máy nướng bánh Cucina.

Ở bệnh viện Y, bác sỹ khám cho bác Huyền (khi mang bầu But) ghi hẳn vào bệnh án: nghi bệnh…. Phó chủ tịch Hội liên hiệp Phụ nữ Việt Nam??? Nơi bác Huyền nằm chữa bệnh phải gọi chính xác là lò… mổ. Bác rất tiếc là đã bỏ lỡ cơ hội chụp một dãy phụ sản kiễng chân trên ghế nhựa, gếch mũi lên lỗ tò vò để… thở. Ngoài trời dông gió lạnh người. Bên trong Lò Mổ, hai chiếc quạt công nghiệp chạy 24/24 cũng đang muốn …chảy mỡ.
….
Bác phải cúi người để chụp những bức ảnh đầu tiên về con. Tư thế ấy hình như giúp bác bẻ gập và cất giấu đi những ẩn ức, đau đớn. Lúc ấy bố con đăm đắm nhìn con và thở dài một câu Kiều: Hàng thần lơ láo phận mình ra sao? Bác và bố con cùng lúc nhìn nhau thảng thốt như lần đầu chúng ta bàn luận truyện Thiên thần sám hối của nhà văn Tạ Duy Anh. Câu chuyện kể về một thai nhi đã chần chừ khi chưa muốn chui ra khỏi bụng mẹ ấm êm để sống kiếp người sau khi cảm nhận thấy bao câu chuyện đau đớn, nhiêu nhương trong bệnh viện.

Bao nhiêu năm làm kiếp con người?

Blog Xuân Bình

Trên Face book bố con viết bâng quơ: Chúc mừng sinh nhật Mi. Một năm trước, câu cửa miệng của con là hệ hệ. Bây giờ, câu cửa miệng của con là “oooi kinh”. Và thế là bác lại nhớ một bài viết cũng có được 2 tuổi. Soi vào những câu nói của con, những lời bài viết, bác vẫn chỉ thấy vẹn nguyên một nỗi đau về kiếp làm Người.


Mi ơi, chào con.

Mi – Hà Anh 2 ngày tuổi

Mi – Hà Anh 2 ngày tuổi

Một góc nhìn… tử tế nhất bệnh viện

Con mới chào đời, con là thiên thần, thiên sứ… Con sẽ thiên khải về một tương lai tốt đẹp!

Trưa ngày 7 tháng 11 năm 2007

Bác đến thăm khi con đã được hai ngày tuổi. Con đừng trách bác đến thăm muộn nhé. Đã lâu bác không ra đường vào giờ cao điểm. Hôm đó, trên đường đến bệnh viện, bác phải rất khó khăn để vượt qua những con đường ngùn ngụt người đi, ầm ầm tiếng các loại động cơ, quá nhức óc vì tiếng còi xe, ngột ngạt khói bụi, phố phường xộc xệch…Cũng như những tháng ngày khác trong năm, mùa thu quánh lại quá nhiều nỗi lo âu, mỏi mệt trên bao gương mặt người.

Nơi con chào đời cảnh tượng cũng chẳng có gì đẹp đẽ hơn ngoài đường nếu không muốn nói rằng còn có nhiều điều vô cùng tồi tệ. Cho đến bây giờ khi ngồi viết những dòng chữ này bác vẫn choáng váng bởi khái niệm về bệnh viện phụ sản. Những căn phòng chật chội và cả hành lang nhập nhoạng, nơi nào cũng đầy ứa, ngổn ngang bà đẻ. Căn phòng của con kê sát ba chiếc gường inox lạnh tanh. Chân tường được ốp gạch men trắng, đầu gường hai mẹ con nằm có gắn một cái lavabo.

Bác điếng người vì ý nghĩ là con và biết bao sinh linh đã sống những ngày đầu tiên của kiếp người trong… toilet. Trong một không gian ngự trị bởi một thứ mùi tanh tanh đặc trưng, mẹ con và các phụ sản khác như dính bết xuống gường bởi họ choàng đắp trên người một kiểu áo quần cùng loại vải với chăn và ga. Những tấm vải rẻ tiền có in đoảng những cánh hoa màu gì đó tạm gọi là hồng hồng. Những cánh hoa đã thực sự úa tàn, tất cả đều không thể cũ và bẩn hơn. Trong vỏ lốt ấy các bà mẹ đều bay biến đâu mất dáng vẻ gợi cảm và kiêu hãnh của phái đẹp.

Không phải bây giờ các thiên thần bé nhỏ mới sinh ra trong điều kiện bĩ cực thế này đâu Mi ơi. Hai con bác, anh bé (Bút) sinh cách đây 4 năm ở một bệnh viện lớn, anh lớn (Phim) sinh cách đây 9 năm ở một nhà hộ sinh nhỏ nhưng các anh con cũng chung cảnh ngộ thê lương tựa như thế này!?

Ở nhà hộ sinh X, cái chốt của chiếc gường gấp bị hỏng. Khi bác bước chân lên để nằm với Phim, hai nửa của giát gường bất ngờ gập lại. Phim chưa đầy 5 giờ tuổi, tí nữa bị kẹp dí như mẩu bánh mì trong máy nướng bánh Cucina.

Ở bệnh viện Y, bác sỹ khám cho bác Huyền (khi mang bầu But) ghi hẳn vào bệnh án: nghi bệnh…. Phó chủ tịch Hội liên hiệp Phụ nữ Việt Nam??? Nơi bác Huyền nằm chữa bệnh phải gọi chính xác là lò… mổ. Bác rất tiếc là đã bỏ lỡ cơ hội chụp một dãy phụ sản kiễng chân trên ghế nhựa, gếch mũi lên lỗ tò vò để… thở. Ngoài trời dông gió lạnh người. Bên trong Lò Mổ, hai chiếc quạt công nghiệp chạy 24/24 cũng đang muốn …chảy mỡ.
….
Bác phải cúi người để chụp những bức ảnh đầu tiên về con. Tư thế ấy hình như giúp bác bẻ gập và cất giấu đi những ẩn ức, đau đớn. Lúc ấy bố con đăm đắm nhìn con và thở dài một câu Kiều: Hàng thần lơ láo phận mình ra sao? Bác và bố con cùng lúc nhìn nhau thảng thốt như lần đầu chúng ta bàn luận truyện Thiên thần sám hối của nhà văn Tạ Duy Anh. Câu chuyện kể về một thai nhi đã chần chừ khi chưa muốn chui ra khỏi bụng mẹ ấm êm để sống kiếp người sau khi cảm nhận thấy bao câu chuyện đau đớn, nhiêu nhương trong bệnh viện.

Ngày 16 tháng 11 năm 2007

Con đã từ biệt cái bệnh viện ghẻ lạnh để trở về với ngôi nhà nhỏ bé thân thương của gia đình. Nhà con trên tầng 5 một khu tập thể cũ kỹ. Nhưng bác thấy nó dễ thương như cái tổ chim. Bác thích đến đó được nghe những câu hỏi thông minh của chị con, nghe tiếng cười hiền lành của mẹ con và nghe tiếng bố con rù rì bàn chuyện văn, chuyện đời. Mỗi lần như thế một con Kingkong thô kêch như bác lúc nào cũng ngỡ mình chỉ là một chú chim sâu tí hin.
Sau một lúc chuyện trò bằng ánh mắt với bác con lại thiếp đi trong một giấc ngủ bình yên, ngon lành. Bác lại chụp ảnh con. Lần này con không mím môi hay nhếch mép như hôm trong bệnh viện nữa.

Bác và bố con ra ban công hút thuốc, tán gẫu. Từ trên cao các chi tiết của đời sống dưới đường phố bị thu nhỏ kích cỡ nên có phần đáng yêu hơn một tẹo.

Đêm, Hà Nội dường như đã choàng khoác vẻ đẹp mơ mị. Hôm trước bác có xem bộ phim Quyền lực của bóng đêm được đạo diễn David L. Cunningham chuyển thể từ tiểu thuyết The Dark Is Rising của Susan Cooper. Phim diễn tả cuộc chiến cam go không khoan nhượng giữa ánh sáng và bóng tối. Cậu bé Will Stanlon phải dùng đến sáu bùa chú ẩn dấu sức mạnh của lửa, gỗ, đá, nước, kim loại và linh hồn mới chiến thắng được sự tàn huỷ thế giới của bóng đêm đen tối.

Khi đó bác chợt nhớ đến tên gọi của hai chị em con- Thiên Minh và Hà Anh. Thiên Minh là ánh sáng của Trời cao. Hà Anh- tên con là một áng mây đỏ. Cả hai ấp ủ ước nguyện của bố mẹ con về những nguồn ánh sáng tuyệt diệu của trời đất và tình người.

Nếu tên các con ghi trong giấy khai sinh đều là các từ ghép Hán- Việt giàu hình tượng, trừu tượng và đa nghĩa thì tên gọi ở nhà lại hoàn toàn ẩn giấu những thông tin khác biệt. Chị Thiên Minh được bố mẹ con gọi yêu là Lô. Còn chị Lô lại muốn mọi người đặt tên con là Mi.

Lô là viết tắt chữ đầu của Lobachevski, là nhà khoa học có tên được đặt cho con phố chạy qua trường đại học của bố con ở mãi tít bên Nga. Lobachevski là nhà toán học nổi tiếng của Nga thế kỷ 19, người đã tạo ra nền tảng của hình học Hyperbol phản biện lại thuyết hình học phẳng của Euclid. Chính Einstein đã dựa vào một số phát minh trong thuyết này của Lobachevski trong quá trình viết ra Thuyết tương đối Từ lớp học của bố con có thể nhìn ra đường Lobachevski.

Còn Mi là viết tắt từ chữ cái đầu của hai từ Mezdunarodnaija Informasia (khoa Báo chí quốc tế) thuộc trường đại học danh tiếng thế giới…. Ngày còn sinh viên, bố con khoái chí với không gian sống có văn học bên trong, toán học bên ngoài. Không gian đó tiếp tục được duy trì và mở rộng ảnh hưởng trong cuộc sống của gia đình con hôm nay. Một cuộc sống cần có cái “vỏ” ngoài khoa học, chắc chắn để ôm ấp, gìn giữ những cảm xúc, tình thương yêu…

Bác viết những dòng nhật ký này về con mà như tự an ủi, vỗ về. Thực ra người lớn chúng ta chán lắm, rắc rối lắm và nhiều mặc cảm lắm. Chúng ta kỳ vọng, gưỉ gắm vào từng tên gọi các con những điều mà chúng ta thiếu thốn, khao khát. Bên tai bác vẫn như văng vẳng lời của thai nhi, nhân vật của Thiên thần sám hối: Hãy biến mỗi khoảnh khắc sống thành hy vọng.

Hãy chiếu rọi vào những khoảng âm u trong đời sống chúng ta chút niềm tin, Mi ơi!

HN, 11- 2007, 11- 2009

Ung thư day dứt ký

Lê Thị Thanh Chung

Chưa bao giờ hai chữ “ung thư” lại xuất hiện với tần suất cao như những ngày vừa qua.

Tháng bảy mình về chơi, nghe phong thanh anh Đặng Ngọc Khoa bị phát hiện ung thư. Ghé qua Đà Nẵng không gặp được vì anh còn đang trên đường thiên lý với sứ mạng từ thiện ở những vùng xa xôi. Trưa nay vào trang ACE, đọc cảm nhận của anh Tống Hữu Hạnh viết lúc 20.13 (giờ VN): “Tôi vừa nhận được tin nhắn của Tiểu Yến báo rằng chắc anh Khoa không qua khỏi đêm nay. Bần thần! Khoa ơi! Sao bạn bỏ đi quá sớm? Không có phép lạ sao?“. Khi mình đang gõ những dòng chữ này, gà bắt đầu gáy sáng bên bờ Đông. Nếu quỹ thời gian còn lại của anh chỉ được tính bằng mỗi vòng quay, mình ước cho mặt trời đừng đến vội.

Cách đây hơn một tuần, một người bạn vong niên cũng gửi đến cho mình một bài hoài niệm đầy nước mắt. Người anh em của anh ấy cũng vừa từ bỏ trái đất này tìm đến miền cực lạc. Cầu mong cho anh ra đi thanh thản. Kéo lê những ngày cuối cùng trong nỗi đớn đau thể xác của những khối u ác tính cũng là đày đọa.

Một chị bạn khác của mình cũng đã trở về bên cạnh người thân ung thư giai đoạn cuối. Bệnh viện đã bó tay. Đành chờ “trời gọi tên ai nấy dạ”.

Mình nhớ giữa thập niên chín mươi, một chị bạn thở than, ở Bãi Cháy – Quảng Ninh, bình quân mỗi nhà nuôi một người nghiện. Bây giờ mình chợt nghĩ, liệu bình quân mỗi gia đình Việt Nam có một người ung thư? Nhà mình có hai bà chị gái, một bà chị dâu từng vào bệnh viện cắt khối u khi chúng chưa kịp “trở mặt”; Có ông cậu ruột “Tướng về hưu” bị phát hiện ung thư hạch cách đây gần bảy năm. “Có bệnh thì vái tứ phương”. Ai mách thuốc gì, ở đâu cũng tìm đến. Có lẽ ngại đối đầu với ý chí của vị tướng cầm quân đánh đông dẹp bắc mà “Bắc đẩu, Nam tào” vẫn còn do dự chưa gạch tên ông trong sổ Thiên Tào. Nhà thơ – Họa sỹ Trần Nhương đã từng kêu lên: “Xin đừng gọi làng tôi là làng Ung thư“. Nhưng làng của Trần Lão gia đâu phải làng Ung thư duy nhất.

Nhà máy xi măng khói tỏa ngang trời - trái tim Hải Phòng ta đó...

Chị bạn đồng nghiệp của mình bỗng một ngày không lê được ra khỏi giường để gọi xe cấp cứu. Các dải xương sườn đã bị rời ra khỏi cột sống vì ung thư phổi di căn. Chị ấy không hút thuốc nhưng xung quanh thiếu gì khói bụi. Ấy là ở New York nơi mình làm việc, thuốc lá bị cấm trong nhà hàng, tàu điện ngầm, trong thang máy, trong trường học và trong công sở.Ở nước mình hút thuốc lá vô tư, mọi nơi, mọi lúc: Khách sạn, nhà hàng, tàu xe, bến bãi. Các loại xe cơ giới nhả khói đen sì, vẫn vượt qua các kỳ đăng kiểm. Nhà chị chồng mình ở ngay cửa ngõ vào thành phố. Cửa kính che kín tất cả các ô thông gió. Vậy mà bàn ghế giường tủ lúc nào cũng phủ bụi trắng xóa. “Nhà máy xi măng khói tỏa ngang trời – trái tim Hải Phòng ta đó…“. Ơn giời (à quên, ơn các vị lãnh đạo thành phố), sau mấy mươi năm dân thị thành hít bụi căng hai lá phổi, khói công nghiệp được chuyển giao về cho bà con nông dân ở gần nơi khai thác đá. Hít khói mà được mặc quần áo đồng phục, đeo thẻ, đi làm theo ca, lĩnh lương theo tháng còn hơn lầm lũi theo đít con trâu, “bán mặt cho đất, bán lưng cho giời”.

Hồi tháng bảy mình vào Hội An. Mặc quần áo may ở Việt Nam; đi giày dép mua ở Hàng Dầu, Hà Nội. Vào cửa hàng thời trang vẫn bị cô bán hàng hét giá cao trên trời. Hỏi tại sao em nói giá bằng tiền Đô la. Cô ta lỏn lẻn cười, trông da chị em biết ngay là chị ở “bển”. Chị sếp cũ của mình ở Việt Nam sang họp. Quần áo, giày dép, túi xách toàn đồ hàng hiệu. Chỉ có màu da mai mái, chì chì chính hiệu “made in Việt Nam”. Hôm qua Bọ Vinh chính thức đưa tin, chị Mai đã bị chuẩn đoán ung thư da. Nguyên nhân có rất nhiều: môi trường, mỹ phẩm… Mình không tin một cô giáo ở Quảng Bình lại sử dụng nhiều mỹ phẩm đến độ ung thư.

Ngày nào đọc báo cũng thấy đưa tin: phát hiện cả làng tẩy trứng gà Trung Quốc bằng axit; kiểm tra cơ sở nước tinh khiết thấy có khuẩn mủ xanh; kiểm tra cơ sở rang hành khô, rang lạc, chảo dầu đen quánh, thực phẩm đặt ngay dưới nền nhà, cạnh khu vệ sinh; bánh phở có phooc môn, giò chả có hàn the; chân gà nướng tẩm ướp bằng hóa chất công nghiệp; thịt gà ôi thiu nhập hàng container được trộn lẫn với gà trong nước; rau có thuốc sâu; hải sản ướp phân u-rê; siêu thị bán hàng quá đát; gà vịt nhiễm bệnh được moi lên từ các hố chôn gia súc; nước tương đen, sữa trẻ em cũng chứa nhiều độc chất… Không biết ăn gì.

Cậu lái xe ôm chở mình đi thăm thác nước ở Sapa ân cần dặn dò: “Cô đừng bao giờ mua quýt Trung Quốc. Mấy tháng trước cháu làm cửu vạn ở biên giới. Quýt ngâm trong thùng thuốc bảo quản thấy mà ghê“. Ra chợ Hàng Da, trái cây nào cũng xanh mát mắt. Chị bán hàng đon đả: “Hàng lấy từ miền Nam ra. Nhà chị tuyệt đối không buôn hàng biên giới“. Mỗi sáng ở chân cầu Long Biên, hàng mấy chục xe hàng đổ xuống. Không ra các sạp hàng ở chợ thì chẳng lẽ thả hết xuống sông Hồng?

Quốc Hội họp các kỳ chất vấn đều để cập đến môi trường, an toàn vệ sinh thực phẩm. Bộ trưởng nào cũng khóc thương dân. “Con dại cái mang!”. Chưa thấy ai ra tòa vì hàng ngàn hecta rừng không cánh mà bay; vì nhiều dòng sông bị bức tử oan nghiệt như Thị Vải. Tây Nguyên sẽ có hàng trăm bể treo bùn đỏ; miền Trung còn hàng chục hàng trăm các hồ thủy điện lớn nhỏ. Lũ chưa về đến nơi, lụt đã lan tràn. Lan tràn ổ bệnh.

Không khí thế, nước ăn thế, thực phẩm thế, không ung thư mới là chuyện lạ!

Thảm họa không mấy khi đổ ập xuống đầu..

Vương Trí Nhàn

“ Nắng, nắng rất dữ, cái nắng cháy da làm mất đi vẻ đẹp riêng của những con người xứ lạnh.”
“Bình minh không còn màn sương phảng phất bay qua cành cây ngọn cỏ.”
“Những dải hoa hồng hoang sơ, đẹp một vẻ đẹp kiêu sa, trước kia bốn mùa khoe sắc trên nhiều con đường ngõ xóm, nay không còn nữa.”
“ Những cây thông cổ thụ bị dọn sạch.”
“Trong các mảnh vườn riêng của từng gia đình ở đây, các loại sâu bọ kỳ lạ xuất hiện. ”
“ Nhiều người vào đây từ sau 1975 bắt đầu nhớ lại Đà Lạt ngày họ mới vào, nhớ tới Đà Lạt ngày xưa mà họ mơ ước. ”

Đà Lạt sẽ hết thông?

Đà Lạt sẽ hết thông?


(Trên đây là sự thay đổi môi trường Đà Lạt được bạn đọc Tuổi trẻ viết trong số báo ra 7-3 -07)
Sự thay đổi ở đây vậy là gây ấn tượng đậm và thật đáng lo ngại: đó là những biến động ở tận bề sâu của môi sinh, biến đổi về mặt khí hậu.

Đọc lên ai mà chẳng thấy đau lòng.

So với Đà Lạt, tình hình thay đổi các thành phố trong cả nước chưa nguy hiểm bằng. Có vẻ tình trạng ô nhiễm và sự biến đổi cảnh quan ở đấy là chấp nhận được. Ta dễ bỏ qua.

Nhưng chúng ta đã nhầm.

Đọc một tài liệu nghiên cứu về môi trường, tôi thấy một nhà khoa học bảo rằng cái đáng sợ nhất là những sự cố trường diễn, tức là những thay đổi theo hướng thoái hóa, tác động rất lớn, song rỉ rả mỗi ngày một chút, nên dễ lọt lưới, và khi nghĩ ra thì đã muộn.

Ví dụ như ở Hà Nội. Hà Nội rãnh nước đen ngòm chảy bên lề đường phố cổ và chuột chết vứt cho xe kẹp. Hà Nội nhà xây cái cao cái thấp, cái lai tàu cái lai tây, lô nhô loạn xị và cây xanh bị triệt hại để lấy chỗ bán hàng. Hà Nội nắng hanh đường quẩn đất bụi. Hà Nội những tầng nước ngầm trong lòng đất bị tàn phá, một số giếng đào lên nước không dùng được. Hà Nội người ném rác hàng ngày xuống sông Hồng. Hà Nội không còn vỉa hè và thanh niên không biết thế nào là niềm vui đi bộ.

Chỉ cần so với Hà Nội 1954, hoặc Hà Nội trước 1975 thôi thì đã có bao điều tốt đẹp mất đi mà nếu thành tâm yêu Hà Nội người ta phải lấy làm tiếc. Và lo lắng nữa.

Báo chí gần đây có nhiều bài đả động đến những biến động nho nhỏ . Hoặc là rầy nâu tấn công Cao Lãnh, thị xã của tỉnh Đồng Tháp. “Rầy bay đầy đường như trấu, rầy bu đen kín các bức tường. Rầy đi thành từng đám như một lớp sương, người đi đường không thể đi được nên tấp vào quán để trốn rầy”. Hoặc là muỗi ở huyện Bình Thạnh TP Hồ Chí Minh “cứ khi trời sập tối là muỗi dày ken đặc, 10 phút quơ được một muỗng canh muỗi” ( Nông thôn ngày nay 19-3-07)

Đó chính là dấu hiệu của những sự cố trường diễn. Sự thay đổi của khí hậu – như ta thấy phần nào ở Đà Lạt –chính là kết quả của những đổi thay ngấm ngầm như vậy. Nhìn rộng ra, người ta còn nói rằng tình hình ô nhiễm khói bụi ở khu vực Thái Bình Dương khiến cho nơi đây ngày càng xuất hiện nhiều hơn những cơn bão lớn…

Từ chuyện môi trường cây cối sâu bọ, tôi còn nghĩ đến những biến động sâu xa ở con người. Tình trạng trường lớp tồi tàn, bàn ghế không hợp lứa tuổi khiến cho tỉ lệ học sinh cận thị ngày mỗi cao. Xe máy chen chúc trên đường, phố xá ồn ào, khiến con người giờ đây “ăn sóng nói gió “ hơn bao giờ hết. Những khó khăn trong cuộc sống gậm nhấm mỗi ngày một ít, sự bươn trái kéo dài, giờ đây chả thấy ai nhường ai, nghĩ mãi về người quen không biết ai đáng gọi là dịu dàng hiền hậu.

Thậm chí nét mặt con người nữa.

Những khi đang đi gặp phải đèn đỏ, tôi nhìn chung quanh, sao thấy mặt mũi người nào trên đường cũng căng thẳng và đầy chất sát phạt. Tham vọng ghê gớm. Khao khát khẳng định. Ham hố sống, hưởng thụ … Tôi chưa tìm ra được chữ nghĩa cho chính xác, nhưng hình như có tất cả những cái đó trên nhiều khuôn mặt tôi gặp hàng ngày, quen cũng như lạ.

Lại nhớ những con người của cái thời tiền chiến đọc được trong những truyện ngắn Thạch Lam,Thanh Tịnh, hoặc hiện lên trong tranh Nguyễn Phan Chánh. Lại nhớ những bức ảnh chân dung tập thể bày ở các bảo tàng hoặc trong một số sưu tầm ảnh đây đó. Có phải là chúng ta đã thay đổi đến khó ngờ? Thời gian mang lại cho con người rất nhiều nhưng cũng lấy đi rất nhiều. Không thể luyến tiếc, nhưng phải nhở rằng nhiều cái tốt đẹp đã bị đánh mất.

Theo Blog Vương Trí Nhàn

Trồng cây trong nhà, làm việc tốt hơn

Một báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khẳng định các chất gây ô nhiễm trong nhà có thể gây nên nhiều vấn đề sức khỏe. Mỗi năm có hơn 1,6 triệu người chết vì ô nhiễm trong nhà.


Tại nhiều khu vực trên thế giới, mức độ ô nhiễm không khí trong nhà cao gấp 12 lần so với không khí ngoài trời. Nguyên nhân là không khí trong nhà chứa những hóa chất độc hại từ sơn tường, vec ni, chất dính, đồ đạc, quần áo, những chất hòa tan, vật liệu xây dựng và thậm chí vòi nước.

Đó là những hợp chất hữu cơ dễ bay hơi có khả năng gây nên nhiều bệnh cho người (như viêm, sưng và xuất huyết ở phổi). Ngoài ra, các thiết bị văn phòng (như máy điều hòa, máy photocopy, máy in) cũng thải ra chất độc hại trong quá trình hoạt động.

Một nghiên cứu mới của Đại học Georgia (Mỹ) chứng minh rằng nhiều loại cây cảnh có thể làm giảm đáng kể mức độ căng thẳng và nhiều loại bệnh, đồng thời làm tăng hiệu suất lao động vì chúng “hút” những hóa chất độc hại trong phòng.

Thậm chí các nhà khoa học còn tìm ra một số loại cây cảnh mà mọi công ty nên trồng trong văn phòng, xưởng sản xuất, chẳng hạn như dương xỉ rêu, thường xuân.

Giáo sư Stanley Kays, trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết các chuyên gia đã tiến hành thử nghiệm khả năng hấp thụ hợp chất hữu cơ dễ bay hơi trong không khí đối với 28 loại cây mà người dân thường trồng trong nhà. Họ thiết kế nhiều phòng kín sao cho không khí không thể thoát ra ngoài, đặt vào mỗi phòng một loại cây cảnh (số lượng các cây bằng nhau) rồi đo nồng độ hợp chất dễ bay hơi trong từng phòng mỗi ngày.

Kết quả cho thấy nồng độ hợp chất hữu cơ dễ bay hơi trong các phòng đều giảm. Trong số những loại cây hút hợp chất độc mạnh nhất có thài lài tím (Tradescantia pallida), thường xuân (Hedera helix), dương xỉ rêu (Asparagus fern), thu hải đường gấm (Hemigraphis alternata), lan sáp (Hoya carnosa), trong đó thài lài tím là loại cây có khả năng hấp thụ nhiều chất độc nhất (4 loại).

HẢI DƯƠNG/TTO

haiz21

Chùm ảnh: Hà Nội mùa bụi

Hữu Nghị

Nắng vàng, gió heo may làm nên “đặc sản” thu-Hà-Nội nhưng cũng là “tác nhân” giúp khói xe, bụi đất phát tán loang khắp không gian. Hai lá phổi của “người thủ đô” cũng vì thế mà phải hoạt động hết công suất mới giành được chút không khí để hít vào, thở ra.

Mùa hanh khô đến, thời tiết dễ chịu, không còn cái nóng ngột thở, hay mồ hôi đầm đìa nhễ nhại khi ra đường. Nhưng, người Hà Nội lại có mối lo khác: bụi!

Nắng vàng, gió heo may là những yếu tố làm nên mùa thu, nhưng đó chính là nguyên nhân gây bụi thêm cho Hà Nội những ngày tháng này.

Ngày…

Một con đường mới thuộc quận Thanh Xuân

Ngay trong “nội đô”, bụi tung hoành khắp ngõ phố, như đám mây trùm phủ len lỏi vào mọi ngõ ngách, huống chi những con đường nhiều xe ô tô chỉ mới nhìn thôi đã không muốn đi rồi.

Trên những con đường còn dở dang

Thời điểm bụi nhất bắt đầu từ buổi chiều, lượng người đi lại tăng lên, khi nắng đã có đủ thời gian để sấy khô mọi thứ mà sương đêm thấm ướt.

Dư âm của những chiếc xe buýt

Khẩu trang với những con đường thế này là không đủ

Một thời điểm để nghe điện thoại không được… sạch

Cây bên đường

Phố Minh Khai

Rít thuốc hay rít bụi?

5h chiều, giờ tan tầm.

Đêm…

Phố Đào Duy Anh

Phố Lương Thế Vinh

Trong màn mây bụi

Phố Khâm Thiên lúc 8 giờ tối

Không cần phải ra đến những con đường ngoại ô mới thấy bụi mà bụi có ngay trong phố

Những nhát chổi làm sạch đường phố không đúng lúc

Lấy ba chục triệu đồng lấp liếm tội với nhân dân?

Hà Bình

Vedan nhận giải “Sản phẩm vì sức khoẻ cộng đồng năm 2009”
Hơn một năm kể từ ngày bị phát hiện xả nước thải “bức tử” sông Thị Vải và gây thiệt hại cho hàng chục ngàn hộ dân sống ven bờ, Vedan vẫn chưa bồi thường một xu nào. Trong lúc “luồn lách” giữa những bất cập của luật lệ, né tránh và đẩy trách nhiệm “phán quyết” về các cơ quan quản lý, thì vào giữa tháng 10.2009, Vedan lại được nhận giải thưởng “Sản phẩm chất lượng an toàn vì sức khoẻ cộng đồng năm 2009”.

Đúng một năm trước, bộ trưởng bộ Tài nguyên và môi trường (TN–MT) Phạm Khôi Nguyên tuyên bố: “Đối với Vedan không thể châm chước một điều gì. Doanh nghiệp này đã gian dối ngay từ khi xây dựng nhà máy nên phải xử lý đến cùng. Vedan đã vi phạm đạo đức kinh doanh, vi phạm đạo đức đối với môi trường và lừa dối pháp luật Nhà nước Việt Nam. Tôi theo đuổi Vedan từ năm 1997, họ lừa dối và xảo quyệt khi đổ một tấn chất thải sau lên men vào rừng cao su, người dân được 100.000 đồng và tung tin là có lợi cho cây trồng. Rồi lại thông tin, chất sau lên men tạo rong biển, thức ăn cho cá rồi đổ ra biển Vũng Tàu”. Từ đó, vụ gây ô nhiễm lớn nhất nước “có tính chất lừa đảo, xảo trá thông qua việc áp dụng những kỹ thuật khoa học tiên tiến hết sức tinh vi và hiện đại” như lời ông Nguyên nhận định cứ “teo” dần theo ngày tháng. Lúc đầu tưởng chừng như vụ việc bị khởi tố, xử lý hình sự, Vedan buộc phải đóng cửa nhưng cuối cùng công ty này chỉ nộp phạt và tiếp tục gây bức xúc. Bộ TN–MT “đẩy bóng” cho tỉnh Đồng Nai, tỉnh này lại đẩy ngược lên bộ và ngay cả khi Thủ tướng chỉ đạo xử lý rốt ráo thì “rào cản” luật thiếu và hở lại được đưa ra. Còn những người nông dân mất đìa tôm, ao cá, trắng tay vì ruộng đồng ô nhiễm thì cứ mãi vô vọng trong việc chờ Vedan đền bù…

Cho đến thời điểm hiện tại khi cuộc kỳ kèo trả giá đền bù giữa hàng ngàn người nông dân của ba tỉnh TP.HCM, Đồng Nai, Vũng Tàu với Vedan chưa có hồi kết thì bộ Khoa học và công nghệ (KH–CN) và trung tâm Tư vấn phát triển thương hiệu và chất lượng TP.HCM (NATUSI) đã trao giải “Sản phẩm chất lượng an toàn vì sức khoẻ cộng đồng năm 2009” cho Vedan! Lý lẽ của hai cơ quan này đưa ra để trao giải là: Vedan đã nỗ lực trong việc lấy lại niềm tin của người tiêu dùng Việt Nam và xây dựng thương hiệu sản phẩm thân thiện với môi trường…!

Có thể ban tổ chức giải thưởng trên cho rằng “việc nào ra việc ấy” nên tuyên dương những gì Vedan đã làm được sau sự cố. Nhưng giải thích ra sao với hàng vạn hộ dân đã bị Vedan thẳng thừng từ chối bồi thường sau cả năm trời vất vả tìm cho ra nơi thay mình đưa đơn kiện và khó khăn trăm bề trong việc lượng hoá cụ thể thiệt hại? Không chỉ vậy, Vedan còn thách thức chỉ tuân theo phán quyết của toà nếu nông dân muốn kiện. Cách đây vài tháng, trong văn bản gửi Quốc hội, bộ TN-MT dù đã nhận xét Vedan có khắc phục những sai phạm nhưng đó chỉ là bước đầu và còn nhiều nguy cơ tiềm ẩn gây ô nhiễm. Câu chuyện về “bột ngọt Vedan” không ít lần bị công luận mỉa mai là “bột đắng Vedan” không chỉ bởi những gì công ty này đã làm mà còn bởi cách xử lý “tiến thoái lưỡng nan” của nhiều cơ quan có trách nhiệm. Nay thì một cơ quan có trách nhiệm khác đứng ra chủ trì việc trao cho Vedan giải thưởng “môi trường” trước mũi những người dân đang mỏi mòn chờ Vedan phải bồi thường thoả đáng. Và cái “phí” để có giải thưởng này là chỉ phải ký hợp đồng nộp cho ban tổ chức tổng cộng 30 triệu đồng để được “xét duyệt, tổ chức lễ trao giải”.

Dù cho bộ TN-MT đánh giá Vedan có nhiều cố gắng trong việc khắc phục tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng do nó gây ra nhưng một doanh nghiệp suốt 14 năm xả thải ra sông Thị Vải bằng hàng loạt hình thức tinh vi thì khó mà “vì sức khoẻ cộng đồng” trong vòng vài tháng như giải thưởng đã được trao. Ăn vào môi trường như Vedan không thể đong đếm bằng kinh tế và càng khó hơn khi muốn xoá bằng 30 triệu đồng tham gia một giải thưởng. Chưa biết sau danh hiệu này, Vedan và những người trao giải sẽ được hay mất nhiều hơn, nhưng chắc chắn nỗi nghi ngại và cả nghi ngờ càng lớn hơn.

Ông Phạm Gia Túc, phó chủ tịch kiêm tổng thư ký phòng Thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) thừa nhận: “Có những giải thưởng gắn danh hiệu quốc gia Việt Nam nhưng lại do những tổ chức rất nhỏ đứng ra làm, bất kỳ ai đăng ký cũng được giải, chỉ cần nộp đủ tiền theo yêu cầu của ban tổ chức”. Ông Túc không nói rõ đó là giải thưởng nào nhưng qua việc nhận giải thưởng của Vedan, dư luận đang nhận rõ dần chân tướng của những giải thưởng, danh hiệu tương tự…

SGTT

Có rất nhiều chuyện mù mờ xung quanh việc Vedan được trao giải thưởng. Mời xem thêm các bình luận tại đây: http://www.webtretho.com/forum/showthread.php?t=394569

*Tiêu đề do HNX đặt

haiz21