“Hút thuốc như … người Việt Nam”

HNX: Sau khi đọc bài báo dưới đây, HNX đã tìm xem phim In Bruges.  Sau khi xem, xin phép được đính chính lại rằng trong phim có nhắc đến việc phả khói thuốc vào người xung quanh và  đến người Việt Nam, nhưng KHÔNG hàm ý người Việt Nam hay phả khói thuốc vào người khác. Chân thành cáo lỗi cùng bạn đọc.

Tuy vậy, dẫu sao thì thói quen hút thuốc nơi công cộng của chúng ta vẫn còn nhiều điều đáng bàn, đáng rút kinh nghiệm. Xin đọc thêm bài viết này để hiểu hơn về tác hại của khói thuốc với thai nhi và trẻ em.

(TTO) Trong phim In Bruges chiếu trên HBO, khi một cô gái hút thuốc phà khói vào mặt người xung quanh, một nhân vật khác đã thốt lên: “Thật không thể tin được, cô ta hút thuốc như là người Việt Nam”!

Kim Thoa, một chuyên viên PR, bức xúc trong blog của mình: “Vừa coi xong phim In Bruges (nam tài tử Colin Farrel đóng vai chính), có chi tiết làm giật mình: trong nhà hàng, khi một cô gái hút thuốc phà khói vào mặt những người khách xung quanh thì một nhân vật khác trong phim thốt lên: “Thật không thể tin được, cô ta hút thuốc như người VN!” (kênh HBO đã tế nhị dịch thành “… như người châu Á”, nhưng nhân vật thì phát âm rõ ràng “ … like Vietnamese”).

“Nghe mà tự ái. Tức anh ách. Rồi nhoi nhói đau” – Kim Thoa kể tiếp. Sao người ta lại nói như thế về người Việt mình? Nhưng nghĩ lại thấy họ nói cũng đúng. Đi vào chốn công cộng thì cơ man là người phì phà thuốc lá bất chấp sự khó chịu của người xung quanh – những người phải hút thuốc thụ động (đó là chưa kể chuyện phà thẳng khói vào mặt người ta như trong phim kể trên).

Có bao nhiêu là chuyện bức xúc xung quanh cách người Việt hút thuốc nơi đông người, chủ yếu liên quan đến cánh đàn ông. Có lần người viết thấy trong phòng đợi ra sân bay, một ông khách chừng 50 tuổi ăn mặc sang trọng cứ thản nhiên ngồi xả khói thuốc. Khi cô nhân viên chạy lại nhắc nhở: “Chú ơi, có phòng dành riêng cho người hút thuốc đằng kia đó chú!”, ông này vẫn thản nhiên ngồi hút. Cho đến khi cô nhân viên lớn tiếng và bao nhiêu cặp mắt xung quanh nhìn vào, ông này mới tức tối dụi điếu thuốc cháy dở vào… lon bia đang uống.

01

“Hồn nhiên” rít thuốc ngay cả trong bệnh viện, nơi cần hạn chế tối đa khói thuốc.

Hút thuốc rất có hại cho mình và cho sức khỏe cộng đồng. Lời cảnh báo này dường như đã quá cũ, nhưng có lẽ với người Việt vẫn còn mới tinh. Không khó để gặp cảnh trong một đám cưới, ngay tại bàn tiệc có phụ nữ mang thai và trẻ em, nhiều ông vẫn thản nhiên phì phèo nhả khói trong phòng máy lạnh ngột ngạt.

Có một comment đầy chua chát trong blog của Kim Thoa: “Sự thật vẫn luôn là sự thật. Cần cả trăm năm nữa chị ơi…”. Cần 100 năm nữa để người Việt hút thuốc thay đổi cách ứng xử không văn minh này sao?

  • Thành  Vinh (theo TTO)

haiz21

Advertisements

Nghịch lý giá sữa và thuốc lá

Thật kỳ lạ, tại VN: sữa, mặt hàng mang tính chiến lược với sự phát triển của trẻ em thì đắt nhất thế giới, còn thuốc lá, mặt hàng độc hại cho sức khỏe con người lại rẻ có hạng…

...Chậm? (nguồn: Xóm nhiếp ảnh)

...Chậm? (nguồn: Xóm nhiếp ảnh)

Giá sữa ở Việt Nam đắt nhất thế giới, điều đó đã được Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng VN xác định tại một cuộc hội thảo về sữa cách đây hơn một tuần.

Còn giá thuốc lá, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã chia làm sáu mức, VN xếp hàng thứ năm. Theo đó, các nước đẩy giá thuốc lá lên cao ngất ngưởng trên 5 USD/gói 20 điếu gồm những nước thuộc Tây Âu, Canada, Singapore. Dẫn đầu trong nhóm “đắt đỏ” này là Anh với giá một gói thuốc lá khoảng 5 bảng Anh, tức khoảng 130.000 đồng VN! Mỹ nằm trong nhóm thứ nhì với giá bán từ 4-4,99 USD/gói! Còn VN nằm ở nhóm 5/6 với mức giá từ 1-1,99 USD/gói. Xem trong bản đồ giá thuốc lá của WHO, chỉ vài quốc gia có giá thuốc lá rẻ hơn ta là Argentina, Paraguay, Kazakhstan, Indonesia với mức dưới 1 USD/gói.

Kết hợp giữa bảng giá sữa và giá thuốc lá, chúng ta có một bài toán quy đổi thú vị như sau: tại VN, mức giá sữa bình quân là 1,4 USD/lít nên một gói thuốc lá gần bằng một lít sữa. Tại New York, một gói thuốc lá tương đương 10 lít sữa. Tại Ấn Độ, một quốc gia có giá bán thuốc lá tương đương VN, giá một gói thuốc lá hơn 2 lít sữa…

Thật kỳ lạ, sữa – mặt hàng mang tính chiến lược đối với sức khỏe người dân, với sự phát triển của trẻ em – lại đắt nhất thế giới; trong khi thuốc lá – mặt hàng độc hại cho sức khỏe con người – lại vào loại rẻ có hạng của thế giới! Đó là một nghịch lý tại VN, mà một khi chúng ta chưa xóa bỏ được điều kỳ dị đó thì chưa thể gọi là một đất nước văn minh!

Một kinh nghiệm mà tiến sĩ Bill O’Neill – tổng thư ký Hiệp hội Sức khỏe Anh – muốn chia sẻ với mọi quốc gia trên thế giới, đó là nhà nước hãy tích cực làm giàu ngân sách bằng cách đánh thuế thuốc lá thật cao. Kinh nghiệm của Chính phủ Pháp cho thấy cứ mỗi khi ngân sách thâm thủng, việc “gỡ” lại bằng thuế thuốc lá là biện pháp mà người dân hài lòng nhất. Bên cạnh đó, thống kê cũng đã cho thấy cứ tăng 10% giá thuốc lá sẽ có 4% dân ghiền bỏ thuốc.

Thế thì VN tại sao không nhanh chóng áp dụng kinh nghiệm đó?

H.T.

Theo TTO

Thăm dò ý kiến: Có nên tăng thuế thuốc lá?

Thông tin liên quan:

Giá thuốc lá ở Việt Nam rẻ nhất thế giới

40.000 người Việt Nam chết vì khói thuốc mỗi năm

Thầy phán là chỉ có đúng!

Giá thuốc lá ở Việt Nam rẻ nhất thế giới

Các nghiên cứu tại VN cho thấy những hậu quả do hút thuốc lá gây ra đã lên đến mức báo động: 25 căn bệnh khác nhau, trong đó có ung thư phổi, nhồi máu cơ tim và phổi tắc nghẽn mãn tính. Thế mà, tại các gia đình nghèo ở VN, chi phí mua thuốc lá đã lớn hơn phần chi cho y tế và giáo dục!

* Gia đình nghèo VN: Chi mua thuốc lá cao hơn chi y tế và giáo dục!

Trường ĐH KHXH&NV TP.HCM từ lâu đã cấm toàn bộ cán bộ, CNV, sinh viên hút thuốc lá trong trường học – Ảnh: MINH ĐỨC

Nghiên cứu “Chi phí khám chữa bệnh liên quan hút thuốc lá” của thạc sĩ Vũ Xuân Phú và Đặng Vũ Trung (ĐH Y tế công cộng) cho thấy tổng chi phí xã hội do ba loại bệnh phổ biến có nguyên nhân từ hút thuốc lá gồm ung thư phổi, nhồi máu cơ tim và phổi tắc nghẽn mãn tính là 1.160 tỉ đồng, trong khi thuốc lá liên quan tới 25 căn bệnh khác nhau thì chi phí còn lớn hơn nhiều. Tại các gia đình nghèo ở VN, chi phí mua thuốc lá đã lớn hơn phần chi cho y tế và giáo dục!

Giá quá rẻ, mua quá dễ

Ông Lý Ngọc Kính – Chương trình phòng chống tác hại của thuốc lá – đánh giá thuốc lá ở VN vào loại rẻ nhất thế giới khiến thanh thiếu niên mới bắt đầu hút thuốc dễ tiếp cận với thuốc lá hơn. Bà Hoàng Anh – Tổ chức Health Bridge tại Hà Nội, một tổ chức chuyên về phòng chống tác hại của thuốc lá – cho biết cùng nhãn thuốc M thì giá một gói thuốc ở VN rẻ nhất thế giới. Chưa kể VN đang có những loại thuốc lá chỉ trên 2.000 đồng/gói, mức giá không có ở bất kỳ đâu.

Theo nghiên cứu “Chi phí khám chữa bệnh liên quan hút thuốc lá”, các hộ nghèo VN có người hút thuốc phải chi 5% thu nhập gia đình vào thuốc lá, bằng 1,5 lần chi phí cho y tế/người và gần bằng mức chi cho giáo dục/người.

Chương trình phòng chống tác hại của thuốc lá cho biết qua các nghiên cứu cho thấy khu vực Nam Trung bộ và ĐBSCL có tỉ lệ người hút thuốc lá cao nhất, nhóm tuổi hút thuốc lá cao nhất là 25-44 tuổi và nghề nghiệp hút thuốc lá nhiều nhất là xây dựng và lái xe. Sản lượng thuốc lá điếu của VN đã tăng gần gấp đôi từ năm 2000-2007 và đã ở mức 4 tỉ bao! Trong khi nếu không chi cho thuốc lá, sẽ có hàng triệu người nghèo được hỗ trợ để thoát nghèo.

Cũng theo bà Hoàng Anh, giá thuốc lá rẻ một phần do thuế thuốc lá ở VN vào loại thấp nhất thế giới. Hiện Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã khuyến cáo thuế thuốc lá nên ở mức 65%/giá bán lẻ, nhưng tại VN mới đạt 46%.

Trong khi đó tại Thái Lan, Chính phủ Thái đã tăng thuế thuốc lá đều đặn 9 lần trong 15 năm từ 1992-2007 và hiện ở mức 80% giá bán buôn, vì vậy lượng thuế thuốc lá thu được từ 450 triệu USD năm 1992 lên 1,2 tỉ năm 2007. Chính vì lý do này, bà Phan Thị Hải – Chương trình phòng chống tác hại của thuốc lá – cho hay sản lượng thuốc lá Thái Lan chỉ bằng 1/2 VN, lượng người hút thuốc lá cũng chỉ bằng 2/3 nhưng thuế thu được gấp 2-3 lần VN.

Tại cuộc họp báo tổ chức đầu tuần này tại Hà Nội, ông Lý Ngọc Kính đánh giá khi tăng thuế lên 20%, giá bán lẻ tăng 10% sẽ giúp Chính phủ thu thêm thuế thuốc lá 1.500-2.000 tỉ đồng/năm. Lợi ích lớn hơn nhiều là sẽ tránh được 100.000 ca tử vong sớm do thuốc lá tính đến năm 2050.

Theo bà Phan Thị Hải, năm 2008 VN thu được 7.500 tỉ đồng từ thuế thuốc lá, cao hơn 1.000 tỉ so với trước đây do thực hiện tăng thuế. Đã có những ý kiến lo ngại tăng thuế sẽ làm tăng thuốc lá nhập lậu. Tuy nhiên, ông Kính cho rằng các nhãn thuốc nhập lậu vào VN chủ yếu là thuốc lá đắt tiền như 555, Jet, Hero, Marlboro, Dunhill đều là những loại giá cao hơn thuốc lá sản xuất trong nước. “Người hút thuốc VN thường coi thuốc lá nhập lậu có chất lượng cao hơn thuốc sản xuất trong nước. Mua thuốc lá tại VN rất dễ” – ông Kính lý giải.

Nửa vời, cấm cho có

Trẻ vị thành niên dưới 18 tuổi vẫn tự nhiên mua thuốc lá và hút vô tư (ảnh chụp tối 30-5 tại quán giải khát trên đường Điện Biên Phủ, TP.HCM) -Ảnh: HOÀNG THẠCH VÂN

Theo ông Lý Ngọc Kính, hiện chưa có thống kê nào về lượng người bị phạt do vi phạm quy định cấm hút thuốc lá nơi công cộng tại VN. “Có quy định đầy đủ về cấm hút thuốc lá nơi công cộng nhưng tổ chức thực thi rất yếu, quy định chưa đi vào cuộc sống”, bà Phan Thị Hải cho biết.

Theo Chương trình phòng chống tác hại của thuốc lá, quy định phòng chống tác hại của thuốc lá ở VN khá đầy đủ, ngay quy định cấm hút thuốc tại nhà ga, bến tàu, bến xe, sân bay, phương tiện giao thông công cộng đã ban hành nhiều năm nhưng cơ quan chức năng chưa tổ chức lực lượng thanh tra, kiểm tra hay có phương án xử phạt người vi phạm! Nửa vời nên cấm cũng là cấm cho có!

Một chính sách cũng rất nửa vời trong phòng chống tác hại của thuốc lá nữa là quy định cảnh báo sức khỏe trên vỏ bao thuốc lá. Theo ông Nguyễn Tuấn Lâm (WHO tại VN), đến tháng 5-2009 đã có 23 nước cảnh báo sức khỏe bằng hình ảnh (50% diện tích) trên vỏ bao thuốc lá. VN cũng đã thực hiện cảnh báo sức khỏe nhưng chỉ bằng lời và trên diện tích 30%. Hiệu quả cảnh báo rõ ràng đã giảm. “Chính một số nhà máy VN sản xuất thuốc lá xuất khẩu đã thực hiện cảnh báo sức khỏe bằng hình ảnh như quy định nước bạn, nhưng thực hiện tại VN thì nhà máy nào cũng kêu là khó khăn” – ông Lâm than thở.

Bà Hải cho rằng mỗi năm có tới 40.000 người VN tử vong vì các bệnh liên quan đến thuốc lá, gấp gần bốn lần số ca tử vong do tai nạn giao thông! Gần 10 năm nay, mỗi năm chúng ta đã dành 1 tuần từ ngày 26 đến 31-5 phòng chống tác hại của thuốc lá, nhưng lượng người hút thuốc không giảm mà có xu hướng tăng! Đã đến lúc không thể nửa vời trong chống thuốc lá.

LAN ANH

Theo TTO