Xem người Đức giáo dục về môi trường cho trẻ nhỏ

Nguồn: kenh14.vn

Thay vì kể cho con những chuyện thần tiên, nhiều bậc cha mẹ ở Đức dành thời gian kể cho trẻ con những câu chuyện về thiên nhiên và cách bảo vệ môi trường. Cứ như thế, các phụ huynh nâng cao cho trẻ nhận thức về môi trường từ khi chúng còn rất nhỏ…

Vào tuần lễ cuối cùng của tháng 10, thủy triều ở Hamburg – cảng lớn nhất của nước Đức đang tăng lên, cao hơn nhiều so với mức của năm ngoái. Guido Neumann, giám đốc một công ty ở Hamburg, đã đưa cậu con trai lên 7 Leander tới bến cảng, họ đi dọc bờ đê để ngắm cảnh thủy triều lên.

Neumann cho biết: “Tôi nói với con trai lý do tại sao thủy triều lên nhanh như vậy. Nếu thủy triều tiếp tục dâng, chúng tôi phải xây những con đê cao hơn để bảo vệ nơi ở của mình.”

Khi đi dọc theo hai bờ đê, chú bé Leander nhìn thấy thủy triều dâng và chuyện trò với bố về tầm quan trọng của việc bảo vệ thiên nhiên.

Trẻ em ở Berlin (Đức) trong một buổi trồng cây. Ở Đức, trẻ em được giáo dục về môi trường từ khi còn nhỏ. (Ảnh: Plant for the Planet)
Gia đình anh Neumann là một ví dụ tiêu biểu về việc giáo dục cho trẻ nhỏ về môi trường ở nước Đức – nước có hệ thống phân loại rác rất chặt chẽ nhưng vô cùng thành công. Hệ thống tái chế “Green Dot” đã trở thành một trong những sáng kiến tái chế thành công nhất.

Điểm chủ chốt của hệ thống này là các nhà sản xuất và nhà bán lẻ phải trả phí “Green Dot” cho các sản phẩm: sản phẩm càng có nhiều bao bì đóng gói thì mức phí này càng cao. Nhờ quy định này mà dù mỗi năm nước Đức có 30 triệu tấn rác nhưng hệ thống phân loại đã giúp nước này phải sử dụng ít giấy hơn, ít thủy tinh và ít kim loại hơn. Do vậy mà họ phải tái chế ít rác hơn. Báo chí Đức dự đoán rằng nhờ hệ thống “Green Dot”, mỗi năm sẽ giảm được 1 triệu tấn rác.

Neumann có hai con trai là Leander và Joost (4 tuổi), anh bắt đầu dạy cho các con về môi trường khi chúng mới 2 tuổi. Lúc ấy, anh cũng dạy các con cách phân loại rác trong nhà.

Hiện nay chú bé Joost đã biết phân loại giấy từ đám rác thực phẩm và phân loại các loại rác chai lọ. Anh Neumann rất vui khi các con phân loại rác rất thành thục.

Phân loại rác chỉ là một khía cạnh trong việc giáo dục học định hướng môi trường mà Neumann dạy các con. Hàng ngày, anh đều kể cho các con nghe những câu chuyện về thiên nhiên. Từ khi hai con còn nhỏ, Neumann đã kể cho chúng nhiều chuyện về môi trường ví như việc bảo vệ gấu bắc cực, bảo vệ các núi băng trôi.

Đến khi hai con trai của Neumann vào học mẫu giáo, hàng tuần chúng đều dành một tiếng để nghe kể các câu chuyện về bảo vệ môi trường.

Hiện nay, hàng tuần, cậu con trai lớn đang học lớp 2 của Neumann đều cùng các bạn thảo luận về việc bảo vệ môi trường. Các em nói với nhau về cách bảo vệ cá voi, rồi cách làm sạch nguồn nước.

“Tôi là người luôn quan tâm đến môi trường nên tôi rất vui khi các con mình có thêm kiến thức về việc bảo vệ môi trường sống”, Neumann kết luận.

Câu chuyện đồ đạc

Nguồn: nhiethuyet.org

Từ khâu thác nguyên liệu cho đến tiêu thụ, sử dụng và cuối cùng là thải bỏ — mọi thứ chúng ta dùng đều ảnh hưởng nhất định đến cộng đồng nơi chúng ta đang sống và cả những nơi khác, nhưng phần lớn các tác động này lại ít được chú ý.

Câu Chuyện Đồ Đạc (Story of Stuff) là bộ phim tài liệu ngắn gọn (20′) trình bày nhanh mặt trái của xã hội sản xuất và chủ nghĩa tiêu dùng đang lan rộng ngày nay.

Câu Chuyện Đồ Đạc trình bày các mối quan hệ mật thiết của rất nhiều vấn đề môi trường và xã hội, qua đó kêu gọi chúng ta khẩn thiết phải xây dựng một thế giới bền vững hơn.

Hy vọng bộ phim dí dỏm này sẽ làm bạn cười một chút, suy nghĩ một chút và thay đổi cái nhìn của bạn về các đồ dùng xung quanh vĩnh viễn.

Trang web của phim.

Bản tiếng Việt của bộ phim là kết quả hợp tác của Nhiệt HuyếtTGC (Hà Nội) trong 2 tháng. Cố vấn David Brown. Điều phối bởi Thế Hệ Xanh.

Download bản tiếng Việt tại đây

Bộ phim được cấp bản quyền tự dọ, bạn có thể tải về và chia sẻ với mọi người hay tổ chức những buổi chiếu phim cho cộng đồng xung quanh.

Xem trực tuyến (tiếng Anh):

Một phần cơm dùng… 10 túi nilon

Một phần cơm dùng tới… 10 túi nilon. Ti tỉ các hàng hóa khác, thứ nào cũng có túi nilon “đồng hành”. Túi nilon được người dân sử dụng “xả láng” mà chẳng mấy ai bận tâm đến tác hại nghiêm trọng của nó.

Mỗi ngày dùng 5kg túi nilon

Hàng trăm túi nilon đựng thức ăn đã sẵn sàng tới tay người dùng.

Túi nilon bao lâu nay đã quá gắn bó với cuộc sống con người. Đây là mặt hàng không thể thiếu ở hầu hết các cửa hàng từ lớn đến nhỏ. Trong cuộc sống, sinh hoạt hàng ngày, túi nilon đang được tận dụng một cách vô tội vạ. Từ quán cơm bình dân, các khu chợ cho tới các cửa hàng, siêu thị, chỗ nào cũng “ngập” túi nilon.

Có mặt tại quán cơm tấm Cây Khế trên đường Nguyễn Oanh (Q.Gò Vấp, TPHCM) vào giờ cao điểm, đập vào mắt PV là từng thùng cơm, canh, nước mắm… được chia nhỏ trong hàng trăm túi nilon với đủ kích cỡ. Tất cả được đóng gói sẵn để có thể đáp ứng nhanh nhất cho khách hàng có nhu cầu mua cơm về. Ngay trên tủ chứa đồ ăn, ba bịch lớn hộp xốp đựng cơm vừa được một cậu nhân viên giao hàng đưa đến.

Một phần cơm mua tại đây để mang về sẽ sử dụng không dưới 10 bao bì nhựa: hộp đựng cơm, thìa nhựa, đũa bọc trong túi nilon mỏng, canh, nước mắm, nước tương, nước thịt, thức ăn, rau sống… mỗi thứ đều được gói trong một túi bóng nhỏ. Tất cả các món trên trước khi trao cho khách sẽ được cho vào một bao xốp lớn.

Cô chủ quán cơm tấm này cho biết, mỗi ngày họ bán trên 100 phần cơm mang về, sử dụng hết trên 5 ký túi nilon, đồ nhựa các loại. “Đâu phải mình tiệm tôi, chỗ nào bán cơm cũng vậy thôi”, người phụ nữ này khẳng định.

Túi nilon, hộp xốp, bao bì nhựa không chỉ ảnh hưởng lâu dài tới môi trường mà khi đựng thức ăn còn độc hại với người dùng.

Cửa hàng tạp hóa của anh Huấn ở chợ Tân Trụ (Q.Tân Bình), túi nilon được treo ngay phía trước để khách hàng rút cho tiện. Anh Huấn cho biết: “Mỗi ngày tôi dùng hết khoảng 3kg túi bóng. Mình muốn hạn chế cũng đâu được, không có túi đựng, ai mua”.

Theo anh Huấn, nhiều khách hàng làm như “nghiền”… túi nilon, mua món gì cũng đòi bỏ riêng từng bọc, “Lẽ ra tất cả có thể bỏ chung một bịch. Có người chỉ mua có mấy chục ngàn mà dùng hết hàng chục bịch nilon. Nhiều bà nội trợ xách làn đi chợ nhưng hàng hóa vẫn đóng bịch”.

Biết hại vẫn phải dùng

Kết quả khảo sát của Sở Tài nguyên – Môi trường TPHCM công bố cuối tháng 9/2009: mỗi ngày người dân TP sử dụng khoảng 70 tấn bao bì nhựa, trong đó hơn 50 tấn là bao bì nilon.

Theo kết quả này, tỷ lệ bao bì nhựa dùng trong mặt hàng thực phẩm cao hơn bao bì giấy gần 2 lần; mặt hàng quần áo 2,51 lần. Có đến gần 78% người tiêu dùng mua hàng yêu cầu được cung cấp bao bì nhựa.

Đảo lộn chuỗi thức ăn trong tự nhiên, thải khí độc ra môi trường, gây tắc nghẽn các hệ thống thoát nước, khó phân hủy… tác hại nghiêm trọng của túi nilon nhiều người biết, nhưng điều này không mấy tác động đến thói quen khi đi chợ, đi mua sắm của người dân bởi túi nilon dường như đã trở thành vật không thể thiếu trong sinh hoạt hàng ngày.

Chị Nguyễn Thị Vân (ngụ ở phường Phú Thọ Hòa, Q.Tân Phú) cho biết, do ý thức được tác hại của túi nilon nên chị đã mua 2 chiếc túi làm từ sợi tổng hợp để sử dụng dài lâu. Thế nhưng, nếu chị nhớ không nhầm thì 2 chiếc túi đó vẫn nằm yên trong tủ bếp gần hai tháng nay. “Mình toàn đi mua sắm đột xuất. Hơn nữa, túi nilon sẵn quá, rất tiện nên khó mà “nói không” với chúng”.

Chị Nguyễn Thị Thanh, nhân viên ngân hàng làm việc ở Q.1 cho biết, việc mua cơm đựng trong túi nilon đã quá quen thuộc với chị. “Tôi rất ngại ăn ở tiệm nên toàn mua cơm đưa về văn phòng. Mỗi phần cơm tầm mười bịch đó, mỗi lần mở bịch lấy đồ ăn đã đủ mệt”.

Không chỉ quán cơm, các quán nước cũng tận dụng triệt để túi nilon.

Chị Thanh cho hay, sau mỗi bữa trưa, thùng rác cơ quan lại đầy ắp, chủ yếu là hộp xốp đựng cơm và túi nilon. “Mọi người đều biết là độc nhưng không thấy được tác hại trước mắt nên cứ dùng đều đều. Mà có thấy ai chết vì ăn cơm đựng trong bịch đâu cơ chứ!”.

Giả sử trung bình mỗi người dân Việt Nam dùng 1 túi nilon/1 ngày nghĩa là 1 ngày có 86 triệu chiếc túi được dùng, 1 năm tổng số túi nilon được dùng là 31,4 tỉ chiếc, có khối lượng tương đương với 1 triệu tấn nhựa. Số nilon con người thải ra 1 năm có thể phủ kín bề mặt trái đất với độ dày tới 0,8mm.

Túi nilon khi chôn vùi dưới đất phải mất 40 – 60 năm mới có thể phân huỷ hết. Ước tính trên thế giới 1 năm có 9,3 tỷ tấn túi nilon không được thu gom, phải tự phân huỷ. (Theo Phụ nữ Việt Nam)

Tết chặt cây và Tết sát sinh

Nguyễn Quang Thiều

Theo Tuanvietnam.net

Với thú chơi hoa đào rừng, đào núi ngày tết, chúng ta đang biến cái Tết trồng cây thành Tết chặt cây. Việc thi nhau chặt những cây đào rừng, đào núi một cách vô tội vạ vì lợi ích và thói hưởng thụ cá nhân đồng nghĩa với một lối sống thiếu giáo dục và phi văn hoá đang mỗi ngày một lan rộng.

Có một phong trào rất đáng trở thành một phong tục trong ngày Tết cổ truyền là phong trào trồng cây . Hồi tôi còn học tiểu học, cứ vào một ngày đầu năm là nhà trường tổ chức Tết trồng cây. Đó là một ngày hội thực sự. Mỗi học sinh trồng một cái cây. Rồi suốt những năm sau đó, mỗi học sinh luôn luôn chăm sóc cái cây của mình cho đến khi nó trở thành một cái cây vững trãi và toả bóng mát. Không chỉ nhà trường mà cả các thôn, xóm cũng tổ chức Tết trồng cây.

Nếu phong trào này được duy trì thì nó sẽ trở thành một phong tục đẹp. Nhưng ngược lại, nó không được tiếp tục. Và bây giờ, với thú chơi hoa đào rừng, đào núi ngày tết, chúng ta biến cái Tết trồng cây thành Tết chặt cây.

Với số lượng cành đào chuyển về riêng ở địa phận Hà Nội thì chắc chắn mỗi năm người ta ngốn hết một cánh rừng nhỏ.

Có thể nói, từ rằm tháng Chạp đến sát Tết, trên mọi nẻo đường từ các tỉnh phía Bắc về Hà Nội và các thành phố khác, chúng ta thấy một cuộc vận chuyển khổng lồ và có hệ thống những cành đào to, nhỏ với hầu hết các loại xe được huy động như xe tải, xe khách, xe du lịch, xe hơi 7 chỗ, 4 chỗ của các cơ quan Nhà nước.

Với số lượng cành đào chuyển về riêng ở địa phận Hà Nội thì chắc chắn mỗi năm người ta ngốn hết một cánh rừng nhỏ. Cứ liên tục như vậy trong nhiều năm, những cánh rừng đào sẽ không còn nữa. Trước hết, nó mất đi vẻ đẹp mà thiên nhiên đã ban tặng. Sau đó, nó làm cho con người có một thói quen xấu là tàn phá thiên nhiên vì lợi ích và những thú chơi của cá nhân mình.

Ngay ở giữa Hà Nội, những cây sưa với những mùa hoa tuyệt đẹp bị đốn hạ bằng mọi lý do của ngay cả những đơn vị quản lý cây xanh. Những hồ nước và những công viên tuyệt đẹp bị bức tử. Những di tích lịch sử và văn hoá bị các cá nhân và các tập đoàn phá vỡ cảnh quan hoặc  lấn chiếm bởi những công trình xây dựng của mình.

Việc thi nhau chặt những cây đào rừng, đào núi một cách vô tội vạ vì lợi ích và thói hưởng thụ cá nhân không ảnh hưởng gì đến an ninh quốc gia hay nền kinh tế nước nhà

Tôi cam đoan rằng: nếu chính quyền đồng ý thì sẽ có không ít tập đoàn hồ hởi và sẵn sàng phá chùa Trần Quốc hay Tháp Rùa ngay lập tức để xây khách sạn năm, bảy sao gì đấy. Nhận định này của tôi bắt nguồn từ những gì họ đã làm và những gì mà báo chí đã từng lên tiếng nhiều năm trở lại đây.

Việc thi nhau chặt những cây đào rừng, đào núi một cách vô tội vạ vì lợi ích và thói hưởng thụ cá nhân không ảnh hưởng gì đến an ninh quốc gia hay nền kinh tế nước nhà. Nhưng nó đồng nghĩa với một lối sống thiếu giáo dục và phi văn hoá đang mỗi ngày một lan rộng.

Bi hài thay, chúng ta có Tết chặt cây lại có Tết sát sinh. Nói về Tết sát sinh là tôi nói đến hành động phóng sinh trong ngày Tết ông Công, ông Táo. Tục phóng sinh (cá chép) là một tục đẹp và mang ý nghĩa nhân văn. Nhưng hãy nhìn cách phóng sinh của người dân mà xem. Ngay sau khi họ phóng sinh một con cá thì phóng sinh luôn rác thải xuống hồ, xuống sông. Ven bờ hồ và bờ sông là những túi nylon và đủ các loại rác thải khác nổi lềnh bềnh.

Số lượng những hồ nước và những dòng sông bị nhiễm độc mà chết ngày một tăng lên. Chiều 23 Tết vừa rồi, sau khi lễ ông Công, ông Táo xong, vợ tôi phải nhờ một đứa cháu mang con cá chép nhỏ đến tận một hồ nước còn khả dĩ sạch sẽ để phóng sinh cho dù nhà tôi chỉ cách sông Nhuệ mấy bước chân.

Cách đây hơn 10 năm, trong trường ca Nhân chứng của một cái chết, tôi đã nói đến cái chết của sông Nhuệ. Xác của dòng sông thối rữa và bốc mùi lên tận lưng trời. Bây giờ thì dòng sông ấy chết thật. Dòng nước trong xanh, thơ mộng với những ngọn gió sông trong lành thổi vào thành phố và các làng mạc ven sông của mấy chục năm trước giờ đây chỉ còn là một cái xác thối rữa.

Chúng ta mua những con cá để phóng sinh nhưng chúng ta lại phóng sinh chúng vào một môi trường chết do chính chúng ta gây ra một cách vô ý thức. Chính thế mà hành động phóng sinh của chúng ta trở nên bi hài và đầy thói đạo đức giả. Hành động phóng sinh thực sự có lương tâm chính là hành động bảo vệ môi trường. Cũng như hành động vì những người ngèo khổ một cách thực sự là chúng ta không tiêu xài hoang phí và không tham ô, tham nhũng tiền đóng thuế của người dân. Còn hành động mang cho người ngèo mấy gói mỳ ăn liền phần lớn vẫn là một trò diễn mà thôi.

Tết chỉ còn mấy ngày nữa, lẽ ra chẳng nên nói những chuyện buồn nản như thế này làm gì. Nhưng biết làm sao được. Cầu chúc mọi người lúc nào đó có một cái Tết vẫn có hoa đào đẹp để ngắm và vẫn thấy lòng thanh thản vì đã phóng sinh.

“Ông ấy mải chăm cây có biết đói đâu”

Đến thôn Đông Quan, xã Đồng Sơn, huyện Yên Dũng, Bắc Giang, nhìn hàng cây xanh mát rợp bóng hai bên đường đi bất cứ ai cũng đều gật đầu tấm tắc khen. Cứ ngỡ hàng cây thuộc quyền quản lý của một cơ quan nào đó và được trồng theo quy hoạch nhưng hỏi ra mới hay đó là tác phẩm của “ông cây xanh” – Khổng Đức Hộp, người 29 năm nay tình nguyện trồng cây cho làng.

Cây xanh – món quà cho quê hương

Tìm đến nhà ông Hộp trong một trưa mùa đông nắng nóng do cái đỏng đảnh của thời tiết biến đổi, chúng tôi không khỏi ngỡ ngàng trước những hàng cây rợp bóng hai bên đường. Căn nhà đơn sơ được bao bọc xung quanh là những loại cây, hoa với nhiều hình dáng  và màu sắc khác nhau được sắp xếp hợp lý trong khoảnh sân trước nhà. Dáng người nhỏ thó, những nếp nhăn đã khắc sâu trên khuôn mặt nhưng nụ cười vẫn luôn hiển hiện nơi “ông cây xanh” ấy.

Công tác tại Ban Nông vận trung ương từ năm 1949, đến năm 1980 ông  Hộp nghỉ hưu về quê với gia đình. Nhìn cảnh quê hương thời kỳ đổi mới với những biến đổi của thôn xóm, cây xanh bị chặt để lấy gỗ, lấy chỗ cho những ngôi nhà, ông không khỏi xót xa. Rồi ông quyết định trồng cây xanh làm món quà dành tặng quê hương.

Hai hàng cây bên đường vào thôn Đông Quan do ông Hộp trồng.
Ông Hộp bên cây trà là do ông trồng cách đây  20 năm.

“Tiền bạc cũng không để lâu được, chỉ có cây xanh mới có thể che mát và giữ được không khí trong lành cho làng xóm, mới có thể để lại cho thế hệ sau”, ông Hộp chia sẻ.

Từ những ngày còn công tác ở Ban Nông vận trung ương, ông đã có niềm đam mê đặc biệt với cây xanh, luôn tìm tòi và trồng cây xanh cho cơ quan. Khi về nhà, ông  tiếp tục đi tìm kiếm và sưu tập các loại cây khác nhau, phù hợp với điều kiện quê hương. Trên mọi ngõ xóm của thôn Đông Quan, bất cứ chỗ nào có đất trống là ông Hộp lại mang cây giống đến trồng và chăm sóc.

Ban đầu, ông trồng thí điểm ba loại cây chủ yếu là cây đa, trà là và cây cọ, sau đó mới mở rộng ra trồng những loại cây khác như phượng, điệp, hòe…

Tính đến nay, ông Hộp đã trồng cho thôn Đông Quan hơn 1000 cây xanh. Nhìn những hàng cây tỏa bóng mát cho thôn xóm, ông Hộp coi đó là niềm vui, là món quà lớn nhất của mình dành tặng quê hương.

Tất cả vì… cây

Đi công tác xa nhà suốt mấy chục năm, thế mà khi về nghỉ hưu ông Hộp lại chỉ chú trọng vào trồng cây cho làng xóm. “Suốt ngày ông ấy chỉ nhăm nhăm đi trồng và chăm sóc cây cho cả làng, có mấy khi ở nhà đâu. Đến bữa còn phải đến tận chỗ ông ấy trồng cây để gọi về ăn vì ông ấy mải chăm cây có biết đói đâu”, bà Khổng Thị Nắm vợ ông Hộp kể.

Có lẽ ông Hộp đã coi cây xanh là bạn, hiểu được giá trị của cây xanh nên dù chịu bao bàn tán, chê bai của mọi người thì ông vẫn tận tụy trồng và chăm sóc cây. Ông yêu thương, chăm sóc cho cây còn hơn cho bản thân mình. Những cây mới trồng, ngày nào ông cũng xách nước tưới, rào xung quanh cây để trẻ trâu đỡ phá. Có những hôm xách nước tưới cho cây thì thấy cây đã bị bẻ gãy, ông xót lắm, đứng thẫn thờ nhìn cây. Sờ vào cành bị gãy và dòng nhựa cây còn chưa kịp khô mà ông thấy như chính mình đang bị thương.

Nhiều cây mới trồng, người trong làng thấy cây đẹp nhổ về, ông cũng không nản mà tiếp tục trồng cây mới thay vào chỗ cũ. Có rất nhiều cây mà ông Hộp trồng giờ đã có thể thu hoạch gỗ nhưng ông nhất định không bán. Ông bảo: “Cây nó cũng giống như linh hồn của mình vậy, đã trồng, chăm sóc và thấy nó lớn lên, có tình cảm với nó rồi thì có đói ăn tôi cũng không bao giờ chặt cây mang bán cả”.

Trước đây, mọi người thấy ông suốt ngày vác cuốc, xách nước đi trồng và chăm sóc cây thì ai cũng bảo ông là “hâm”, “rỗi hơi”, “lẩn thẩn”…, ngay đến vợ con còn trách ông là “ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng”. Thế nhưng ông vẫn không nản, vẫn ngày ngày trồng cây.

Đến nay, hầu hết những chỗ đất trống trong làng đều đã được ông trồng kín cây, mọi người giờ đây đã thấy được cái lợi từ việc làm “lẩn thẩn” của ông nên họ không còn chế giễu nữa mà trở nên kính trọng “ông cây xanh”. Vừa nhìn thấy ông Hộp, cô giáo Trịnh Thị Sáu (giáo viên trường tiểu học Đồng Sơn) đã nhanh nhảu chào, nhờ ông xem hộ cây phượng trước cửa lớp học mà cô chủ nhiệm mấy hôm nay tự nhiên héo hết lá.

Cô chia sẻ: “Cây cối trong trường này toàn là do ông Hộp trồng và chăm sóc hết đấy! Nhờ có ông mà cô và trò được sống trong môi trường nhiều cây xanh, bóng mát, trường được gọi là trường xanh, sạch, đẹp. Ông cũng là tấm gương sáng để các em học sinh học theo ý thức bảo vệ môi trường, bảo vệ cây xanh”.

Ông Hộp trồng lại cây mới trên chỗ đất cây cũ đã bị chặt trộm.

Các cháu học sinh khoe điểm với ông cây xanh.

Ông Hộp đã trở nên thân quen với mỗi học sinh trong trường nên mỗi lần thấy ông, chúng lại chạy đến và đập tay chào ông, khoe cho ông những con điểm mà chúng đạt được. Bé Khổng Đức Mạnh (lớp mẫu giáo lớn) khoe: “Ông cây xanh hay trồng nhiều cây cho chúng cháu lắm! Cháu cũng muốn lớn lên trồng được nhiều cây như ông”.

Đến bây giờ, trong làng đã hết đất để trồng cây nhưng ông Hộp vẫn có thói quen ươm cây giống. Ông bảo: “Mình cứ ươm để đó, ai cần đến xin thì mình cho họ mang về trồng, càng nhiều người trồng cây thì càng tốt”. Có lẽ đối với ông, cây xanh còn hơn cả một niềm đam mê rất lớn. Cây xanh là người bạn tinh thần thân thiết của ông.

  • Trần Tân-Bích Liên (Theo Tuanvietnam.net)

Những cách tiết kiệm năng lượng đơn giản

Những cách tiết kiệm năng lượng trong bài này được quy ra số lượng khí cacbonic trung bình giảm đi (mà như ta đã biết đó là nguyên nhân chủ yếu gây ra biến đổi khí hậu) cùng với các yếu tố gây tổn hại đến môi trường khác. Tiết kiệm năng lượng không chỉ là góp phần cải thiện môi trường mà chính là tiết kiệm chi tiêu trong gia đình.

1. Tìm cách đi lại hợp lý nhất

Đi lại là khoản tiêu thụ năng lượng hàng đầu. Ví dụ ở Mỹ, chi phí cho việc đi lại nhiều hơn hẳn chi phí cho ăn uống của mỗi gia đình.

Thay phương tiện đi lại cá nhân (xe máy, ô tô) bằng phương tiện giao thông công cộng. Bạn hãy đi xe đạp, thậm chí đi bộ những khi có thể, vừa tăng cường vận động, vừa tiết kiệm được xăng dầu, hạn chế khí thải gây ô nhiễm môi trường. Nếu dùng ô tô, hãy sắm chiếc xe hybrid (vừa chạy dầu, vừa chạy điện), nhờ thế, hàng năm bạn giảm được lượng khí cacbonic thải ra môi trường đến 107 tấn.

2. Xem xét lại đồ điện trong nhà

Đi mua các dụng cụ điện cho gia đình, trước hết bạn hãy xem công suất của chúng. Có sự khác biệt rất lớn giữa cùng một mặt hàng về tính năng này.

Lấy chiếc tủ lạnh làm ví dụ. Nếu bạn thay chiếc tủ lạnh cũ đang dùng, model những năm 1970 bằng chiếc model năm 2000, bạn giảm được lượng khí thải cacbonic khoảng 500kg mỗi năm (và nếu ở Mỹ, hoá đơn điện giảm 80 đôla).

Thay chiếc máy giặt cửa phía trên bằng máy giặt cửa ngang tiết kiệm được năng lượng, nước và cả chất tẩy giặt, đỡ phải chi thêm 100 đôla/năm. Chiếc máy giặt dán nhãn Energy Star tiêu thụ điện ít hơn chiếc máy giặt tiêu chuẩn 50%.

Cũng cần xem xét lại cách bố trí các dụng cụ điện trong nhà, ví dụ lò nướng không đặt gần tủ lạnh vì bên ngoài nhiệt độ cao cũng làm tủ lạnh tốn điện hơn.

Mô tả ảnh.
Mọi thứ đồ trong ngôi nhà của bạn cần được cân nhắc trong sử dụng để tiết kiệm tối đa năng lượng. – Ảnh: digeniehost.co.uk

3. Máy giặt

Tuy giặt quần áo bằng nước nóng có thể sạch hơn nhưng cũng chẳng cần thiết phải bật nút nước nóng. Thay vì giặt nước nóng bạn có thể tiết kiệm được 75% năng lượng và giảm được khoảng 200 kg CO2/năm.

4. Tủ lạnh

Xác định nhiệt độ cần thiết trên nấc điều chỉnh.  Mùa hè để ở mức 3 hoặc 4, mùa đông chỉ ở mức 1-2. Như vậy là đủ để bảo quản thức ăn ngắn hạn. Nếu bạn vặn quá mức cần thiết, lập tức tiêu thụ năng lượng tăng 25%. Nên quy định ngăn làm lạnh trong khoảng 3,5 đến 5,5 độ C và ngăn đá từ -10 đến -3 độ C là đủ. Luôn luôn chú ý xem cửa tủ đã đóng thật chặt chưa. Kiểm tra gioăng cao su làm kín cửa có bị nứt gãy hoặc dính thực phẩm vào không..

5. Tivi

Mô tả ảnh.

Cuộc sống khá hơn, ai cũng nghĩ đến việc mua sắm chiếc tivi màn hình phẳng chất lượng cao hơn chiếc TV thế hệ cũ CRT một cách rõ rệt. Có hai loại TV màn hình phẳng: TV plasma và TV màn hình tinh thể lỏng LCD áp dụng công nghệ khác hẳn nhau. Do  cạnh tranh gay gắt, hiện nay hai loại gần như xấp xỉ nhau về mọi mặt, từ tính năng đến giá thành. Khác biệt lớn nhất giữa 2 loại chính là tiêu thụ năng lượng. Theo các nhà sản xuất, tiêu thụ điện của TV LCD chỉ bằng 30% so với TV plasma. Do vậy, việc lựa chọn TV LCD gần như là chuyện không cần suy nghĩ khi bạn muốn thay thế đồ điện trong nhà.

6. Máy điều hoà

Trước khi lắp máy, bảo đảm gian phòng thật kín, cách nhiệt tốt. Tuỳ theo nhiệt độ trong ngày và thói quen chịu nóng (lạnh) của bạn mà điều chỉnh nhiệt độ cho thích hợp. Nên nhớ cứ tăng 2 độ C bạn giảm được việc xả khoảng 200kg khí cacbonic mỗi năm.

Một cách tiết kiệm năng lượng chẳng mấy ai lưu ý đến là các tấm lọc và các bộ phận bên trong bị bẩn vì bám bụi là nguyên nhân tăng tiêu thụ điện nên bạn cần lưu ý làm vệ sinh thường xuyên.

7. Rút phích cắm ra khi không dùng đồ điện

Khi không dùng thường xuyên (hoặc khi đi vắng) nên rút luôn phích cắm ra, kể cả máy biến áp, ổn áp. Không rút phích, nghĩa là ở chế độ “Chờ”, máy móc vẫn tiêu hao một lượng điện nhất định. Tích tiểu thành đại, việc không rút phích ra khỏi ổ cắm điện lấy đi của bạn khá nhiều năng lượng hoàn toàn vô ích.

Đối với máy tính, nhiều người ngại mất thời gian khởi động, cứ để máy chạy trong khi nghỉ trưa, hoặc làm việc khác hàng giờ liền. EPA (Cục Bảo vệ Môi trường Mỹ) cho biết nếu cứ bật máy như vậy sẽ làm tốn thêm 80% điện năng và thải ra thêm 650kg khí thải cacbonic mỗi năm.

8. Thắp sáng

Mô tả ảnh.
Ảnh: ihow

Nếu nhà bạn đang dùng bóng dây tóc đốt nóng 75 watt, hãy thay bằng bóng compact huỳnh quang 20 watt thì cường độ sáng tương đương mà mỗi bóng bạn sẽ giảm được 630kg khí CO2. Bóng đèn compact huỳnh quang tiêu thụ ít hơn bóng dây tóc đến 75% năng lượng. Nhớ rằng về tuổi thọ thì bóng compact huỳnh quang còn lâu hơn bóng dây tóc đốt nóng từ 5 đến 13 lần.

Tắt bớt đi một bóng điện không cần thiết, bạn giảm được 180kg CO2 một năm. Lau bóng đèn luôn cũng là một cách tiết kiệm điện đấy. Một chiếc bóng đèn bẩn, bụi bám đầy có thể giảm độ sáng đi 10% và bạn sẽ có cảm giác phải thay chiếc bóng công suất cao hơn.

9. Lò nướng

Giảm tối thiểu số lần bạn mở cửa chiếc lò nướng bánh, quay thịt, quay gà khi lò đang làm việc. Mỗi lần mở như thế, nhiệt truyền ra ngoài khiến cho nhiệt độ của lò lập tức bị giảm từ 15 đến 30 độ C, có thể còn hơn nữa. Đừng để quá nhiệt lâu hơn cần thiết. 10 phút là đủ. Khi bỏ món ăn ra khỏi lò vẫn còn dư nhiệt, có thể tận dụng để làm nóng các món ăn khác.

10. Nhà ở không nên quá rộng

Đành rằng ở rộng thì thoải mái thật, nhưng cũng kèm theo khá nhiều phiền phức: trước hết là tốn kém về chi phí năng lượng. Mùa đông phải sưởi ấm, mùa hè phải làm mát, nhà càng rộng thì việc tiêu thụ năng lượng càng nhiều. Rôi còn tăng chi phí cho thắp sáng, hút ẩm, chi phí định kỳ cho việc bảo dưỡng, duy tu…

11. Tạo cảnh quan

Nếu bạn đủ tiền để tự cho phép gia đình mình sống trên một diện tích chung rộng rãi hơn cách lựa chọn hơi khác: thay vì dùng toàn bộ diện tích cho nơi ở, nên có sự phân phối giữa diện tích nơi ở và một diện tích lưu không, dành cho màu xanh của cây cỏ: một vài hàng cây, một vạt đất trồng hoa và cây cảnh. Phía bên ngoài cửa sổ hướng về phía đông và phía tây nên trồng cây có bóng mát hay ít nhất cũng là một giàn dây leo như nho, thiên lý, chanh leo… Chúng che nắng gắt chiếu trực diện vào mùa hè, che gió vào mùa đông. Nhờ vậy, trong nhà luôn luôn có sự chênh lệch nhiệt độ với ngoài trời, có thể tới 4-5 độ đấy. Mùa hè, trong một ngôi nhà có bóng mát của cây xanh, nhiều khi dùng quạt trần, quạt bàn cũng đủ, khỏi cần đến máy điều hoà. Điện năng tiết kiệm từ 10 đến 20% mỗi năm.

12. Các cánh cửa phải thật kín

Cửa trong nhà nên mở cho không khí lưu thông nhưng điều rất cần thiết lại là khung và cánh cửa phải thật khít. Nếu cửa có những khe hở thì qua đó, hiệu quả sử dụng các thiết bị nhiệt (khi sưởi ấm và làm mát khoảng không gian trong nhà) giảm đi. Tính trung bình một ngôi nhà không kín, năng lượng hao hụt tương đương lượng khí cacbonic phát ra là 600 kg/năm.

Cần chú ý nhất đến khe hở ở các cửa sổ. Rèm che cũng có tác dụng ngăn không khí nóng (mùa đông) và không khí lạnh (mùa hè) thoát ra ngoài.

13. Dùng nước nóng

Lãng phí nước nóng là lãng phí năng lượng nhiều nhất. Hiện nay những bình đun nước nóng dùng năng lượng mặt trời rất phổ biến. Chỉ cần đầu tư một lần là có thể sử dụng được lâu dài. Bạn hãy nhớ, không nhất thiết phải cái nắng gay gắt của mùa hè mới làm bình nước dùng năng lượng mặt trời nóng lên mà ngay cả mùa đông, nước vẫn được đun nóng. Tất nhiên, nhiệt độ nước nóng dùng phải cao hơn, có thể nước dùng năng lượng “Trời cho” không đủ đạt đến nhiệt độ cần thiết, nhưng nếu bạn bố trí cho nó chảy vào bình đun nước thì năng lượng tiết kiệm được không nhỏ đâu.

14. Tiết kiệm năng lượng khi làm việc

Bạn hãy tắt các thiết bị văn phòng khi không làm việc nữa. Nếu bạn ra khỏi nhà nên rút hẳn phích cắm điện ra vì để ở chế độ chờ (stand-by) vẫn phải cung cấp cho chúng một số năng lượng nào đó. Nên dùng phích cắm điện nhiều ổ cắm trong đó có ổ dành cho máy tính, máy in, máy quét… thì bạn chỉ cần rút phích điện ở một chỗ, tất cả đồ điện cùng tắt, khỏi quên.

15. Ăn chay

Sản xuất thịt, trứng, bơ sữa… đều là ngành tiêu thụ nhiều năng lượng, chúng ta có thể giảm năng lượng chung cho xã hội bằng cách chuyển protein động vật thành protein thực vật. Trong tuần nên có vài bữa ăn chay không dùng các sản phẩm có nguồn gốc động vật như thịt, cá, trứng… mà thay bằng đậu, lạc, rau quả kiểu như người ăn chay. Thay đổi khẩu vị như vậy vừa tiết kiệm tiền, vừa lạ miệng nên có thể bạn cảm thấy ngon hơn, lại rất phù hợp với dinh dưỡng học, tránh hoặc ít ra hạn chế được bệnh tim mạch, tiểu đường…

  • Tuấn Hà (Theo VNN)

Gian hàng trung thực

Phước Tuấn

Một sinh viên (SV) tới lấy hai cây viết (giá 1.500 đồng/cây) rồi tự động móc ví ra tờ 5.000 đồng bỏ vào một chiếc hộp và lấy lại 2.000 đồng từ chiếc hộp khác tại một gian hàng được đặt ngay lối đi.

SV mua hàng tại gian hàng tự chọn, tự trả tiền – Ảnh: Ph.Tuần

Gian hàng ấy chẳng có người bán, người quản lý hay bảo vệ nào giám sát quá trình mua bán. Gian hàng đặc biệt đó ở giảng đường H, Trường ĐH Kinh tế TP.HCM (1A Hoàng Diệu, Q. Phú Nhuận, TP.HCM) do Đoàn khoa kinh tế phát triển (ĐH Kinh tế TP.HCM) tổ chức. 

Tự mua, tự trả tiền

“Khi chúng tôi được trao môi trường tin tưởng thì bản chất của đức tính trung thực, lòng tự trọng trong mỗi SV sẽ có dịp thể hiện. Nó đánh tan sự dối trá, tham lam và luôn có tinh thần hướng đến cái thiện” (Nguyễn Thanh Huyền, SV lớp KTBĐS K33)

Gian hàng gồm bánh kẹo, sách vở, mì gói, bút viết…và những chiếc hộp đựng tiền với các mệnh giá khác nhau từ nhỏ đến lớn. Mọi giao dịch đều do SV tự giác thực hiện mà không có ai quản lý. Có một bức thư ngỏ dán ở đó.

Một SV tới lấy hộp sữa rồi bỏ 3.000 đồng vào hộp tiền mệnh giá tương ứng, một bạn khác mua quyển sách 16.000 đồng thì bỏ 20.000 đồng vào rồi tự động lấy lại 4.000 đồng tiền dư. Gần hai năm nay SV đã quen với việc mua hàng tự trả tiền.

Bạn Đinh Thị Mỹ Duyên, lớp nhân lực K32, nói: “Buổi trưa ở lại trường, đi ra ngoài ăn cơm thì xa. Tiện khu giảng đường có máy nước nóng nên mình hay đến gian hàng mua mì tôm ly “đánh nhanh” bữa trưa. Rất tiện lợi mà giá cả thấp hơn bên ngoài”.

Vì không cần người trông coi nên gian hàng hoạt động tất cả các ngày trong tuần. Buổi sáng các bạn phụ trách dọn ra, buổi chiều thu dọn vào sau khi kiểm tra, tổng kết hàng hóa và số tiền bán được sau một ngày. “Tất cả sản phẩm của gian hàng tụi mình mua giá sỉ tại Chợ Lớn. Mục đích chính là phục vụ SV nên bán rất sát giá, thấp hơn nhiều so với ngoài thị trường. Một ngày chỉ lời 20.000 – 30.000 đồng. Một thùng góp ý đặt cạnh đó để SV đề xuất thêm sản phẩm và góp ý hướng phát triển mô hình” – bạn Phạm Thị Lu Đa, phó bí thư Đoàn khoa, cho biết.

Thượng tôn tính trung thực

Tác giả của gian hàng lạ lùng đó là tiến sĩ Nguyễn Hoàng Bảo, phó khoa kinh tế phát triển, Trường ĐH Kinh tế TP.HCM. Ông kể: “Khi đi học tại Nhật, có dịp ghé thăm một ngôi làng nhỏ ở Osaka, tôi vào cửa hàng khá lớn. Có khá nhiều mặt hàng nhưng một điều rất đặc biệt là tôi nhìn hoài chẳng có người bán. Khách hàng mua sản phẩm thì tự động bỏ tiền vào hộp. Khi về Việt Nam tôi nói chuyện với anh em trong khoa về mô hình rất hay này. Và khoa đồng ý xuất ra 5 triệu đồng giao cho Đoàn khoa thực hiện”.

Giá trị của nếp sống văn minh, lòng trung thực luôn được khuyến khích, giáo dục trong giới trẻ hiện nay. Môi trường của cái thiện sẽ rèn luyện cho các bạn trẻ sau khi ra đời. Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Bảo nói thêm: “Khoa sẵn sàng chi ra 5-7 triệu đồng để rèn luyện đức tính trung thực trong SV, nếu có thất bại thì chúng tôi vẫn nhận được rất nhiều cái quý giá hơn đồng tiền: đó chính là sự khơi dậy bản tính trung thực của con người nói chung và SV nói riêng”. Sau hai năm, mô hình hoạt động rất thành công, chưa xảy ra trường hợp gian lận nào.

Sắp tới ban chủ nhiệm khoa sẽ đề xuất mô hình “gian hàng tự quản” lên Sở Văn hóa, thể thao và du lịch TP.HCM, Sở GD-ĐT TPHCM để đưa vào áp dụng tại một số trường tiểu học ở TP.HCM. Nâng cao tinh thần văn hóa, tính trung thực của các em.

Thông điệp

“Bước vào một cửa hàng mà người bán hàng kè kè đi theo, bạn có cảm thấy khó chịu không? Có bao giờ bạn bước vào một cửa hàng đông người bán hàng, bạn có nghĩ rằng việc này sẽ làm đội giá sản phẩm lên? Bước vào một cửa hàng người ta quá niềm nở với bạn, bạn mua hàng với giá trị thấp, bạn có cảm thấy áy náy không?…

Cửa hàng của chúng tôi hoàn toàn không có những điều đó, vì không có người bán hàng. Chúng tôi sẵn sàng cạnh tranh với tên khổng lồ Wal – Mart nhưng cũng sẵn sàng đối mặt với tình trạng phá sản. Một điều biết chắc rằng sự thành công của chúng tôi đồng hành với tính trung thực của khách hàng”.

(Trích thư ngỏ của gian hàng)

Theo Thanh Niên online

haiz21