Nam Cực và những điều “tai nghe, mắt thấy”

Sáu thành viên Việt Nam tham dự đoàn thám hiểm Nam Cực đã trở về. Đoàn đã có những trải nghiệm và kế hoạch hành động thiết thực nhằm giúp hành tinh Trái đất không bị nóng ấm lên nữa do các loại khí thải từ công nghiệp phát ra.

Cô Hoàng Thị Minh Hồng, trưởng nhóm và là người Việt Nam đầu tiên đặt chân đến Nam Cực cách đây 12 năm, cũng trong đoàn thám hiểm do tổ chức 2041 tiến hành, cho biết những điểm khác biệt tại Nam Cực của hơn chục năm trước so với bây giờ:

“Trong chuyến đi Nam Cực năm 1997 tôi chỉ mang máy ảnh với phim thường, nhưng lần này mang theo máy ảnh kỹ thuật số và chụp được rất nhiều ảnh đẹp; chính mình cũng không hiểu tại sao lần này lại chụp được nhiều ảnh đẹp. Khi nói với ông trưởng đoàn Robert Swan, ông nói có nhiều ảnh đẹp là vì trên biển có nhiều tảng băng trôi. Lúc đó tôi mới chợt nhận ra là trên biển có nhiều băng trôi hơn ngày xưa.

Điều đó cho thấy băng ở Nam Cực đang bị tan ra do tình trạng trái đất nóng lên, điển hình ở Bán đảo Nam Cực, nơi mà trong 50 năm qua nhiệt độ đã tăng khoảng 3 độ C. Có tảng băng Larsen Bay bị vỡ hồi năm 2002 lớn bằng một tiểu bang ở bên Mỹ.

Một điểm khác nữa so với năm 97 là lượng khách du lịch. Hồi năm 1997, số khách du lịch đến Nam Cực rất ít nhưng lần này thì thấy đông. Chắc tác động của con người lên Nam Cực nay cũng lớn hơn so với 12 năm trước đây.”

Một thành viên khác của đoàn thám hiểm Nam Cực năm nay là cô Nguyễn Thị Phương Ngân, hiện là cán bộ giáo dục môi trường của tổ chức Quỹ Thiên nhiên Hoang dã tại Hà Nội cho biết những điều học được trong chuyến đi vừa qua:

“Tất cả những điều thấy trên Nam Cực đều giống như những điều tưởng tượng và những điều đọc được trên báo chí. Tuy nhiên, có một điểm là tôi tưởng Nam Cực lạnh lắm nhưng khi đến nơi thì không lạnh như mình tưởng, chỉ -2 đến -7 độ C mà thôi. Độ ẩm ở Nam Cực thấp, không lạnh buốt như ở Việt Nam, điều này khiến tôi ngạc nhiên nhất.

Tôi mới đến Nam Cực lần đầu tiên nên không có sự so sánh, thế nhưng những người phụ trách đi trong đoàn từng thám hiểm Nam Cực nhiều lần chỉ cho chúng tôi thấy những thay đổi so với 20 năm, 10 năm trước đây. Có những nơi đổ bộ lên bờ thì họ cho biết là cách đây 20 năm băng đến tận ngay chỗ chúng tôi đứng, nhưng nay thì băng cách đó đến chừng 500 mét.

Kế hoạch bảo vệ môi trường

Sau khi trở về, vào ngày 9 tháng 12  vừa qua, đoàn tổ chức họp báo để trình bày kinh nghiệm chuyến đi, cũng như đưa ra những kế hoạch nhằm giúp cộng đồng tại Việt Nam chung tay góp phần bảo vệ môi trường.

Rất nhiều người cho rằng việc bảo vệ môi trường là việc làm của chính phủ, của các tổ chức bảo vệ môi trường chứ không phải là việc của từng cá nhân. Trong khi đó thì bảo vệ môi trường là lối sống, thói quen của từng người. Cô Hoàng Thị Minh Hồng giới thiệu những chương trình hành động:

Chúng tôi muốn thực hiện một website về bảo vệ môi trường, trong đó ngoài những thông tin liên quan môi trường, những hoạt động đang diễn ra trên thế giới thì còn có những hướng dẫn cụ thể dưới dạng những tít rất nhỏ ví dụ như ‘Bạn có thể dùng son môi loại gì để bảo vệ môi trường’.

Nhóm có những chiến dịch làm việc với các siêu thị, các công ty, các cửa hàng bán lẻ để họ không dùng túi ny lông nữa. Chẳng hạn, tiến hành chiến dịch kêu gọi người dân giảm máy lạnh một độ C. Tất cả sẽ cụ thể như ‘Chiến dịch Giờ Trái đất’ là mỗi người tắt đi một ngọn đèn hay một thiết bị điện không cần thiết. Nói chung những việc làm đều xoay quanh những việc làm rất là nhỏ như thế.

Nguyễn Thị Phương Ngân thì đề cập đến những trở ngại cho công tác bảo vệ môi trường tại Việt Nam, nhất là cho các kế hoạch của nhóm cần phải vượt qua:

“Trở ngại lớn nhất là nhận thức của người dân mình. Có thể họ biết điều gì đang gây ra ảnh hưởng đến môi trường nhưng rồi do thói quen đã  ngấm sâu nên để hành động thay đổi thì rất là khó.

Nhà nước từng kêu gọi tiết kiệm điện bằng cách tắt đi những thiết bị không cần thiết, hay tắt đèn khi ra khỏi phòng, hay tắt ‘điều hòa’ ( máy lạnh) 30 phút trước khi ra khỏi phòng…

Chúng tôi tự nhủ với nhau để giúp thay đổi nhận thức cần kiên trì, đòi hỏi thời gian lâu dài. Chúng tôi hy vọng vào thế hệ tương lai, thế hệ trẻ sẽ có nhận thức tốt hơn.

Năm cá nhân chúng tôi hành động với nhận thức là bất cứ ai cũng có thể tạo ra thay đổi nếu mình cố gắng, tin tưởng. Chúng tôi có nhiệt huyết và tranh thủ sự ủng hộ của truyền thông. Còn để giải quyết vấn đề môi trường hay bất kỳ vấn đề nào đó thì cần sự chung sức của nhiều người và sự tham gia của các cơ quan chức năng.

Chuyến thám hiểm Nam cực vừa qua kéo dài từ ngày 18 đến 31 tháng 11, và đoàn Việt Nam sáu người về nước hồi ngày 4 tháng 12.

Chuyến đi do tổ chức có tên 2041 tổ chức để kỷ niệm 50 năm ngày ký kết Hiệp ước Quốc tế về Nam Cực. Tổ chức này do ông Robert Swan, người Anh, sáng lập với mục tiêu nhắc nhở thời điểm năm 2041 là năm mà Nghị định thư về Bảo vệ Môi trường theo Hiệp ước Nam Cực có thể bị bổ sung hay hiệu chỉnh. Tổ chức 2041 nêu rõ tiếp tục nỗ lực bảo vệ Hiệp ước Nam Cực, không để cho khu vực này bị khai thác gây ảnh hưởng đến môi trường trái đất.

  • Theo RFA

“Lá phổi xanh” thành “quả thận nhỏ”?

Quanh khu vực này, chỗ nào cũng thấy ngổn ngang gạch cát như một công trường xây dựng hoành tráng. “Lá phổi xanh” hồ Phùng Khoang sau này sẽ trở thành khu nhà ở và cao ốc chung cư, chỉ còn lại phần hồ cỏn con… hình quả thận.
Xây dựng vành đai xanh với điểm nhấn là các con sông, hệ thống hồ điều hòa là một trong những nội dung được nhấn mạnh trong bản báo cáo lần 3 về Quy hoạch chung xây dựng thủ đô Hà Nội đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050.

Trong khi bản quy hoạch này đang tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện thì nhiều hồ tại Hà Nội vẫn đang bị xâm lấn, lấn chiếm trầm trọng, thậm chí người ta còn cho lấp hồ để làm dự án nhà ở…

“Lá phổi xanh” thành “quả thận nhỏ”?
Cùng với các hồ trong khu vực, hồ Phùng Khoang (còn gọi là hồ Trung Văn) đang trong cảnh bi thảm vì phần lớn diện tích hồ đang bị dự án khu đô thị Phùng Khoang “thôn tính”.

Cấp tập san lấp hồ Phùng Khoang để làm dự án nhà ở.

Theo số liệu của UBND xã Trung Văn (huyện Từ Liêm) diện tích hồ Phùng Khoang khi chưa bị thu về dự án là khoảng 16 ha mặt nước. Trước đây, toàn bộ diện tích này được giao cho hợp tác xã Thống Nhất thuộc thôn Phùng Khoang quản lý, làm hồ thả cá, hàng năm thu lợi một phần đóng góp vào hoạt động chung của thôn, một phần chia đều cho bà con xã viên thôn Phùng Khoang.

Đến đầu năm 2007, số phận của hồ Phùng Khoang “đã được định đoạt” bởi quyết định số 18/2007/QĐ – UBND của UBND thành phố HN về việc phê duyệt quy hoạch chi tiết khu đô thị mới Phùng Khoang tỷ lệ 1/500.

Theo đó, phần lớn diện tích hồ sẽ bị lấp để xây dựng khu đô thị. Đến ngày 18/3/2009, UBND thành phố HN đã chính thức ra quyết định thu hồi gần 28 ha đất tại khu vực này (trong đó có toàn bộ diện tích hồ Phùng Khoang) để giao cho liên danh Tổng công ty đầu tư phát triển nhà HN và Công ty Cổ phần đầu tư và xây dựng đô thị (thuộc tập đoàn Nam Cường) thực hiện Dự án xây dựng khu đô thị mới Phùng Khoang…

Hồ Phùng Khoang những ngày này đang là một đại công trường san lấp quy mô lớn. Xưa kia, cả một khu hồ mặt nước mênh mông xanh biếc, không khí trong lành nay đang bị những đống gạch, đất, cát đổ ngổn ngang lấn vào giữa lòng hồ, bụi cát công trường bay mù mịt.

Xót xa khi thấy cả một khu hồ rộng đang bị lấp dần để làm dự án nhà ở

“Còn đâu cái hồ rộng để cho người dân được hưởng không khí trong lành nữa. Mai đây mặt hồ sẽ biến thành nhà ở và những tòa cao ốc chung cư”, bà Bạch Thị Loan, một người dân Phùng Khoang tỏ vẻ tiếc nuối cho số phận hồ Phùng Khoang.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, khu vực hồ Phùng Khoang không chỉ bị riêng dự án khu đô thị Phùng Khoang và đường Lê Văn Lương kéo dài lấp gọn, mà còn có sự đóng góp của một loạt dự án nhà ở khác của một số cơ quan Trung ương…

“Lá phổi xanh” hồ Phùng Khoang sau này sẽ trở thành khu nhà ở và cao ốc chung cư, chỉ còn lại phần hồ cỏn con... hình quả thận.

Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Quang Phú, Giám đốc công ty Cổ phần đầu tư và xây dựng đô thị, một đơn vị trong liên danh được giao đất thực hiện Dự án xây dựng khu đô thị Phùng Khoang cho biết, hồ Phùng Khoang không mất hẳn khi thực xây dựng khu đô thị tại đây, mà chỉ bị thu nhỏ lại.

“Một phần hồ bị lấp để làm đường Lê Văn Lương kéo dài, làm nhà ở, phần còn lại chúng tôi xây dựng hồ điều hòa rộng 6,3 ha theo đúng quy hoạch mà UBND thành phố HN duyệt”, ông Phú nói.

Mặt nước “lá phổ xanh” hồ Phùng Khoang bị gạch đất san lấp không thương tiếc để làm dự án

Cũng theo giám đốc Phú, xung quanh 6,3 ha hồ điều hòa được giữ lại sẽ có hệ thống đường dạo, cây xanh, công viên và một khách sạn nhỏ, với tổng diện tích (tính cả hồ điều hòa) là khoảng 13 ha.

Mặc dù, việc có dự án về làng khiến cho bộ mặt thôn xóm, xã thay đổi không ít trong tương lai, nhưng nhiều người dân Phùng Khoang (xã Trung Văn, Từ Liêm) vẫn tỏ ra tiếc nuối, xót xa khi chứng kiến cả một khu hồ rộng mênh mông hàng chục ha đang bị san lấp.

Nhà bủa vây hồ
Sau nhiều năm bị chia năm xẻ bảy, một phần bị xẻ để làm đường, một phần bị xẻ làm bãi rác, một phần bị lấn chiếm… từ một hồ nước đẹp rộng hàng chục ha, diện tích còn lại của hồ Mễ Trì (huyện Từ Liêm) chỉ còn ngót nghét khoảng 5 ha.

Hiện hồ được giao cho tư nhân kè bờ, đắp đường ngăn làm nơi thả cá, nhưng giống như những hồ nước khác tại Hà Nội, nó vẫn không thoát khỏi cảnh bị nhà cửa, lều lán “nhảy dù” bủa vây, lấn chiếm tứ phía.

Khu đất ven hồ Mễ Trì (mạn đường Hồ Mễ Trì) bị xẻ làm những lô đất nhỏ cho thuê làm kho chứa hàng, than, phế liệu…

Phía Đông Nam hồ, giáp với đường Hồ Mễ Trì, một khoảng đất rộng hàng nghìn m2 được ngăn thành từng ô cho tư nhân dựng nhà, lán làm kho chứa hàng và vật liệu. Theo tìm hiểu của VietNamNet, cách đây chưa tới chục năm (khoảng đầu những năm 2000), bãi đất này vẫn là mặt nước hồ rộng mênh mông.

Tuy nhiên, cho đến nay, phần hồ giáp với con đường Hồ Mễ Trì đã bị san thành bình địa, lều lán, kho bãi mọc lên với tốc độ chóng mặt. Theo nhẩm tính của chúng tôi, chỉ riêng đoạn bờ hồ phía Đông Nam có tới gần chục lều, lán xâm chiếm làm kho bãi chứa phế liệu, chứa than, dịch vụ kinh doanh cây cảnh…

Bờ Tây Nam của hồ Mễ Trì là con đường đất nối đường Hồ Mễ Trì với đường Láng – Hòa Lạc, cũng chịu chung số phận bị xâm lấn bởi dãy lều, lán kéo dài hàng trăm mét. Theo quan sát của chúng tôi, đặc điểm chung của những dãy lều này là đều quay lưng ra hồ và giáp với lòng hồ, diện tích mỗi nhà lều chừng 40-60 m2.

Nhà, lán lều đua nhau bủa vây hồ Mễ Trì.

Kết cấu của chúng khá sơ sài, nền láng xi măng, xung quanh vây gỗ, liếp, mái lợp tấm xi măng… Có lều xây kiên cố hơn bằng hình thức ngoài quây liếp, bên trong xây tường gạch. Một số lều người ta sử dụng để nuôi gia súc, gia cầm… còn lại là những hộ gia đình đến ở, sinh sống với giường chiếu, bếp núc đủ cả giống như bất kỳ khu nhà “ổ chuột” nào của Hà Nội.

Trong những ngày có mặt tại khu vực này (trung tuần tháng 12-2009), chúng tôi chứng kiến hoạt động xây dựng, lấn chiếm hồ diễn ra khá sôi nổi. Khắp các ngôi nhà lán, lều và kho bãi ven hồ chỗ nào cũng thấy ngổn ngang gạch cát như một công trường xây dựng hoành tráng. Người ta xây tường, quây lán với tốc độ chớp nhoáng, chỉ trong một hai ngày những bức tường mới đã được dựng lên..,

Lấn chiếm hồ bằng cách dựng những ngôi nhà tạm lên

Theo bà H. một người bán quán nước tại khu vực hồ cho biết, hầu hết những dãy lều, lán quanh hồ này đều là người trong làng và một số người nơi khác đến “nhảy dù”, chiếm đất để ở từ vài ba năm nay. Gia đình của bà H. cũng là một trong số đó. Sau khi dựng lều, lán một phần họ làm chuồng trại chăn nuôi, một phần cho người lao động từ địa phương khác đến thuê ở với giá 5-700 nghìn/ tháng…

Những lô đất nhỏ cho thuê làm kho chứa hàng, than, phế liệu vốn là đất hồ

Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, ông Trần Trọng Hanh, nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội cho rằng, việc hy sinh các hồ nước để thực hiện dự án phải được nghiên cứu, xem xét một cách cẩn thận.

Vì theo ông Hanh, ngoài vấn đề giúp cho không khí đô thị trong lành, các hồ nước tại Hà Nội còn đóng góp một phần quan trọng trong việc điều hòa lũ lụt, tránh cho HN lâm vào cảnh ngập lụt lịch sử như hồi tháng 11/2008.

  • Phú Nguyễn/VNN

Kênh rạch Tp.HCM đang chết dần

Khi thành phố chưa kịp khắc phục xong ô nhiễm hệ thống kênh rạch nội thành thì kênh rạch khu vực ngoại thành đã bắt đầu gia tăng ô nhiễm cả mức độ lẫn quy mô. Có thể kể một loạt các con kênh giãy chết vì ô nhiễm như kênh Ba Bò (Thủ Đức), Thầy Cai – An Hạ (khu vực Lê Minh Xuân, Bình Chánh), Suối Cái – Xuân Trường (Thủ Đức, quận 9), Thầy Cai – An Hạ (khu vực Tân Phú Trung, Củ Chi),…

Kênh Thầy Cai khu vực giáp ranh Long An – Củ Chi nay đã trở thành dòng kênh hấp hối

Bà Võ Thị Thiên An sống trong căn nhà tạm chênh vênh bên cầu Thầy Cai thuộc xã Tân An Hội, huyện Củ Chi, TP.HCM, cho biết con kênh Thầy Cai đã thúi đen cách đây bốn năm. Từ nửa đêm trở về sáng thì thúi đến mức không thở được, phải bật quạt mới ngủ nổi. Bà An kể: “Hồi xưa tui giặt đồ, rửa chén, cọ nồi bình thường, bây giờ thì không dám đụng tới một chút”.

Thúi muốn bỏ ăn tết

Tại khu vực cầu An Hạ, nằm giữa ranh giới huyện Hóc Môn và Củ chi, và khu vực Cầu Bông, xã Tân Hiệp, Hóc Môn, nước kênh cũng đen và hôi không kém. Chị Mây bán nước bên tỉnh lộ 22 cho biết, các công ty tại khu vực này thường lén xả nước thải ra sông vào cuối tuần, đặc biệt cứ vào những ngày tết, nước thải ra y như nước hầm cầu, đen kịt dòng sông, thúi đến nỗi người dân không còn muốn ăn tết!

Tình hình ô nhiễm kênh Thầy Cai – An Hạ – một trong những kênh chính phục vụ hoạt động thuỷ lợi và tưới tiêu trong nông nghiệp của Hóc Môn và Củ Chi (chảy qua khu công nghiệp Tân Phú Trung) hiện đã ở mức độ báo động. Theo chi cục Bảo vệ môi trường TP.HCM, nguyên nhân chính là do hoạt động sản xuất công nghiệp của khoảng 45 đơn vị trong khu công nghiệp Tân Phú Trung và dọc kênh An Hạ, kênh Xáng, rạch Tra. Hầu hết các đơn vị này đều hoạt động với các ngành nghề gây ô nhiễm cao như sản xuất giấy, cán rửa cao su, sản xuất cồn, giặt tẩy… với lượng nước thải chưa xử lý hoặc xử lý chưa triệt để rồi thải trực tiếp vào kênh Thầy Cai – An Hạ và các nhánh kênh xung quanh. Các chỉ tiêu oxy hoà tan DO, nhu cầu oxy sinh hoá BOD, nhu cầu oxy hoá học COD, tổng chất rắn lơ lửng… tại đa số các điểm quan trắc khu vực này đều vượt chuẩn cho phép, trong đó ô nhiễm vi sinh gấp quy chuẩn loại B1 (mục đích tưới tiêu thuỷ lợi) từ 31 – 180 lần.

Nhiễm vi sinh gấp 12.400 lần

Theo kết quả quan trắc, giám sát cuối năm của chi cục Bảo vệ môi trường TP.HCM, hầu hết các chỉ tiêu năm nay đều tăng so với năm 2008 từ vài đến vài chục lần, trong đó, ô nhiễm kim loại nặng đã xuất hiện tại khu vực Suối Cái – Xuân Trường, Ba Bò. Tại kênh Thầy Cai – An Hạ, ô nhiễm nhiều nhất tại kênh 6, 8, trong đó ô nhiễm vi sinh tại kênh An Hạ gấp tới 12.400 lần với quy chuẩn Việt Nam loại B1; oxy hoà tan DO – một trong những thông tin đầu tiên, rất quan trọng để đánh giá môi trường nước có còn sự sống hay không – tại ngã ba sông Sài Gòn thuộc địa bàn xã Nhị Bình, Hóc Môn chỉ 0,00mg/l (chỉ mới so riêng với nguồn nước mặt loại B2 dùng cho giao thông thuỷ là phải đạt ít nhất ≥ 2mg/l)…

Theo ông Nguyễn Đinh Tuấn, hiệu trưởng trường cao đẳng Tài nguyên và môi trường TP.HCM, tốc độ đô thị và công nghiệp ở ngoại thành hiện nay rất nhanh với sự ra đời của hàng loạt khu công nghiệp nhưng cơ sở hạ tầng không đáp ứng được. Dân số tăng nhưng hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt tập trung không có. Mãi cuối năm 2008 các khu công nghiệp mới xây dựng xong hệ thống xử lý nước thải (nhưng vận hành ở mức độ nào thì chưa kiểm soát được), riêng khu công nghiệp Tân Phú Trung đến nay vẫn chưa làm xong hệ thống xử lý nước thải… Nguy hiểm hơn, kênh rạch ô nhiễm đã kéo theo sông ngòi ô nhiễm. Điều này sẽ ảnh hưởng vô cùng đến sự phát triển của đô thị, vì đây là nguồn cung cấp nước chính cho thành phố.

  • Bài và ảnh: Lê Quỳnh

Ông bí thư tuyên chiến với túi nilông

“Có ổng, dân xã đảo tui có đường đi, nước sạch; biết cách giữ rừng, giữ biển; góp phần tạo nên khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm. Đây cũng là nơi đầu tiên của cả nước nói không với túi nilông” – một lão ngư thôn Bãi Làng nói về ông Nguyễn Sự – bí thư Thành ủy Hội An – như thế.

Ông Nguyễn Sự trò chuyện với bà con ngư dân, vận động bà con “nói không với túi nilông” – Ảnh: Hoàng  Duy

Lão ngư này bảo thêm: “Ông nớ nói là làm”. Đến nay, hầu như cư dân Cù Lao Chàm đã bỏ hẳn được thói quen dùng túi nilông trong sinh hoạt hằng ngày – cái thói quen đã ăn sâu vào cuộc sống bao nhiêu người trên hành tinh này.

“Cù Lao Chàm nói không với túi nilông”

Đó là câu khẩu hiệu mà ông Sự đưa ra và biến nó thành hiện thực chỉ trong một thời gian chưa đầy hai con trăng. Nói là làm. Và hiện nay không ít người thật sự ngạc nhiên khi trở lại Cù Lao Chàm những ngày gần đây, khi hòn đảo xinh đẹp này sạch sẽ, không còn bóng dáng những bãi rác thải và túi nilông.

Ông Sự nhớ lại: “Tháng 10 năm ngoái, đoàn công tác của thành phố ra đảo để họp dân bàn biện pháp giữ vệ sinh môi trường cho đảo, và hoàn thành hồ sơ đề nghị Unesco công nhận Cù Lao Chàm là khu dự trữ sinh quyển thế giới. Lúc tàu gần cập bến thôn Bãi Làng, ai cũng không vui khi thấy túi nilông trôi lềnh bềnh trên biển rồi theo sóng tấp vào bờ cát. Còn trên bãi biển dọc đường đi thì cơ man là rác thải mà chủ yếu là túi nilông.

Tôi chợt nghĩ cứ đà này chẳng bao lâu Cù Lao Chàm sẽ trở thành bãi thải các loại túi nilông của cư dân địa phương và du khách. Nếu vậy làm sao giữ được môi trường Cù Lao Chàm sạch đẹp? Mà đây mới chính là yếu tố thu hút và giữ chân du khách”.

Một ý tưởng lướt nhanh qua đầu người lãnh đạo cao nhất của Hội An: chỉ còn cách phải vận động dân đảo không dùng túi nilông và buộc du khách đến Cù Lao Chàm không dùng vật dụng nguy hại này mới mong giữ được môi trường của khu dự trữ sinh quyển này không bị ô nhiễm. Và phải vận động các cơ quan, ban ngành của Hội An cùng một suy nghĩ như thế.

Công ty du lịch và người dân cùng hưởng ứng

Với khách du lịch tới Cù Lao Chàm, UBND xã Tân Hiệp yêu cầu các công ty lữ hành phải in câu “Cù Lao Chàm nói không với túi nilông” trên tờ rơi, vé tàu và buộc các hướng dẫn viên phải có trách nhiệm nhắc nhở khách hàng của mình không sử dụng túi nilông.

Xã cũng yêu cầu các hộ kinh doanh phải cam kết bằng văn bản, điểm chỉ hoặc ký tên rõ ràng: không sử dụng túi nilông gói đồ cho khách. Hễ tàu du lịch nào cập bến Cù Lao Chàm, các lực lượng xung kích của xã trực sẵn ở cầu tàu và kiểm tra, nếu du khách nào đem túi nilông lên đảo thì đổi ngay cho họ túi giấy hoặc túi tự hủy có in dòng chữ “Vì Cù Lao Chàm, vì đảo xanh, biển xanh” bằng cả tiếng Việt lẫn tiếng Anh.

Vài lần như vậy, đến nay hầu như du khách đã quen dần với câu “nói không với túi nilông”. Nhiều người không giấu được vẻ thích thú. Chị Mergi – quốc tịch Pháp – đã nói như reo khi biết Cù Lao Chàm không sử dụng túi nilông: “Ồ hay quá, đây là một sáng kiến tốt. Giá mà các địa điểm du lịch ở nước chúng tôi cũng biết nói không với túi nilông sẽ rất tuyệt”.

Nghĩ là làm. Một cuộc hội ý chớp nhoáng của ông Sự với các cộng sự cùng đi trên tàu. Kết quả ngoài mong đợi, ý tưởng của bí thư thành ủy đã nhận được sự ủng hộ của mọi người.

Không hô khẩu hiệu, không ký giao kèo, nhưng trong suy nghĩ của những người có mặt trên con tàu hôm đó đều cùng một hướng: phải giữ cho môi trường Cù Lao Chàm trong lành, sạch đẹp. Nhưng làm gì thì làm, trước hết phải vận động bà con trên đảo không sử dụng túi nilông.

Nếu vận động bà con đồng thuận không dùng túi nilông thì phải có vật dụng gì thay thế. Không thể nói suông. Trước khi đưa ra cuộc vận động, ông Sự đã nhờ người quen ở TP.HCM tìm nơi sản xuất túi nilông tự rã, tự hủy. Cả bí thư và các cộng sự cùng hành phương Nam tìm đến tận nơi sản xuất túi nilông tự hủy mua gần 5.000 chiếc đem về phát cho dân sử dụng.

Ông Sự còn buộc cơ sở sản xuất cam kết nếu mua về đem đốt thử loại túi bảo vệ môi trường này mà còn khét mùi nilông là đem trả. Với loại túi tự rã trong vòng 120 ngày ông Sự cũng kiên quyết cho đem chôn để thử nghiệm, nếu không tự rã sẽ không mua.

Cùng với việc mua túi tự hủy phát không cho các hộ dân thay thế túi nilông đựng rác, ông Sự đề xuất tặng thêm mỗi gia đình hai giỏ nhựa đi chợ. Hưởng ứng ý tưởng của người đứng đầu thành phố, một doanh nghiệp làm du lịch tại Hội An là Công ty TNHH Á Đông Silk góp kinh phí mua 1.300 giỏ nhựa tặng người dân Cù Lao Chàm.

“Vì biển xanh, đảo xanh”

Đầu tháng 6-2009, đoàn công tác của thành phố ra Cù Lao Chàm họp với dân để phát động chương trình “Nói không với túi nilông”. Các biểu ngữ với ngôn ngữ dễ hiểu và nội dung thiết thực được treo ở khắp các nẻo đường, ngõ xóm “Vì Cù Lao Chàm, vì biển xanh, đảo xanh”, “Xách giỏ đi chợ – phong cách của người nội trợ”, “Tiết kiệm bao bì là bảo vệ môi trường”…

Cuộc họp tổ chức tại thôn Bãi Làng có gần 500 đại diện hộ dân dự. Tại đây, ông Sự trao đổi với bà con xã đảo mình lợi ích của việc không sử dụng túi nilông để bảo vệ môi trường Cù Lao Chàm, khuyến khích bà con hằng ngày đi chợ bằng giỏ nhựa và gói thực phẩm bằng các loại lá rừng có sẵn. Rồi tự tay ông Sự phát cho mỗi chị em hai giỏ nhựa.

Bà con ủng hộ rần rần bởi họ tin ông Sự, tin vào những điều ông nói và việc mà ông đã làm cho người dân xã đảo, để hôm nay Cù Lao Chàm là khu dự trữ sinh quyển thế giới được UNESCO công nhận. Ông Nguyễn Trúc – một ngư dân ở thôn Bãi Làng – chân chất bảo: “Ông Sự nói gì tui cũng tin và sẽ làm theo, bởi ông ấy chỉ mang điều tốt đến cho bà con mình. Nếu không có rác thải từ túi nilông, Cù Lao Chàm sẽ sạch hơn thì du khách đến nhiều hơn, dân trên đảo có thêm nguồn thu nhập từ các dịch vụ du lịch…”.

Riêng học trò trên đảo được vận động làm kế hoạch nhỏ bằng cách đi nhặt túi nilông để giao nộp và được trả tiền với giá ngang bằng túi nilông mới. Ra đảo thấy học trò đi tìm nhặt túi nilông làm kế hoạch nhỏ, Bí thư Nguyễn Sự vui lắm: “Bọn trẻ sẽ là những người gìn giữ tốt môi trường Cù Lao Chàm ngay bây giờ và trong tương lai. Người lớn sẽ nhìn vào đó mà biết cách kiềm chế và không lặp lại thói quen dùng túi nilông. Không lẽ con cháu mình đi gom nhặt túi nilông để bảo vệ môi trường mà người lớn lại sử dụng thì coi sao được”.

Để giải quyết rác thải ở Cù Lao Chàm, thành phố Hội An đầu tư 400 triệu đồng đóng mới một chiếc tàu có thể chở được 7 tấn rác/ chuyến và mỗi tuần hai lần chở rác vào đất liền xử lý. Ông Sự phân tích: “Mỗi năm Hội An chi khoảng 2 tỉ đồng cho việc thu gom rác thải ở Cù Lao Chàm. Thà mất mỗi năm vài tỉ đồng mà giữ được Cù Lao Chàm trong lành, nguyên sơ. Cái được từ môi trường đem lại cho cư dân xã đảo này sẽ lớn hơn rất nhiều”.

  • Kim Em (Theo TTO)

Làm ngay việc có thể

Ngô Minh Trí

Trong khi chúng ta đang trông chờ vào những cam kết của các cường quốc công nghiệp nhằm chống lại tình trạng ô nhiễm môi trường, biến đối khí hậu. Thì ngay lúc này, chính chúng ta, chính Việt Nam có thể tự mình có những hành động để giải quyết hàng loạt bất ổn liên quan đến môi trường của đất nước chúng ta. Tại sao chúng ta không thực hiện mạnh mẽ hơn những gì mình có thể làm ngay!


Việt Nam là một phần của thế giới, những tình trạng biến đổi khí hậu hay ô nhiễm môi trường cũng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam. Vì thế, chúng ta luôn mong mỏi một thế giới trong xanh hơn, chúng ta phải ra sức ủng hộ những hành động bảo vệ môi trường thế giới. Trước những hội nghị quan trọng như Hội nghị của Liên Hiệp Quốc về biến đổi khí hậu diễn ra tại Copenhagen (Đan Mạch), Việt Nam có những thông điệp cụ thể gởi đến hội nghị là điều cần thiết. Bởi những thông điệp đó không chỉ thể hiện quan điểm ủng hộ của mình, mà đó còn là một phần quan trọng trong cam kết của chúng ta với thế giới. Tuy vậy, chúng ta phải thừa nhận rằng kết quả của những hội nghị như thế không thể phụ thuộc hoàn toàn vào chúng ta, mà cần phải có sự đồng thuận từ nhiều quốc gia khác. Cho nên, khi chúng ta đang chờ đợi sự đồng thuận và nỗ lực chung thì chúng ta cần hành động cho chính mình.

Với đại đa số người dân, những khái niệm thế nào là tình trạng trái đất nóng lên, thế nào là biến đổi khí hậu… có lẽ chưa được hiểu thấu đáo. Nhưng, đại đa số người dân lại đang cảm nhận rất rõ việc môi trường chúng ta đang ngày càng ô nhiễm hơn như thế nào. Từ những sự việc như sông Thị Vải, kênh Ba Bò ô nhiễm nặng… đến “loạn” nhà máy thủy điện đang gây ra thiếu nước tưới tiêu vào mùa khô, lũ lớn vào mùa mưa. Rồi tình trạng khai thác rừng, khai thác tài nguyên thiên nhiên bừa bãi cũng chính là những tác nhân trực tiếp đang hủy hoại môi trường sống trên dải đất hình chữ S. Ở các đô thị, nhiều nhà máy đang xả khói, xử lý chất thải công nghiệp vô tổ chức làm hại đến sức khỏe người dân. Những hậu quả, thiệt hại của các tác nhân trên đã quá nhãn tiền. Chúng ta cũng có lắm những tuyên bố, cam kết hành động thế này thế khác, từ họp hành đến hội nghị… Nhưng dường như một kết quả khả dĩ để giải quyết thì gần như chưa thể hiện rõ nét. Những vấn đề ô nhiễm ngày càng xuất hiện nhiều hơn, bài toán thủy điện vẫn chưa được trả lời cùng những định hướng giải quyết thấu đáo.

Nếu chúng ta chưa có một chiến lược giải quyết khả thi những vấn đề của đất nước chúng ta, những vấn đề trong tầm tay chúng ta thì làm sao chúng ta có thể trông chờ các cường quốc công nghiệp cam kết cho chúng ta điều gì. Hơn nữa, khi chúng ta không làm tốt phần việc của chính mình thì những thông điệp mà chúng ta gởi đến với thế giới cũng trở thành vô nghĩa. Khi chúng ta không giải quyết được những việc đang diễn ra và tác động đến cuộc sống thường nhật thì làm sao chúng ta có thể nói đến chuyện giải quyết những vấn đề của chục năm hay trăm năm sau. Và có lẽ, người dân nào cũng mong muốn giải quyết trước những vấn đề cấp thiết hiện tại trên chính đất nước mình để có cuộc sống tốt hơn.

Khi Việt Nam giải quyết được những vấn đề của Việt Nam thì đó cũng chính là những nền tảng quan trọng đầu tiên về những cam kết với quốc tế. Đó là việc chúng ta có thể làm ngay lúc này.

Đàn ông Việt Nam, các anh hãy làm gì đi chứ?

Theo Blog Xuân Bình

Kính gửi Ba của Phim và Bút,

Tôi là một người mẹ trẻ. Tôi mới nhận được cái link đến blog của anh từ một người chị làm cùng cơ quan. Tôi chưa biết anh là ai, qua bài viết này tôi đoán công việc của anh thiên về nghệ thuật (Phim và Bút-chụp ảnh, quay phim, vẽ…?). Tôi xin được mạo muội chia sẻ cảm giác của tôi sau khi đọc bài “Bao nhiêu năm làm kiếp con người” của anh.

Cảm giác của tôi là bực bội và chán. Vì sao? Vì tôi lại một lần nữa lại phải đọc về vấn đề nhức nhối rất xưa cũ này. Vấn đề mà hầu hết các bà mẹ và các em bé Việt Nam đều đã quen thuộc, nhưng chưa bao giờ tôi được đọc một giải pháp nào cả.

Tôi rất thông cảm khi “Bác và bố con ra ban công hút thuốc, tán gẫu. Từ trên cao các chi tiết của đời sống dưới đường phố bị thu nhỏ kích cỡ nên có phần đáng yêu hơn một tẹo”. Vì không chỉ riêng anh em nhà anh làm như thế, mà hầu hết đàn ông Việt Nam đều đã và đang làm như thế trước nỗi đau, nếu không muốn nói là nỗi nhục của phụ nữ và trẻ em Việt Nam. Phụ nữ chúng tôi đều biết rằng một trong những lý do mà đến lúc này, đầu thế kỷ 21, chúng tôi vẫn bị đối xử không hơn gì những con vật khi phải vào bệnh viện, đó là vì cách ứng xử của các anh trước vấn đề này. Chúng tôi không dám đòi hỏi, mà chúng tôi chỉ buồn.

Tôi nghĩ rằng, nếu tất cả đàn ông Việt Nam, thay vì ngồi tán gẫu và hút thuốc, thay vì ngồi “buôn dưa lê” ở quán nhậu, hãy dành thời gian đó để nghĩ xem phải làm gì để giải quyết vấn đề nhức nhối này. Tôi tin là các anh, những tài năng của đất nước, sẽ có được một kế hoạch hành động cụ thể, để Việt Nam chúng ta có thêm nhiều bác sĩ giỏi, để chúng ta có thể xây thêm nhiều bệnh viện. Và các anh sẽ biến kế hoạch này thành hiện thực.

Chúc anh nhiều sức khỏe, làm việc tốt và hiệu quả!

PS: Thông thường, tôi sẽ tò mò đọc tiếp những bài viết khác của anh, để biết anh là ai. Nhưng tôi chẳng hiểu sao hôm nay tôi chán đến mức không muốn biết điều đó. Tôi hiểu đây là cảm giác tiêu cực, một biểu hiện của sự mất niềm tin và bế tắc. Nhưng tôi sẽ tự mình thoát ra khỏi cảm giác này. Tôi sẽ phải tin rằng những tài năng của Việt Nam sẽ không bế tắc mãi được.

  • Hpleiku

Trích bài viết “Bao nhiêu năm làm kiếp con người”:

Bác đến thăm khi con đã được hai ngày tuổi. Con đừng trách bác đến thăm muộn nhé. Đã lâu bác không ra đường vào giờ cao điểm. Hôm đó, trên đường đến bệnh viện, bác phải rất khó khăn để vượt qua những con đường ngùn ngụt người đi, ầm ầm tiếng các loại động cơ, quá nhức óc vì tiếng còi xe, ngột ngạt khói bụi, phố phường xộc xệch…Cũng như những tháng ngày khác trong năm, mùa thu quánh lại quá nhiều nỗi lo âu, mỏi mệt trên bao gương mặt người.

Nơi con chào đời cảnh tượng cũng chẳng có gì đẹp đẽ hơn ngoài đường nếu không muốn nói rằng còn có nhiều điều vô cùng tồi tệ. Cho đến bây giờ khi ngồi viết những dòng chữ này bác vẫn choáng váng bởi khái niệm về bệnh viện phụ sản. Những căn phòng chật chội và cả hành lang nhập nhoạng, nơi nào cũng đầy ứa, ngổn ngang bà đẻ. Căn phòng của con kê sát ba chiếc gường inox lạnh tanh. Chân tường được ốp gạch men trắng, đầu gường hai mẹ con nằm có gắn một cái lavabo.

Bác điếng người vì ý nghĩ là con và biết bao sinh linh đã sống những ngày đầu tiên của kiếp người trong… toilet. Trong một không gian ngự trị bởi một thứ mùi tanh tanh đặc trưng, mẹ con và các phụ sản khác như dính bết xuống gường bởi họ choàng đắp trên người một kiểu áo quần cùng loại vải với chăn và ga. Những tấm vải rẻ tiền có in đoảng những cánh hoa màu gì đó tạm gọi là hồng hồng. Những cánh hoa đã thực sự úa tàn, tất cả đều không thể cũ và bẩn hơn. Trong vỏ lốt ấy các bà mẹ đều bay biến đâu mất dáng vẻ gợi cảm và kiêu hãnh của phái đẹp.

Không phải bây giờ các thiên thần bé nhỏ mới sinh ra trong điều kiện bĩ cực thế này đâu Mi ơi. Hai con bác, anh bé (Bút) sinh cách đây 4 năm ở một bệnh viện lớn, anh lớn (Phim) sinh cách đây 9 năm ở một nhà hộ sinh nhỏ nhưng các anh con cũng chung cảnh ngộ thê lương tựa như thế này!?

Ở nhà hộ sinh X, cái chốt của chiếc gường gấp bị hỏng. Khi bác bước chân lên để nằm với Phim, hai nửa của giát gường bất ngờ gập lại. Phim chưa đầy 5 giờ tuổi, tí nữa bị kẹp dí như mẩu bánh mì trong máy nướng bánh Cucina.

Ở bệnh viện Y, bác sỹ khám cho bác Huyền (khi mang bầu But) ghi hẳn vào bệnh án: nghi bệnh…. Phó chủ tịch Hội liên hiệp Phụ nữ Việt Nam??? Nơi bác Huyền nằm chữa bệnh phải gọi chính xác là lò… mổ. Bác rất tiếc là đã bỏ lỡ cơ hội chụp một dãy phụ sản kiễng chân trên ghế nhựa, gếch mũi lên lỗ tò vò để… thở. Ngoài trời dông gió lạnh người. Bên trong Lò Mổ, hai chiếc quạt công nghiệp chạy 24/24 cũng đang muốn …chảy mỡ.
….
Bác phải cúi người để chụp những bức ảnh đầu tiên về con. Tư thế ấy hình như giúp bác bẻ gập và cất giấu đi những ẩn ức, đau đớn. Lúc ấy bố con đăm đắm nhìn con và thở dài một câu Kiều: Hàng thần lơ láo phận mình ra sao? Bác và bố con cùng lúc nhìn nhau thảng thốt như lần đầu chúng ta bàn luận truyện Thiên thần sám hối của nhà văn Tạ Duy Anh. Câu chuyện kể về một thai nhi đã chần chừ khi chưa muốn chui ra khỏi bụng mẹ ấm êm để sống kiếp người sau khi cảm nhận thấy bao câu chuyện đau đớn, nhiêu nhương trong bệnh viện.

Bao nhiêu năm làm kiếp con người?

Blog Xuân Bình

Trên Face book bố con viết bâng quơ: Chúc mừng sinh nhật Mi. Một năm trước, câu cửa miệng của con là hệ hệ. Bây giờ, câu cửa miệng của con là “oooi kinh”. Và thế là bác lại nhớ một bài viết cũng có được 2 tuổi. Soi vào những câu nói của con, những lời bài viết, bác vẫn chỉ thấy vẹn nguyên một nỗi đau về kiếp làm Người.


Mi ơi, chào con.

Mi – Hà Anh 2 ngày tuổi

Mi – Hà Anh 2 ngày tuổi

Một góc nhìn… tử tế nhất bệnh viện

Con mới chào đời, con là thiên thần, thiên sứ… Con sẽ thiên khải về một tương lai tốt đẹp!

Trưa ngày 7 tháng 11 năm 2007

Bác đến thăm khi con đã được hai ngày tuổi. Con đừng trách bác đến thăm muộn nhé. Đã lâu bác không ra đường vào giờ cao điểm. Hôm đó, trên đường đến bệnh viện, bác phải rất khó khăn để vượt qua những con đường ngùn ngụt người đi, ầm ầm tiếng các loại động cơ, quá nhức óc vì tiếng còi xe, ngột ngạt khói bụi, phố phường xộc xệch…Cũng như những tháng ngày khác trong năm, mùa thu quánh lại quá nhiều nỗi lo âu, mỏi mệt trên bao gương mặt người.

Nơi con chào đời cảnh tượng cũng chẳng có gì đẹp đẽ hơn ngoài đường nếu không muốn nói rằng còn có nhiều điều vô cùng tồi tệ. Cho đến bây giờ khi ngồi viết những dòng chữ này bác vẫn choáng váng bởi khái niệm về bệnh viện phụ sản. Những căn phòng chật chội và cả hành lang nhập nhoạng, nơi nào cũng đầy ứa, ngổn ngang bà đẻ. Căn phòng của con kê sát ba chiếc gường inox lạnh tanh. Chân tường được ốp gạch men trắng, đầu gường hai mẹ con nằm có gắn một cái lavabo.

Bác điếng người vì ý nghĩ là con và biết bao sinh linh đã sống những ngày đầu tiên của kiếp người trong… toilet. Trong một không gian ngự trị bởi một thứ mùi tanh tanh đặc trưng, mẹ con và các phụ sản khác như dính bết xuống gường bởi họ choàng đắp trên người một kiểu áo quần cùng loại vải với chăn và ga. Những tấm vải rẻ tiền có in đoảng những cánh hoa màu gì đó tạm gọi là hồng hồng. Những cánh hoa đã thực sự úa tàn, tất cả đều không thể cũ và bẩn hơn. Trong vỏ lốt ấy các bà mẹ đều bay biến đâu mất dáng vẻ gợi cảm và kiêu hãnh của phái đẹp.

Không phải bây giờ các thiên thần bé nhỏ mới sinh ra trong điều kiện bĩ cực thế này đâu Mi ơi. Hai con bác, anh bé (Bút) sinh cách đây 4 năm ở một bệnh viện lớn, anh lớn (Phim) sinh cách đây 9 năm ở một nhà hộ sinh nhỏ nhưng các anh con cũng chung cảnh ngộ thê lương tựa như thế này!?

Ở nhà hộ sinh X, cái chốt của chiếc gường gấp bị hỏng. Khi bác bước chân lên để nằm với Phim, hai nửa của giát gường bất ngờ gập lại. Phim chưa đầy 5 giờ tuổi, tí nữa bị kẹp dí như mẩu bánh mì trong máy nướng bánh Cucina.

Ở bệnh viện Y, bác sỹ khám cho bác Huyền (khi mang bầu But) ghi hẳn vào bệnh án: nghi bệnh…. Phó chủ tịch Hội liên hiệp Phụ nữ Việt Nam??? Nơi bác Huyền nằm chữa bệnh phải gọi chính xác là lò… mổ. Bác rất tiếc là đã bỏ lỡ cơ hội chụp một dãy phụ sản kiễng chân trên ghế nhựa, gếch mũi lên lỗ tò vò để… thở. Ngoài trời dông gió lạnh người. Bên trong Lò Mổ, hai chiếc quạt công nghiệp chạy 24/24 cũng đang muốn …chảy mỡ.
….
Bác phải cúi người để chụp những bức ảnh đầu tiên về con. Tư thế ấy hình như giúp bác bẻ gập và cất giấu đi những ẩn ức, đau đớn. Lúc ấy bố con đăm đắm nhìn con và thở dài một câu Kiều: Hàng thần lơ láo phận mình ra sao? Bác và bố con cùng lúc nhìn nhau thảng thốt như lần đầu chúng ta bàn luận truyện Thiên thần sám hối của nhà văn Tạ Duy Anh. Câu chuyện kể về một thai nhi đã chần chừ khi chưa muốn chui ra khỏi bụng mẹ ấm êm để sống kiếp người sau khi cảm nhận thấy bao câu chuyện đau đớn, nhiêu nhương trong bệnh viện.

Ngày 16 tháng 11 năm 2007

Con đã từ biệt cái bệnh viện ghẻ lạnh để trở về với ngôi nhà nhỏ bé thân thương của gia đình. Nhà con trên tầng 5 một khu tập thể cũ kỹ. Nhưng bác thấy nó dễ thương như cái tổ chim. Bác thích đến đó được nghe những câu hỏi thông minh của chị con, nghe tiếng cười hiền lành của mẹ con và nghe tiếng bố con rù rì bàn chuyện văn, chuyện đời. Mỗi lần như thế một con Kingkong thô kêch như bác lúc nào cũng ngỡ mình chỉ là một chú chim sâu tí hin.
Sau một lúc chuyện trò bằng ánh mắt với bác con lại thiếp đi trong một giấc ngủ bình yên, ngon lành. Bác lại chụp ảnh con. Lần này con không mím môi hay nhếch mép như hôm trong bệnh viện nữa.

Bác và bố con ra ban công hút thuốc, tán gẫu. Từ trên cao các chi tiết của đời sống dưới đường phố bị thu nhỏ kích cỡ nên có phần đáng yêu hơn một tẹo.

Đêm, Hà Nội dường như đã choàng khoác vẻ đẹp mơ mị. Hôm trước bác có xem bộ phim Quyền lực của bóng đêm được đạo diễn David L. Cunningham chuyển thể từ tiểu thuyết The Dark Is Rising của Susan Cooper. Phim diễn tả cuộc chiến cam go không khoan nhượng giữa ánh sáng và bóng tối. Cậu bé Will Stanlon phải dùng đến sáu bùa chú ẩn dấu sức mạnh của lửa, gỗ, đá, nước, kim loại và linh hồn mới chiến thắng được sự tàn huỷ thế giới của bóng đêm đen tối.

Khi đó bác chợt nhớ đến tên gọi của hai chị em con- Thiên Minh và Hà Anh. Thiên Minh là ánh sáng của Trời cao. Hà Anh- tên con là một áng mây đỏ. Cả hai ấp ủ ước nguyện của bố mẹ con về những nguồn ánh sáng tuyệt diệu của trời đất và tình người.

Nếu tên các con ghi trong giấy khai sinh đều là các từ ghép Hán- Việt giàu hình tượng, trừu tượng và đa nghĩa thì tên gọi ở nhà lại hoàn toàn ẩn giấu những thông tin khác biệt. Chị Thiên Minh được bố mẹ con gọi yêu là Lô. Còn chị Lô lại muốn mọi người đặt tên con là Mi.

Lô là viết tắt chữ đầu của Lobachevski, là nhà khoa học có tên được đặt cho con phố chạy qua trường đại học của bố con ở mãi tít bên Nga. Lobachevski là nhà toán học nổi tiếng của Nga thế kỷ 19, người đã tạo ra nền tảng của hình học Hyperbol phản biện lại thuyết hình học phẳng của Euclid. Chính Einstein đã dựa vào một số phát minh trong thuyết này của Lobachevski trong quá trình viết ra Thuyết tương đối Từ lớp học của bố con có thể nhìn ra đường Lobachevski.

Còn Mi là viết tắt từ chữ cái đầu của hai từ Mezdunarodnaija Informasia (khoa Báo chí quốc tế) thuộc trường đại học danh tiếng thế giới…. Ngày còn sinh viên, bố con khoái chí với không gian sống có văn học bên trong, toán học bên ngoài. Không gian đó tiếp tục được duy trì và mở rộng ảnh hưởng trong cuộc sống của gia đình con hôm nay. Một cuộc sống cần có cái “vỏ” ngoài khoa học, chắc chắn để ôm ấp, gìn giữ những cảm xúc, tình thương yêu…

Bác viết những dòng nhật ký này về con mà như tự an ủi, vỗ về. Thực ra người lớn chúng ta chán lắm, rắc rối lắm và nhiều mặc cảm lắm. Chúng ta kỳ vọng, gưỉ gắm vào từng tên gọi các con những điều mà chúng ta thiếu thốn, khao khát. Bên tai bác vẫn như văng vẳng lời của thai nhi, nhân vật của Thiên thần sám hối: Hãy biến mỗi khoảnh khắc sống thành hy vọng.

Hãy chiếu rọi vào những khoảng âm u trong đời sống chúng ta chút niềm tin, Mi ơi!

HN, 11- 2007, 11- 2009