Bữa tiệc xanh

“Đây là một trong những bữa tiệc tuyệt vời và ý nghĩa nhất mà tôi có được” – H.Anh, sinh viên đại học Bách khoa TP.HCM, đã không kìm được cảm xúc sau khi bước ra khỏi tòa nhà 138 Tôn Thất Đạm (TP.HCM) cuối tháng 9 vừa qua.

Cùng cảm xúc đó, cô Jenny người Đức và những người bạn của mình cũng không ngớt tán thưởng: “Ngoài những kiến thức về môi trường bổ ích được cung cấp, chúng tôi không chỉ có cơ hội làm quen mà còn tranh luận trực tiếp với rất nhiều bạn trẻ VN. Điều mà trước đây tôi không bao giờ nghĩ tới!”. Như để chứng minh cho lời nói của mình, Jenny chìa ra những tấm danh thiếp và tờ giấy trên đó có ghi nắn nót những cái tên Việt với số điện thoại, email…

Họ đang nói về Green Drinks…

Các thành viên thảo luận hào hứng về chủ đề môi trường dù họ chưa từng quen biết nhau - Ảnh: Công Nhật

Các thành viên thảo luận hào hứng về chủ đề môi trường dù họ chưa từng quen biết nhau - Ảnh: Công Nhật

Green Drinks (GDs – tạm dịch “tiệc xanh”) là một sự kiện phi lợi nhuận dưới hình thức tiệc nhẹ, nơi mọi người có thể tìm đến với mục đích giao lưu, kết bạn, đồng thời cùng nhau thưởng thức các thức uống không cồn và nghe thuyết trình, thảo luận về các vấn đề liên quan đến môi trường.

Mô hình GDs không xa lạ với nhiều quốc gia phát triển trên thế giới. Được khởi đầu bởi nhà sinh vật học Edwin Datschefski và bạn bè của ông vào năm 1989 tại London, GDs đã nhanh chóng trở thành một “hiện tượng” khi kết hợp thành công giữa khoa học và giải trí. Hiện GDs đã xuất hiện ở hơn 600 thành phố trên thế giới.

Và đây là lần đầu tiên GDs xuất hiện tại VN.

Simon Christy – giám đốc Công ty VEO, đồng tổ chức GDs – cho biết sở dĩ ông giới thiệu mô hình sinh hoạt cộng đồng này đến VN vì sau sáu năm sinh sống tại VN, ông nhận thấy nhiều người không hề biết rằng ô nhiễm môi trường cũng có thể bị ảnh hưởng bởi những thói quen dù là nhỏ nhất của mình.

Buổi tiệc xanh đầu tiên tại TP.HCM đã cho thấy những kiến thức cơ bản về biến đổi khí hậu có liên quan trực tiếp đến VN lại lạ lẫm với hầu hết bạn trẻ Việt tham dự chương trình. Và thật mâu thuẫn khi bắt gặp nhiều người bạn nước ngoài đứng dậy phân tích một cách rành mạch các hiện tượng liên quan đến môi trường VN.

Nghe hai bài trình bày ngắn gọn “Chúng ta nghĩ gì về môi trường của chúng ta?” của Ralf Mattheus – giám đốc quản lý Công ty TNS, và “Sự thay đổi khí hậu tại đồng bằng sông Cửu Long” của tiến sĩ Lê Thành Sang – phó giám đốc Viện Nghiên cứu phát triển miền Nam, cử tọa phần nào cảm nhận được thực trạng không mấy khả quan về môi trường sống của mình.

Mọi người cũng sửng sốt trước những câu hỏi bất ngờ: “Mười người tiêu dùng tại VN khi được phỏng vấn cho biết họ sẵn sàng mua sản phẩm có lợi cho môi trường dù giá có mắc hơn bình thường, nhưng thực tế liệu có được đến ba người làm chuyện đó?”, hay “Nên nghĩ sao khi bước vào một lớp chuyên ngành mà dưới sàn lại đầy rẫy rác…?”. Cũng có không ít tiếng thở dài vang lên.

Ngay sau đó, câu chuyện thời sự bão lũ miền Trung cũng như vai trò của bản thân trong việc ngăn chặn, hạn chế sự ô nhiễm bỗng trở thành đề tài “hot” để mọi người cùng thảo luận. Không khí bỗng im bặt khi một câu hỏi được nêu ra: “Khi con người tiếp tục hủy hoại Trái đất như hiện tại thì đời con cháu của chúng ta sẽ gánh hậu quả như thế nào?”.

Câu hỏi này có lẽ sẽ còn đọng mãi trong suy nghĩ của nhiều người sau buổi tiệc xanh lần này.

Bạn có bao giờ nghĩ tới câu hỏi này?

  • Công Nhật (Theo Tuổi Trẻ Online)

Nam Cực và những điều “tai nghe, mắt thấy”

Sáu thành viên Việt Nam tham dự đoàn thám hiểm Nam Cực đã trở về. Đoàn đã có những trải nghiệm và kế hoạch hành động thiết thực nhằm giúp hành tinh Trái đất không bị nóng ấm lên nữa do các loại khí thải từ công nghiệp phát ra.

Cô Hoàng Thị Minh Hồng, trưởng nhóm và là người Việt Nam đầu tiên đặt chân đến Nam Cực cách đây 12 năm, cũng trong đoàn thám hiểm do tổ chức 2041 tiến hành, cho biết những điểm khác biệt tại Nam Cực của hơn chục năm trước so với bây giờ:

“Trong chuyến đi Nam Cực năm 1997 tôi chỉ mang máy ảnh với phim thường, nhưng lần này mang theo máy ảnh kỹ thuật số và chụp được rất nhiều ảnh đẹp; chính mình cũng không hiểu tại sao lần này lại chụp được nhiều ảnh đẹp. Khi nói với ông trưởng đoàn Robert Swan, ông nói có nhiều ảnh đẹp là vì trên biển có nhiều tảng băng trôi. Lúc đó tôi mới chợt nhận ra là trên biển có nhiều băng trôi hơn ngày xưa.

Điều đó cho thấy băng ở Nam Cực đang bị tan ra do tình trạng trái đất nóng lên, điển hình ở Bán đảo Nam Cực, nơi mà trong 50 năm qua nhiệt độ đã tăng khoảng 3 độ C. Có tảng băng Larsen Bay bị vỡ hồi năm 2002 lớn bằng một tiểu bang ở bên Mỹ.

Một điểm khác nữa so với năm 97 là lượng khách du lịch. Hồi năm 1997, số khách du lịch đến Nam Cực rất ít nhưng lần này thì thấy đông. Chắc tác động của con người lên Nam Cực nay cũng lớn hơn so với 12 năm trước đây.”

Một thành viên khác của đoàn thám hiểm Nam Cực năm nay là cô Nguyễn Thị Phương Ngân, hiện là cán bộ giáo dục môi trường của tổ chức Quỹ Thiên nhiên Hoang dã tại Hà Nội cho biết những điều học được trong chuyến đi vừa qua:

“Tất cả những điều thấy trên Nam Cực đều giống như những điều tưởng tượng và những điều đọc được trên báo chí. Tuy nhiên, có một điểm là tôi tưởng Nam Cực lạnh lắm nhưng khi đến nơi thì không lạnh như mình tưởng, chỉ -2 đến -7 độ C mà thôi. Độ ẩm ở Nam Cực thấp, không lạnh buốt như ở Việt Nam, điều này khiến tôi ngạc nhiên nhất.

Tôi mới đến Nam Cực lần đầu tiên nên không có sự so sánh, thế nhưng những người phụ trách đi trong đoàn từng thám hiểm Nam Cực nhiều lần chỉ cho chúng tôi thấy những thay đổi so với 20 năm, 10 năm trước đây. Có những nơi đổ bộ lên bờ thì họ cho biết là cách đây 20 năm băng đến tận ngay chỗ chúng tôi đứng, nhưng nay thì băng cách đó đến chừng 500 mét.

Kế hoạch bảo vệ môi trường

Sau khi trở về, vào ngày 9 tháng 12  vừa qua, đoàn tổ chức họp báo để trình bày kinh nghiệm chuyến đi, cũng như đưa ra những kế hoạch nhằm giúp cộng đồng tại Việt Nam chung tay góp phần bảo vệ môi trường.

Rất nhiều người cho rằng việc bảo vệ môi trường là việc làm của chính phủ, của các tổ chức bảo vệ môi trường chứ không phải là việc của từng cá nhân. Trong khi đó thì bảo vệ môi trường là lối sống, thói quen của từng người. Cô Hoàng Thị Minh Hồng giới thiệu những chương trình hành động:

Chúng tôi muốn thực hiện một website về bảo vệ môi trường, trong đó ngoài những thông tin liên quan môi trường, những hoạt động đang diễn ra trên thế giới thì còn có những hướng dẫn cụ thể dưới dạng những tít rất nhỏ ví dụ như ‘Bạn có thể dùng son môi loại gì để bảo vệ môi trường’.

Nhóm có những chiến dịch làm việc với các siêu thị, các công ty, các cửa hàng bán lẻ để họ không dùng túi ny lông nữa. Chẳng hạn, tiến hành chiến dịch kêu gọi người dân giảm máy lạnh một độ C. Tất cả sẽ cụ thể như ‘Chiến dịch Giờ Trái đất’ là mỗi người tắt đi một ngọn đèn hay một thiết bị điện không cần thiết. Nói chung những việc làm đều xoay quanh những việc làm rất là nhỏ như thế.

Nguyễn Thị Phương Ngân thì đề cập đến những trở ngại cho công tác bảo vệ môi trường tại Việt Nam, nhất là cho các kế hoạch của nhóm cần phải vượt qua:

“Trở ngại lớn nhất là nhận thức của người dân mình. Có thể họ biết điều gì đang gây ra ảnh hưởng đến môi trường nhưng rồi do thói quen đã  ngấm sâu nên để hành động thay đổi thì rất là khó.

Nhà nước từng kêu gọi tiết kiệm điện bằng cách tắt đi những thiết bị không cần thiết, hay tắt đèn khi ra khỏi phòng, hay tắt ‘điều hòa’ ( máy lạnh) 30 phút trước khi ra khỏi phòng…

Chúng tôi tự nhủ với nhau để giúp thay đổi nhận thức cần kiên trì, đòi hỏi thời gian lâu dài. Chúng tôi hy vọng vào thế hệ tương lai, thế hệ trẻ sẽ có nhận thức tốt hơn.

Năm cá nhân chúng tôi hành động với nhận thức là bất cứ ai cũng có thể tạo ra thay đổi nếu mình cố gắng, tin tưởng. Chúng tôi có nhiệt huyết và tranh thủ sự ủng hộ của truyền thông. Còn để giải quyết vấn đề môi trường hay bất kỳ vấn đề nào đó thì cần sự chung sức của nhiều người và sự tham gia của các cơ quan chức năng.

Chuyến thám hiểm Nam cực vừa qua kéo dài từ ngày 18 đến 31 tháng 11, và đoàn Việt Nam sáu người về nước hồi ngày 4 tháng 12.

Chuyến đi do tổ chức có tên 2041 tổ chức để kỷ niệm 50 năm ngày ký kết Hiệp ước Quốc tế về Nam Cực. Tổ chức này do ông Robert Swan, người Anh, sáng lập với mục tiêu nhắc nhở thời điểm năm 2041 là năm mà Nghị định thư về Bảo vệ Môi trường theo Hiệp ước Nam Cực có thể bị bổ sung hay hiệu chỉnh. Tổ chức 2041 nêu rõ tiếp tục nỗ lực bảo vệ Hiệp ước Nam Cực, không để cho khu vực này bị khai thác gây ảnh hưởng đến môi trường trái đất.

  • Theo RFA

Làm ngay việc có thể

Ngô Minh Trí

Trong khi chúng ta đang trông chờ vào những cam kết của các cường quốc công nghiệp nhằm chống lại tình trạng ô nhiễm môi trường, biến đối khí hậu. Thì ngay lúc này, chính chúng ta, chính Việt Nam có thể tự mình có những hành động để giải quyết hàng loạt bất ổn liên quan đến môi trường của đất nước chúng ta. Tại sao chúng ta không thực hiện mạnh mẽ hơn những gì mình có thể làm ngay!


Việt Nam là một phần của thế giới, những tình trạng biến đổi khí hậu hay ô nhiễm môi trường cũng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam. Vì thế, chúng ta luôn mong mỏi một thế giới trong xanh hơn, chúng ta phải ra sức ủng hộ những hành động bảo vệ môi trường thế giới. Trước những hội nghị quan trọng như Hội nghị của Liên Hiệp Quốc về biến đổi khí hậu diễn ra tại Copenhagen (Đan Mạch), Việt Nam có những thông điệp cụ thể gởi đến hội nghị là điều cần thiết. Bởi những thông điệp đó không chỉ thể hiện quan điểm ủng hộ của mình, mà đó còn là một phần quan trọng trong cam kết của chúng ta với thế giới. Tuy vậy, chúng ta phải thừa nhận rằng kết quả của những hội nghị như thế không thể phụ thuộc hoàn toàn vào chúng ta, mà cần phải có sự đồng thuận từ nhiều quốc gia khác. Cho nên, khi chúng ta đang chờ đợi sự đồng thuận và nỗ lực chung thì chúng ta cần hành động cho chính mình.

Với đại đa số người dân, những khái niệm thế nào là tình trạng trái đất nóng lên, thế nào là biến đổi khí hậu… có lẽ chưa được hiểu thấu đáo. Nhưng, đại đa số người dân lại đang cảm nhận rất rõ việc môi trường chúng ta đang ngày càng ô nhiễm hơn như thế nào. Từ những sự việc như sông Thị Vải, kênh Ba Bò ô nhiễm nặng… đến “loạn” nhà máy thủy điện đang gây ra thiếu nước tưới tiêu vào mùa khô, lũ lớn vào mùa mưa. Rồi tình trạng khai thác rừng, khai thác tài nguyên thiên nhiên bừa bãi cũng chính là những tác nhân trực tiếp đang hủy hoại môi trường sống trên dải đất hình chữ S. Ở các đô thị, nhiều nhà máy đang xả khói, xử lý chất thải công nghiệp vô tổ chức làm hại đến sức khỏe người dân. Những hậu quả, thiệt hại của các tác nhân trên đã quá nhãn tiền. Chúng ta cũng có lắm những tuyên bố, cam kết hành động thế này thế khác, từ họp hành đến hội nghị… Nhưng dường như một kết quả khả dĩ để giải quyết thì gần như chưa thể hiện rõ nét. Những vấn đề ô nhiễm ngày càng xuất hiện nhiều hơn, bài toán thủy điện vẫn chưa được trả lời cùng những định hướng giải quyết thấu đáo.

Nếu chúng ta chưa có một chiến lược giải quyết khả thi những vấn đề của đất nước chúng ta, những vấn đề trong tầm tay chúng ta thì làm sao chúng ta có thể trông chờ các cường quốc công nghiệp cam kết cho chúng ta điều gì. Hơn nữa, khi chúng ta không làm tốt phần việc của chính mình thì những thông điệp mà chúng ta gởi đến với thế giới cũng trở thành vô nghĩa. Khi chúng ta không giải quyết được những việc đang diễn ra và tác động đến cuộc sống thường nhật thì làm sao chúng ta có thể nói đến chuyện giải quyết những vấn đề của chục năm hay trăm năm sau. Và có lẽ, người dân nào cũng mong muốn giải quyết trước những vấn đề cấp thiết hiện tại trên chính đất nước mình để có cuộc sống tốt hơn.

Khi Việt Nam giải quyết được những vấn đề của Việt Nam thì đó cũng chính là những nền tảng quan trọng đầu tiên về những cam kết với quốc tế. Đó là việc chúng ta có thể làm ngay lúc này.

Xem để hành động

Ngày mai 7-12, tại Đan Mạch sẽ khai mạc Hội nghị Liên Hiệp Quốc về biến đổi khí hậu. Chưa bao giờ con người cảm thấy bị thiên nhiên đe dọa dữ dội như hiện nay. Và sự đe dọa ấy lại chính là do con người chứ không ai khác…

Biến đổi khí hậu làm thời tiết lạnh bất thường dẫn đến cá chết hàng loạt tại một nông trại thuộc tỉnh Thiểm Tây (Trung Quốc) – Ảnh: Reuters

Hội nghị Liên Hiệp Quốc về biến đổi khí hậu (COP15) diễn ra từ ngày 7 đến 18-12. Đây là cột mốc cuối cùng mà các bên đưa ra thỏa thuận để cùng hành động nhằm đối phó và thích nghi với biến đổi khí hậu – thảm họa đang đe dọa tương lai sống còn của mỗi sinh vật trên Trái đất.

Bản đồ phạm vi ngập của đồng bằng sông Cửu Long theo kịch bản nước biển dâng 1m của Bộ Tài nguyên – môi trường VN

Ủy ban liên chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC) nhận định: nhiệt độ Trái đất đã tăng thêm 0,740C trong thời gian từ năm 1906-2005, mức tăng sẽ tiếp tục cao hơn trong thời gian tới. 90% nguyên nhân là do hoạt động thải khí nhà kính của con người trong sản xuất năng lượng, phá rừng, giao thông, nông nghiệp và công nghiệp.

Đối phó với mực nước biển dâng và nhiệt độ tăng cao có thể sẽ là dự án tốn kém nhất đối với con người. Hầu hết quốc gia đang phát triển – vốn cần phải xóa đói giảm nghèo và giải quyết các vấn đề xã hội cấp bách khác – đều không thể đủ tiền trang trải. Viễn cảnh tương lai rất xấu: xung đột xã hội, tị nạn khí hậu, mất bản sắc văn hóa vùng miền, chiến tranh giành tài nguyên, kinh tế sụt giảm là điều rất khó đảo ngược.

Việt Nam là quốc gia có đường bờ biển dài khoảng 3.500km và cuộc sống người dân gắn liền với nông nghiệp, ngư nghiệp, du lịch biển. Trong tất cả các nghiên cứu về những tác động của biến đổi khí hậu của Việt Nam và thế giới thì Việt Nam luôn nằm trong nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.

Theo Ngân hàng Thế giới, nếu mực nước biển dâng lên thêm 1m thì 11% dân số Việt Nam (tức khoảng 10 triệu người) có thể bị mất nhà cửa và 1/3 diện tích đồng bằng sông Cửu Long – nơi sinh sống của hơn 17 triệu người – sẽ chìm trong nước.

Biến đổi khí hậu đang làm sự sống trên Trái đất thay đổi thế nào? Mỗi con người chúng ta đã tham gia quá trình đẩy nhân loại đến thời điểm sống còn này ra sao? Chúng ta hãy cùng nhìn lại qua loạt ảnh sau đây.

Đất đai nứt nẻ, khô cằn ở một bản người Mông vùng cao Mộc Châu (Sơn La) – chuyện hiếm khi thấy ở nơi này ngày xưa – Ảnh: Việt Hưng
Một nhóm người khiêng một thân cây lớn ở bãi gỗ cầu Quảng Huế, huyện Đại Lộc, Quảng Nam. Ngay sau đợt lũ của bão số 9, những bãi gỗ khổng lồ với những cây gỗ cực lớn đã được cưa xẻ ngay thẳng từ thượng nguồn miền Trung – Tây nguyên đổ về các bãi sông như sông Vu Gia (Quảng Nam), sông Pa Cô (Kontum)… Lũ đã lôi ra ánh sáng sự tàn phá khủng khiếp của con người – Ảnh: Việt Hưng
Sông Hồng những ngày đầu tháng 12-2009 cạn trơ đáy đến mức người dân có thể làm chòi để sinh hoạt. Từ tháng 11 đến nay mực nước sông Hồng đã xuống mức thấp kỷ lục trong 107 năm qua – Ảnh: Việt Dũng
Triều cường cuốn trôi 18 căn nhà ở xã Bình Hải, huyện Bình Sơn, Quảng Ngãi. Không chỉ ở Quảng Ngãi, triều cường là hiện tượng dễ nhận thấy nhất về tác động của biến đổi khí hậu, nó từng ngày một tàn phá nhiều khu dân cư ở khắp nơi trên cả nước như ở phường Đức Long (Phan Thiết, Bình Thuận) hay ở bờ bắc sông Dinh, đoạn chảy ngang thành phố Phan Rang – Tháp Chàm (Ninh Thuận) – Ảnh: Minh Thu
Ông Nguyễn Văn Đấu ở khu phố 5, P.Hiệp Bình Phước (Q.Thủ Đức, TP.HCM) cùng cháu ăn cơm trong cảnh nước ngập do triều cường. Từ vài năm nay gia đình ông đã phải sống chung với nước ngập. Đỉnh triều năm sau luôn cao hơn năm trước – Ảnh: Chí Quốc
Ông Nguyễn Duy Thanh, 53 tuổi, ở xã Thạnh Phước, huyện Bình Đại (Bến Tre) làm 1ha lúa, nhưng vụ này chỉ thu hoạch được… rơm. Đầu tháng 12-2009 triều cường dâng cao kỷ lục đưa nước biển vào đồng ruộng, làm lúa không trổ bông được. Những cây lúa nào trổ bông thì không ngậm sữa được. Thế là 15 triệu đồng tiền vốn vay mượn để sản xuất lúa đã bị nước biển cuốn trôi chỉ trong vài ngày – Ảnh: Vân Trường
Trạm năng lượng Belchatow, nhà máy nhiệt điện lớn nhất EU, nhả khói ào ạt vào không trung. Chính nhu cầu sử dụng năng lượng không có điểm dừng của con người đã làm các nhà máy điện phải hoạt động hết công suất. Nó không chỉ tiêu tốn tài nguyên khủng khiếp mà còn xả khí CO2 làm Trái đất nóng lên nhanh chóng – Ảnh: Reuters
Một núi băng đang tan chảy ở Nam Cực trước sự chứng kiến của đoàn thám hiểm vừa trở về từ Nam Cực. Việc Trái đất nóng lên đã làm băng tan ngày một nhanh, từ đó nước biển khắp nơi dâng lên gây hiện tượng xâm thực, triều cường – Ảnh do tổ chức 2041 cung cấp
  • KHỔNG LOAN (Theo TTO)