Bớt kẹt xe nếu biết nhường nhịn nhau

Hà Nội trở thành một thủ đô không vỉa hè. Chỉ cần một vụ va quẹt nhỏ, những đương sự sẵn sàng nhảy bổ vào gây gổ với nhau. Sài Gòn trở thành một thành phố náo nhiệt với những vụ kẹt xe kéo dài giờ tan sở. Những lúc đó đèn xanh đèn đỏ không nghĩa lý gì.

Kẹt xe khu vực bến xe miền Đông (ảnh chụp trên đường Đinh Bộ Lĩnh, Q.Bình Thạnh, TP.HCM) - Ảnh: N.C.T.

Trong những đám kẹt xe, người ta lao lên vỉa hè hay sẵn sàng nhích ga, lấn từng tấc đường trước mặt, gây ra ùn tắc triền miên, không hướng thoát. Nhiều ngõ hẻm yên bình bây giờ đã trở thành những hướng giải quyết ùn tắc bất đắc dĩ. Rồi chính những ngõ hẻm cũng trở thành những chỗ ùn tắc, tiến thoái lưỡng nan.

Không ai làm được phép tính xem năng lượng xã hội đã tiêu hao như thế nào cho việc đi đường. Chỉ biết buổi sáng dắt xe ra khỏi nhà trong tâm trạng sảng khoái, nhưng đến được công ty, qua vài đám kẹt xe thì tinh thần uể oải căng thẳng. Chỉ biết mỗi chiều tan tầm lượn lách qua những đám ùn tắc, về đến nhà thì mệt nhừ bải hoải, chỉ muốn cáu gắt lẫn nhau.

Giao thông đang vẽ ra tâm trạng một bối cảnh căng thẳng. Các nhà quy hoạch giao thông, nếu nhìn qua cửa kính xe hơi, có cảm nhận được những đoạn ách tắc căng thẳng của người dân vì “lô cốt”, vì những dự án sửa chữa trễ tiến độ do mình quản lý? Các nhà hoạch định chiến lược phát triển đô thị có đau đầu khi nhìn thấy những con đường không nở ra thêm nhưng dân số, phương tiện đi lại đang ngày càng nở nồi quá tải?

Chúng ta đang từng ngày chứng kiến sự xuống cấp của văn hóa ứng xử nơi công cộng của người Việt thông qua giao thông. Trong một đám kẹt xe, tôi đã chứng kiến những cô gái mặc áo dài vượt đèn đỏ. Trong một đám kẹt xe, tôi từng thấy một đứa bé vừa tan trường nhắc nhở cha mình phải biết dừng lại dành khoảng vạch trắng cho người đi bộ. Và cũng trong đám kẹt xe, tôi gặp những vụ va quẹt, ẩu đả đầy quyết liệt.

Cảnh kẹt xe thường thấy tại khu vực Lăng Cha Cả (TP.HCM) - Ảnh: T.T.Dũng

Luật lệ đã không có chỗ trong một đám đông hỗn loạn mạnh ai nấy chạy. Sự bình tĩnh và văn hóa đã không có mặt trong một đám đông lùng nhùng bức bối. Và tâm lý ứng xử theo cách đối phó, theo lối gắt gỏng mạnh được yếu thua, theo những cách giành giật bất tuân lợi ích chung cũng nảy sinh từ đó. Những đám kẹt xe nhỏ có thể giải tỏa sau đó một vài tiếng, nhưng sự lặp đi lặp lại hằng ngày của tình trạng đó sẽ để lại cho người ta một thứ tập quán xem thường những ứng xử nơi công cộng của con người đô thị.

Đô thị văn minh phải xuất phát từ thị dân văn minh và một trình độ cơ chế quản lý, quy hoạch văn minh. Ứng xử giao thông đôi khi tưởng là một câu chuyện nhỏ nhưng lại là một biểu hiện rõ ràng nhất của tình trạng đời sống xã hội.

Nếu giải quyết được vấn đề giao thông một cách văn minh, từ ý thức mỗi cá nhân thị dân và từ cơ chế hoạch định vĩ mô của chính quyền, điều đó tạo ra một sự thuận tiện di chuyển, một hình ảnh đẹp bề ngoài, đồng thời thiết lập những giềng mối tinh thần, văn hóa công cộng trong đời sống, không làm hoài phí năng lượng sáng tạo và xây dựng đô thị.

  • NGUYỄN NHÂN CHÍNH (Theo TTO)

Bác nông dân bàn về văn hóa giao thông đô thị

Cả Chiêm

Hà Nội ngày 15/10/2009

Gửi mẹ cái Mùa.

Lâu nay, mỗi lần tôi ngã xe, mỗi lần tôi phải nằm nhà vì va chạm khi tham gia giao thông, mẹ nó cứ xót xa rồi thắc mắc vì sao người thành phố văn minh, lịch sự, dân trí cao mà lại hay vi phạm Luật Giao thông đến vậy. Thú thực, nhiều khi tôi cũng chẳng biết phải trả lời làm sao cho nó đúng, bởi nguyên nhân thì rất nhiều. Bây giờ, tôi đã có thể chắc chắn rồi.

Mới đây, ở TP. HCM có một nhóm nghiên cứu đã khảo sát và công bố kết quả như sau: Theo đó, đã có 400 người tham gia trả lời câu hỏi được đặt ra: Vi phạm Luật Giao thông như vượt đèn đỏ, đi ngược chiều, chạy quá tốc độ do đâu? Kết quả là: 71,8% vi phạm vì không thấy công an canh gác, làm theo người khác (55%), vì vội công việc (54,3%), vì không bị phạt (28%), luật không nghiêm (27,8%), không biết Luật Giao thông (23%), lý do khác (6,5%).

Như vậy, việc vi phạm Luật Giao thông do không biết luật chỉ chiếm một số lượng rất nhỏ. Nguyên nhân chủ yếu là thiếu ý thức tự giác, chỉ đi đúng luật khi bị lực lượng cảnh sát giao thông giám sát thôi. Đọc những số liệu ấy, chắc mẹ nó cũng quá hiểu vì sao ở thành phố, nơi người ta có dân trí cao mà vẫn vi phạm Luật Giao thông như thế. Còn tôi, tôi chẳng thắc mắc vì chuyện này, làm nghề xe ôm, ngày nào cũng phải đi ra đường, tôi chỉ quan tâm làm sao để tình trạng vi phạm không còn tái diễn nữa mà thôi.

Đọc cái nghiên cứu trên, nghĩ về cái mong muốn của mình thì tôi mới thấy vô vọng làm sao. 71,8% người vi phạm bởi vì không nhìn thấy công an. Đường phố mỗi ngày một mở rộng, lấy đâu ra công an để mà đứng khắp đường. Hồi trước có lần tôi đọc báo, thấy ở một cái nước nào đó có sáng kiến dựng người nộm cảnh sát ở ven đường để doạ người ta. Xem ra ở cái xứ ấy nhân dân cũng có nạn “khuất mắt trông coi” khi đi đường như người mình. Nhưng mà, sáng kiến ấy mà áp dụng ở mình thì có mà toi! Mấy bữa là các anh cảnh sát nộm sẽ bị vẽ râu ria đầy mặt như Bin Laden cho mà xem. Dân ta thiếu ý thức trong mọi chuyện chứ đâu phải mỗi lĩnh vực giao thông. Cái hồi thông xe hầm đường bộ Kim Liên đấy, con đường đẹp như thế, đắt tiền như thế mà được mấy bữa thì trên tường đã kín hình vẽ bậy.

Mà thôi, trở lại với chuyện điều tra về ý thức giao thông. Tôi ấn tượng mạnh với con số 71,8% vi phạm là do chẳng thấy mặt công an, còn bác giáo Bình thì cho rằng tệ nhất là 55% số người vi phạm là làm theo người khác. Bảo là a dua theo mốt, a dua cợt nhả thì còn hiểu được, đằng này a dua vi phạm luật, a dua gây nguy hiểm cho người khác thì thật hết chỗ nói. Bác giáo Bình bảo rằng cái sự a dua này không phải là vô thức. A dua vi phạm Luật Giao thông là sự a dua có chủ ý, thấy người ta vi phạm luật, mình không vi phạm thì sẽ bị thiệt nên mới theo.

Bác giáo Bình cho rằng việc vận động văn hoá giao thông chỉ giải quyết được vấn đề bề mặt. Còn về sâu xa, để giải quyết tận gốc vấn đề thì phải vận động văn hoá sống của cộng đồng. Chỉ khi nào người ta bỏ được cái thói so đo hơn thiệt, bỏ được cái thói kèn cựa, tức là phải hết tính ích kỷ chỉ biết sống cho mình thì mới có thể nghĩ đến những thứ văn hoá khác. Bác ấy phân tích: “Ai bảo người thành phố văn hoá thấp hơn chú Cả Chiêm, nhưng sao ra đường họ vẫn cứ lấn đường của người khác, vẫn tranh thủ vượt đèn đỏ, vẫn dừng đỗ sai quy định để được hưởng chút bóng râm trên đường… Họ có nhiều kiến thức văn hoá hơn chú, nhưng họ ích kỷ, chỉ biết nghĩ đến mình thôi”.

Tôi ngẫm ra, thấy bác ấy nói thế thì đúng quá! Nhưng mà làm sao để bỏ thói ích kỷ của thị dân bây giờ? Hình như đã qua rồi cái thời mà người ta sống với những lý tưởng cao đẹp, qua rồi cái thời mà người ta có thể hy sinh thân mình vì nghĩa lớn. Mà vì sao cái thời ấy nó lại qua đi nhanh chóng thế? Mẹ nó nghĩ hộ tôi xem nào!./.

haiz21

Sai một li, đi cả cuộc đời!

Benly77

Nhà mình trên tầng 5 nhìn xuống ngã tư đường Giảng Võ – Trần Huy Liệu, nên cứ mở cửa sổ ra, là thấy… phố. Từ ô cửa sổ tầng 5 nhìn xuống phố thấy gì? Con phố Giảng Võ dài loằng ngoằng trong những chiều mùa đông, ngập tràn nắng những trưa mùa hạ.

Từ ô cửa sổ tầng 5 nhìn xuống phố còn thấy gì nữa? Thấy Hà Nội ngày một “lớn lên” qua dòng xe cộ chảy cuồn cuộn như suối Tây Bắc mùa chính lũ. Thấy thiên hạ ngày một giàu sang hơn qua dòng ô tô dài bất tận nối đuôi nhau chờ đèn đỏ. Thấy dòng đời lúc nào cũng xô bồ, tấp nập không ngưng nghỉ.

Từ ô cửa sổ tầng 5, thấy mình may mắn có một ô cửa sổ để có thể “nhìn đời”, nhìn cuộc sống Hà thành nghiễm nhiên… cao hơn các ô cửa sổ 4 tầng dưới!

Từ ô cửa sổ tầng 5 còn thấy gì nữa? Từ ô cửa sổ này đôi mắt “30 mùa rẫy” của mình chứng kiến nhiều vụ tai nạn giao thông. Mà lạ thật, từ ngày ngã tư này chưa lắp đèn đỏ, ngày nào cũng có 1 vụ tai nạn, từ ngày thêm cái đèn đỏ, hình như ngày nào cũng vài vụ, cao hơn khi chưa có cái đèn “xanh – đỏ – vàng” đứng lặng lẽ bên vệ đường.

Chứng kiến nhiều vụ tai nạn quá, đâm ra thỉnh thoảng không muốn ra ô cửa sổ tầng 5 này nữa. Rồi trưa nay thấy Hà Nội ồn ào gió, có vẻ đúng như cô dẫn chương trình dự báo thời tiết nói: “Hôm nay Hà Nội sẽ trở gió”, bèn mở cửa sổ, mang máy ảnh ra, biết đâu chụp được một cái gì đó, trừ gió.

Nhưng lại đập vào mắt cảnh đồng bào thủ đô tha hồ, vô tư, hào sảng, tự do… vượt đèn đỏ. Có lẽ họ đang vội? Có thể lắm! Nhưng cũng có lẽ họ không thích chờ, mất thời gian, vì không có cảnh sát đứng đó? Cũng có thể lắm! Có lẽ họ quen việc vượt đèn rồi? Cũng có thể lắm chứ!

Cảnh này mình thường chứng kiến vào mỗi lần mở cửa sổ, nhưng hôm nay vác máy ra chụp làm “bằng chứng”, chỉ trong mươi phút đã có tới hàng chục pha vượt đèn đỏ cứ như đi giữa… đường làng.

Cổ nhân đã nói, mà nói không ngoa: “Sai một ly, đi một dặm”. Nhưng có lẽ, đối với những đồng bào vượt đèn đỏ, chỉ cần tai nạn xảy ra là: “Nhanh một ly, đi cả cuộc đời”!

Đổi cả cuộc đời như vậy, thực ra là hơi đắt!

Vài pha “sai một ly, đi cả cuộc đời”, mình ghi lại:

haiz21